गवाक्ष (gavAkSa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गवाक्ष m.
  (-क्षः)
	 1. An air hole,  a loop hole,  a round window,  a bull's
eye,  &c.
	 2. A monkey chief
 one of the sons of VAIVASWATA. E.
 
गो a ray of light,  अक्ष् to spread,  affix घञ्,  or गो an ox,  and अक्ष an
eye
 ox eyed.
	 f.
  (क्षी) A sort of cucumber,  (Cucumis madraspata-
nus.)
	 2. A plant,  (Clitoria ternatea:) see अपराजिता.
 E.
  गो the earth, 
अक्ष् to spread,  affix अण् or ङीप्.

Capeller Eng

English

 गवाक्ष m.
  round window (lit.   bull's eye).

Yates

English

 गवा_क्ष (क्षः-क्षा) 1.
m.
  An air-hole, 
bull's eye
 a monkey chief.  (क्षी)
f.
  Sort of cucumber
 a plant.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 n.
  	-	 window  [ computer ]
गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 m.
  	-	  round window
गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 m.
  	-	  air-hole
गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 m.
  	-	  bull's eye
गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 m.
  	-	  loop-hole
गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 m.
  	-	  mesh of a shirt of mail
गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 m.
  	-	  ventilation
गवाक्ष 	-	 gavAkSa 	-	 m.
 n.
  	-	  name of a lake

 
   गवाक्ष  gavAkSa m.
   air-hole   
   गवाक्षक  gavAkSaka m.
   air-hole    
   उच्छ्वास  ucchvAsa m.
   air-hole   
   मूषा  mUSA f.
   air-hole    
   वाताध्वन्  vAtAdhvan m.
   air-hole   
   वातायन  vAtAyana n.
   air-hole    
   लोमगर्त  lomagarta m.
   hair-hole   
   लोमकूप  lomakUpa m.
   hair-hole    
   रोमकूप  romakUpa n.
   hair-hole   
   लोमविवर  lomavivara n.
   hair-hole    
   रोमरन्ध्र  romarandhra n.
   hairs-hole   
   आखर  Akhara m.
   hole or lair of an animal    
   श्वाविद्गर्त  zvAvidgarta m.
   hole or lair of a porcupine   
   श्वाविच्छरण  zvAviccharaNa    lair or hole of a porcupine    
   गवाक्षित  gavAkSita adj.
   furnished with windows or air-holes    

 
   गवाक्ष  gavAkSa m.
   bull's eye   
   ऋषभचर्म  RSabhacarma n.
   bull's skin    
   जरद्गववीथि  jaradgavavIthi f.
   bull's course   
   गोचर्ममात्र  gocarmamAtra adj.
   measuring a bull's hide    
   वृषाण्ड  vRSANDa m.
   having a bull's testicles    

 
   गवाक्ष  gavAkSa m.
   ventilation    
   कुवातन  kuvAtana n.
   bad ventilation     
   संमुख-वातन  saMmukha-vAtana n.
   cross ventilation     

Wilson

English

 गवाक्ष
m.
  (-क्षः)
1 An air hole,  a loop hole,  a round window,  a bull's eye,  &c.
2 A monkey chief
 one of the sons of VAIVASVATA.
E.
  गो a ray of light,  अक्ष to spread,  affix घञ्,  or गो an ox, 
and अक्ष an eye
 ox-eyed.
f.
  (-क्षी) A sort of cucumber,  (Cucumis madraspatanus.)
2 A plant,  (Clitoria ternatea:) see अपराजिता.
E.
  गो the earth,  अक्ष to spread,  affixes अण् and ङीप्.

Monier Williams Cologne

English

 गवाक्ष m.
  (Kāś.  on Pāṇ.
  v,  4,  76 and vi,  1,  123) ‘a bull's eye’,  an air-hole,  loop-hole,  round window,  R.
 
 Ragh.
  (ifc.  f(आ). ,  Ragh.
  xi,  93),  Kum.
   &c.
  

 the mesh of a shirt of mail,  Hariv.
  2439

 N.
  of a warrior (brother of Śakuni),  MBh.
   vi,  3997
 vii,  6944 (B.)

 of a monkey-chief attached to Rāma (son of Vaivasvata and leader of the Golāṅgūlas),  iii,  16272
 R.
  iv,  25,  33 and 39,  27
 vi,  3,  36 and 22,  2

 गवाक्ष mn.  N.
  of a lake,  Rājat.
  v,  423

 गवाक्ष m.
  N.
  of a plant (Cucumis maderaspatanus,  L.
 
 Cucumis coloquintida,  L.
 
 Clitoria Ternatea,  L.
 ),  Car.
  vi,  4,  53
 Suśr.
  i,  iv ff. 

Macdonell

English

 गवाक्ष gava‿akṣa,  m.
  (bullʼs eye),  round 🞄window,  air-hole
 (n. ?) N. of a lake: -i-ta,  🞄pp. latticed (with,  in. ).

Benfey

English

 गवाक्ष गवाक्ष,  i. e. गव-अक्ष,  m.
 
 1. An air-hole,  a round window,  a
bull's eye,  Rām.  3,  61,  13.
 2. (m.  ?)
The name of a sea,  Rājat. 5,  423.
 3.
The name of a monkey,  Rām.  4,  25, 
33.

