गाङ्ग (gAGga)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishगाङ्ग [gāṅga], (-ङ्गी ) [गङ्गाया अपत्यं अण्]
Being in or on the Ganges.
Coming from or relating to the Ganges
गाङ्गमम्बु सितमम्बु यामुनं कज्जलाभमुभयत्र मज्जतः K. 1
5.37.
ङ्गः An epithet of Bhīṣma.
Of Kārtikeya.
ङ्गम् Rain-water of a peculiar kind (supposed to fall down from the heavenly Ganges).
Gold. -ङ्गी An epithet of Durgā.
Apte 1890
Englishगांग a. (गी f.) [गंगाया अपत्यं अण्] 1 Being in or on the Ganges.
2 Coming from or relating to the Ganges
गांगमंबु सितमंबु यामुनं कज्जलाभमुभयत्र मज्जतः K. P. 10
Ku. 5. 37.
गः 1 An epithet of Bhīṣma.
2 Of Kārtikeya.
गं 1 Rain-water of a peculiar kind (supposed to fall down from the heavenly Ganges).
2 Gold.
गी An epithet of Durgā.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishगाङ्ग गाङ्ग, अस्, ई, अम् (fr. गङ्गा), being in or
on the Ganges, coming from or belonging or relating to
the Ganges
(अम्), n., scil. अम्बु, rain-water of a pecu-
liar kind (supposed to be from the heavenly Ganges)
(अस्), m. a metronymic of Skanda or Kārttikeya
also of Bhīṣma
(ई), f. an epithet of Durgā.
—गाङ्ग-देव, अस्, m., N. of a poet.
—गाङ्गौघ
(°ग-ओघ), अम्, n. the current of the Ganges.
Benfey
EnglishHindi
Hindiगंगा नदी के
Apte Hindi
Hindiगाङ्ग
वि* - गंगा - अण्
गंगा में या गंगा पर होने वाला
गाङ्ग
वि* - -
गंगा से प्राप्त या गंगा से आया हुआ
गाङ्गः
- -
भीष्म का विशेषण
गाङ्गः
- -
कार्तिकेय की उपाधि
गाङ्गम्
- -
विशेष प्रकार का वर्षा का जल
गाङ्गम्
- -
सोना
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगाङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೀಷ್ಮಾಚಾರ್ಯ
गाङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಷಣ್ಮುಖ /ಕಾರ್ತಿಕೇಯ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-१-११२)
व्युत्पत्तिः - > गङ्गाया अपत्यम्
गाङ्ग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿನ್ನ /ಸುವರ್ಣ
प्रयोगाः - > "यं गर्भं सुषुवे गङ्गा पावकाद्दीप्ततेजसम् । तदुल्बं पर्वते न्यस्तं हिरण्यं समपद्यत ॥"
उल्लेखाः - > भा० वन०
गाङ्ग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಳೆಯ ನೀರು
गाङ्ग
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಂಗಾನದಿಯ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > गङ्गाया इदम्
प्रयोगाः - > "विकीर्णसप्तर्षिबलिप्रहासिभिस्तथा न गाङ्गैः सलिलैर्दिवश्च्युतैः"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-३७
L R Vaidya
EnglishMahabharata
EnglishGāṅga, adj. (“belonging to Gaṅgā”). § 557 (Prajāgarap.): V, 33, 996 (ºo hrada iva).--§ 571 (Ulūkadūtāgamanap.): V, 160, 5511 (ºṃ yathā vegaṃ)
