| YouTube Channel

गर्भच्युति (garbhacyuti)

 
शब्दसागरः
English
गर्भच्युति
f.
 (-तिः)
1. Birth, delivery.
2. Miscarriage.
E.
 गर्भ, and च्युति
falling.
Yates
English
गर्भ-च्युति (तिः) 2.
f.
 Miscarriage.
Spoken Sanskrit
English
गर्भच्युति garbhacyuti
f.
 falling from the womb
गर्भच्युति garbhacyuti
f.
 miscarriage
गर्भच्युति garbhacyuti
f.
 delivery
Wilson
English
गर्भच्युति
f.
 (-तिः)
1 Birth, delivery.
2 Miscarriage.
E.
 गर्म, and च्युति falling.
Monier Williams Cologne
English
गर्भ—च्युति
f.
 falling from the womb, delivery,
Hit.
miscarriage,
W.
Apte Hindi
Hindi
गर्भच्युतिः
स्त्री*
 गर्भ-च्युतिः -
"जन्म, प्रसूति"
गर्भच्युतिः
स्त्री*
 गर्भ-च्युतिः -
गर्भस्राव
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गर्भच्युति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಭಸ್ರಾವ /ಗರ್ಭವು ಒಡೆದು ಬೀಳುವುದು
व्युत्पत्तिः - > गर्भस्य च्युतिः
L R Vaidya
English
garBa-cyuti {% f. %} 1. birth, delivery
2. miscarriage.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गर्भच्युति स्त्री ६ त० । गर्भस्रावे तत्कारणादि सुश्रुते उक्तं यथा“ग्राम्यधर्म्मयानवाहनाध्वगमनप्रस्खलनप्रपतनप्रपीड-नधावनाभिघातविषमशयनासनोपवासवेगाभिघातातिरूक्ष-कटुतिक्तभोजनशाकातिक्षारसेवनातिसारवमनविरेचसप्रे-ङ्खोलनाजीर्णगर्भशातनप्रभृतिभिर्विशेषैर्ब्बन्धनान्मुच्यते ग-र्भः फममिव वृन्तबन्धनादभिघातविशेषैः । स विमुक्त-बन्धनो गर्भाशयमतिक्रम्य यकृत्प्लीहान्त्रविवरैरबस्रंसमानः कोष्ठसङ्क्षोभमापादयात तस्या जठरसङ्क्षोभाद्वायुर-पानोमूढः पार्श्ववस्तिशीर्षोदरयोनिशूलानाहमूत्रसङ्गाना-मन्यतममापाद्य गर्भं व्यापादयति तरुणं शोणितस्रा-वेण, तमेव कदाचिद्विवृद्धमसम्यगागतमपत्यपथमनुप्राप्तम-निरस्यमानमपानवैगुण्यसंमोहितं गर्भं मूढगर्भमित्या-चक्षते । ततः स कीलः प्रतिखुरो वीजकः परिघइति । तत्र ऊर्द्ध्ववाहुशिरःपादो यो योनिमुखं निरु-णद्धि कील इव स कीलः । निःसृतहस्तपादशिराःकायसङ्गी प्रतिखुरः । यस्तु निर्गच्छत्येकशिरोभुजः सवीजकः । परिघ इव योनिमुखमावृत्य तिष्ठेत् स परिघइति चतुर्व्विधो भवतीत्येके भाषन्ते तत्तु न सम्यक्कस्मात् स यदा विगुणानिलप्रपीडितोऽपत्यपथमनेकधाप्रतिपद्यते तदा सङ्ख्या हीयते । तत्र कश्चित् द्वाभ्यांसक्थिभ्यां योनिमुख प्रतिपद्यते कश्चिदाभुग्नैकसक्थिरे-केन, कश्चिदाभुग्नसक्थिशरीरः स्फिग्देशेन तिर्य्यगागतः ।कश्चिदुरःपार्श्वपृष्ठानामन्यतमेन योनिद्वारं पिधायाव-तिष्ठते । अन्तःपार्श्वापवृत्तशिराः कश्चिदेकेन बाहुना ।कश्चिदाभुग्नशिरा बाहुद्वयेन । कश्चिदाभुग्नमध्योहस्त-पादशिरोभिः । कश्चिदेकेन सक्थ्ना योनिमुखमभि-प्रतिपद्यतेऽपरेण पायुमित्यष्टबिधा मूढगर्भगति-रुद्दिष्टाः समासेन । तत्र द्वावन्त्यावसाध्यौ मूढगर्भौशेषानपि विपरीतेन्द्रियार्थाक्षेपकयोनिभ्रंससंवरणमक्कल्ल-श्वासकासभ्रमनिपीडितान् परिहरेत् । भवन्ति चात्र ।कालस्य परिणामेन मुक्तं वृन्ताद्यथा फलम् । प्रवर्त्ततेस्वभावेन नान्यथा पतितुं फलम् । एवं कालप्रकर्षेणमुक्तो नाडीनिबन्धनात् । गर्भाशयस्थो यो गर्भो जन-नाय प्रपद्यते । कृमिवाताभिघातैस्त तदेवोपद्रुतं फलम ।पतत्यकालेऽपि यथा तथा स्याद्गर्भविच्युतिः । आ चतु-र्थात्ततो मासात्प्रस्रवेद्गर्भविच्युतिः । ततः स्थिर-शरीरस्य पातः पञ्चमषष्ठयोः । प्रविध्यति शिरो या तुशीताङ्गी निरपत्रपा । नीलोद्धतसिरा हन्ति सा गर्भंसच तां तथा । गर्भास्पन्दनमावीनां (गर्भवतीनाम्) प्रणाशःश्यावपाण्डुता । भबत्युच्छ्वासपूतित्वं शूलं चान्तर्मृतेशिशौ । मानसागन्तुभिर्म्मातुरुपतापैः प्रपीडितः ।गर्भो व्यापद्यते कुक्षौ व्याधिभिश्च प्रपीडितः । वस्त-मारविपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि । तत्क्षणाज्जन्म-काले तं पाटयित्वोद्धरेद्भिषक् ।”गर्भविच्युति गर्भपतनादयोऽप्यत्र ।