Apte Hindi

Hindi

गवाक्षः
पुं*
  गव-अक्षः -
"रोशनदान,  झरोखा"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गवाक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿಟಕಿ
व्युत्पत्तिः - > गवामक्षीवाक्षि यस्य
प्रयोगाः - > "गवाक्षमागम्य गजेन्द्रयाता काचित् प्रसस्मार कृतावशेषम्"
उल्लेखाः - > याद० १३-४७
गवाक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುಗ್ರೀವಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಲಾಂಗೂಲವೆಂಬ ಜಾತಿಯ ಒಬ್ಬ ವಾನರ
प्रयोगाः - > "गयो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः"
उल्लेखाः - > रामा०
गवाक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಕ್ಷತ್ರಿಯ /ಶಕುನಿಯ ಸಹೋದರ

L R Vaidya

English

 gava-akza {% m. %} an airhole,  a round window,  कुवलयितगवाक्षं लोचनैरंगनानाम् R.xi.93,  K.S.vii.58.

Bopp

Latin

 गवाक्ष m. (bovis oculus,  e TATP. गो et अक्ष) fenestra
rotunda. RAGH. 7. 7.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skar khung
१) गवाक्ष २) जाल ३) द्वार ४) वातायन

skar khung dra ba can
१) गवाक्ष २) जालवातायन

khol ma
गवाक्ष

glo dkar
गवाक्ष

thong ka
गवाक्ष

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वातायनो गवाक्षश्च जालकोऽथान्नकोष्टकः ॥ १०१२ ॥
p{0040}
कुसूलोऽश्रिस्तु कोणोऽणिः कोटिः पाल्यस्र इत्यपि ।
-wordlist-
 
वातायन (पुं),  गवाक्ष (पुं),  जालक (क्ली),  अन्नकोष्ठक (पुं),  कुसूल (पुं),  अश्रि (स्त्री),  कोण (पुं),  अणि (पुंस्त्री),  कोटि (स्त्री),  पाली (स्त्री),  अस्र (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वातायन
वातायन,  गवाक्ष,  जालक,  जाल
वातायनो गवाक्षश्च जालकं जालमुच्यते ।
verse 2.1.1.304
page 0036

Mahabharata

English

Gavāksha^1,  a monkey chief. § 535 (Setubandhana): III,  283,  16272 (golāṅgulaḥ,  came to Rāma with 60, 000 crores (koṭi) of monkeys).

Gavāksha^2,  a Gandhāra warrior,  son of Subala and brother of Śakuni. § 585 (Bhīshmavadhap.): VI,  90,  3997 (slain by Irāvat,  cf. Gaja).--§ 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII,  157,  6944 (read with B.: Śakuner bhrātaro vīrā Gavākshaḥ… tāḍayan,  among five brothers of Śakuni who were slain by Bhīmasena,  C.,  however,  has only three names).

पुराणम्

English

गवाक्ष १ / GAVĀKṢA I. A monkey king. A terrific warrior,  he helped śrī rāma with 60, 000 monkeys. (Vana Parva,  Chapter 283,  Verse 4).
gavākṣa II. Younger brother of śakuni,  the son of subala. In the great war he broke into the military set up of the pāṇḍavas. (bhīṣma parva,  Chapter 90). He was killed by irāvān,  son of arjuna. (bhīṣma parva,  Chapter 90).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गवाक्षः,  पुं,
   (गवामक्षीव । “अक्ष्णोऽदर्शनात् ।”५ । ४ । ७६ । इत्यच् । यद्वा,  गावः रश्मयःअक्ष्णुवन्ति व्याप्नुवन्ति अनेन इति । अक्षू व्याप्तौ+ अकर्त्तर्य्यर्थे घञ् ।) गवामक्षीव यः । जाना-लार जाली इति भाषा ॥
 (यथा,  रघुः । ७ । ७ ।“उत्सृष्टलीलागतिरागवाक्षा-दलक्तकाङ्कां पदवीं ततान ॥
”)तत्पर्य्यायः । वातायनम् २ । इत्यमरः । २ । २ । ९ ॥
बधूदृगयनम् ३ जालम् ४ जालकम् ५ । इतिकोषान्तरम् । इति भरतः ॥
 वानरविशेषः ।इति मेदिनी । क्षे । ३५ ॥
 स तु वैवस्वतपुत्त्रः ।यथा,  रामायणे ।“पुत्त्रा वैवस्वतस्यात्र पञ्च कालान्तकोपमाः ।गयो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥
”

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गवाक्ष पु०
  गवामक्षीव अक्षि--षच् समा० नित्यमवङ्,  गावसूर्य्यकरा जलानि वा अक्ष्णुवन्ति व्याप्नुवन्ति एतमनेनवा अक्ष--व्याप्तौ अकर्त्तरि घञ् । वातायने (जानेला)अमरः । “गवाक्षजालैरभिनिष्पतन्त्यः” भट्टिः “उत्सृष्ट-लीलाञ्चितमा गवाक्षात्” “विलोलनेत्रभ्रमरैर्गवाक्षाः”कुमा० । “कुवलयितगवाक्षा लोचनैरङ्गनानाम्”रघुः । २ वैवस्वतपुत्रे वानरभेदे रामा० गवयशब्देदृश्यम् । गां भूमिमक्षति व्याप्नोति अण् गौरा०ङीष् सि० कौ० मुग्ध० षण् ईप् । ३ गोडुम्बायां (गोमुक्) ।अमरः । ङीषन्तः ४ इन्द्रवारुण्याम् (राखालशशा)५ शाखदि (शेओडा) राजनि० । ६ अपराजितायाम् रत्नमा० ।

Capeller

German

 गवाक्ष m.
  rundes Fenster (eig. Ochsenauge).

Burnouf

French

 गवाक्ष गवाक्ष a. (गो
 अक्ष) qui a des yeux de bœuf ou
de vache. -- S. m.
  œil-de-bœuf,  fenêtre ronde.
		 Esp. de singe.
-- S. f.
  गवाक्षी cucumis madraspatanus et clitoria ternatea,  bot.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.