161, 5556 (do.).--§ 587 (Bhīshmavadhap.): VI, 119, 5643 (ºa ivāvartaḥ).--§ 593 (Abhimanyuv.): VII, 36, 1551 (do.): § 595 (Shoḍaśarāj. v. Śibi Auśīnara): VII, 58, 2215 (yāvatyaḥ sikitā Gāṅgyaḥ). --§ 659 (Mokshadh.): XII, 177, 6613 (ºm ivodakaṃ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगाङ्गं, त्रि, (गङ्गाया इदमिति अण् ।) गङ्गा-सम्भूतम् । इति मेदिनी ॥
गे । ५ । (यथा, कुमारे । ५ । ३७ ।“विकीर्णसप्तर्षिबलिप्रहासिभि-स्तथा न गाङ्गैः सलिलैर्दिवच्च्युतैः ॥
”मेघधाराविनिःसृते जलविशेषे, क्ली । तल्लक्षणा-दिकं यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने ४५ अध्याये ।“तत्रान्तरीक्षं चतुर्व्विधम् । तद्यथा, धारंकारं तौषारं हैममिति । तेषां धारं प्रधानंलधुत्वात् । तत्पुनर्द्विविधं गाङ्गं सामुद्रञ्चेति ।तत्र गाङ्गमाश्वयुजे मासि प्रायशो वर्षतितयोर्द्वयोरपि परीक्षणं कुर्व्वीत शाल्योदन-पिण्डमकुथितमविदग्धं रजतभाजनोपहितं वर्षतिदेवे वहिष्कुर्व्वीत स यदि मुहूर्त्तं स्थितस्तादृशएव भवति तदा गाङ्गं पततीत्यवगन्तव्यं वर्णा-न्यत्वे सिक्थक्लेदे च सामुद्रमिति विद्यात्तन्नो-पादेयम् । सामद्रमप्याश्वयुजे मासि गृहीतंगाङ्गवद् भवतीति ॥
”अस्य परीक्षा यथा, --“गाङ्ग-सामुद्रविज्ञानं कथयिष्यामि साम्प्रतम् ।घारितं येन पात्रेण लक्ष्यते येन तद्विधम् ॥
धौतं शुद्धं सितं वस्त्रं चतुर्हस्तप्रमाणकम् ।दण्डांस्त्रिहस्तांश्च चतुश्चतुष्कोणेषु बन्धयेत् ।तस्मात् परीक्षते तोयं शुद्धे रौप्यमयेऽथवा ॥
कांस्यपात्रे समुद्धृत्य परीक्षेत भिषग्वरः ।शुद्धकर्म्मा स तल्लब्ध्वा श्वेतशाल्योदनस्य वा ॥
पिण्डिका तत्र संक्षिप्ता नान्यथा भाति सा पुनः ।श्वेता च निर्म्मला पिण्डी शुद्धञ्च विमलं पयः ॥
तद्गाङ्गं सर्व्वदोषघ्नं गृहीत्वा हि सुभाजने ।तद्धारयेच्च मतिमान् बल्यं मेध्यं रसायनम् ॥
श्रमक्लमपिपासाघ्नं कण्डूदोषनिवारणम् ।लघु मूर्च्छातृषा-च्छर्द्दि-मूत्र-स्तम्भ-विनाशनम् ॥
गाङ्गोदकस्य वृष्टिः स्याद्दिवसे वा प्रदोषतः ॥
”इति हारीते प्रथमे स्थाने सप्तमेऽध्याये ॥
)गङ्गागभजातत्वात् सुवर्णमपि । इति महा-भारतम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritगाङ्ग गङ्गाया अपत्यम् शिवा० अण् । गङ्गापुत्रे१ भीष्म २ कार्त्तिकेये च गङ्गापुत्रशब्दे दृश्यम् । गङ्गायाइदम् अण् । ३ गङ्गासम्बन्धिनि जलादौ “गाङ्गमम्बु सित-मम्बु यामुनम्” काव्यप्र० “गाङ्गं जल निर्मलम्”गङ्गास्तोत्रम् । “गाङ्गं वर्षेण जीर्य्यतिः” प्रा० त० । ४ मेघ-निःसृते सुश्रुतोक्त जलभेदे तल्लक्षणादि अम्बुशब्दे ३३ पृ०उक्तम् । ५ स्वर्णे “यं गर्भं सुषुवे गङ्गा पावकाद्दीप्ततेजसम् । तदुल्व पर्वते न्थस्तं हिरण्यं समपद्यत”भा० व० उक्तेस्तस्य तज्जातत्वात् तथात्वम् । अग्नि-रेतःशब्दे विस्तृतिः । ६ स्वर्णनामनामके धूस्तुरे अमरः७ कशेरुणि शब्दार्थ० । ८ नर्दासम्बन्धिनि तटादौ ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.