| YouTube Channel

गर्दभी (gardabhI)

 
Spoken Sanskrit
English
गर्दभी gardabhI
f.
 jackass
गर्दभ gardabha
m.
 jackass
रासभ rAsabha
m.
 jackass
खरवृषभ kharavRSabha
m.
 jackass
खरीवृष kharIvRSa
m.
 jackass
Monier Williams Cologne
English
गर्दभी॑ a (ई॑),
f.
 a she-ass,
AV.
 x
ŚBr.
 xiv
Kauś.
MBh.
&c.
a kind of beetle (generated in cow-dung),
Suśr.
 v
N.
 of several plants (अपराजिता, कटभी, श्वेतकण्टकारी),
L.
=
 गर्दभिका,
L.
गर्दभी॑ b
f.
 of °भ॑, q.v.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गर्दभी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಣ್ಣು ಕತ್ತೆ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीष्" (४-१-६३)
गर्दभी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ರೋಗ
गर्दभी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಗಣಿಯ ಹುಳು
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्दभी, वामी, रासभी
noun
स्त्रीत्वविशिष्ट गर्दभः।
"रजकः गर्दभ्यां वस्त्राणि स्थापयित्वा तटं गच्छति।"
Synonyms:
 गर्दभी, सितकण्टकारिका, श्वेता, क्षेत्रदूती, लक्ष्मणा, सितसिंही, सितक्षुद्रा, क्षुद्रवार्ताकिनी, सिता, सिक्ता, कटुवार्ताकिनी, क्षेत्रजा, कपटेश्वरी, निःस्नेहफला, वामा, सितकण्ठा, महौषधी, चन्द्रिका, चान्द्री, प्रियङ्करी, नाकुली, दुर्लभा, रास्ना श्वेतकण्टकारी
noun
एका लता अस्या गुणाः रुच्यत्वं कटुत्वं कफवातनाशित्वं चक्षुष्यत्वं दीपनत्वं रसनियामकत्वं च ।
"गर्दभ्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गोपालिका महाभीरुर्गोमयोत्था तु गर्दभी ॥ १२०८ ॥
-wordlist-
गोपालिका (स्त्री), महाभीरु (पुं), गोमयोत्था (स्त्री), गर्दभी (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गर्द्दभी,
स्त्री,
 (गर्द्दभस्य पत्नीति स्त्रियां जातौगौरादित्वाद्वा ङीष् ।) गर्द्दभपत्नी ।(“सहैव दशभिः पुत्त्रैर्भारं वहति गर्द्दभी ॥
”)तस्याः क्षीरस्य गुणाः । बलकारित्वम् । वात-श्वासहरत्वम् । मधुराम्लरसत्वम् । रूक्षत्वम् ।दीपनत्वम् । पथ्यत्वञ्च । तद्दधिगुणाः । रूक्ष-त्वम् । उष्णत्वम् । लघुत्वम् । दीपनत्वम् । पाच-नत्वम् । मधुराम्लरसत्वम् । रुच्यत्वम् । वातदोष-नाशित्वञ्च । तन्नवनीतगुणाः । कषायत्वम् । कफ-वातनाशित्वम् । बल्यत्वम् । दीपनत्वम् । पाकेलघुत्वम् । उष्णत्वम् । मूत्रदोषकारित्वञ्च । इतिराजनिर्घण्टः ॥
क्षुद्रजन्तुविशेषः । गर्द्दभिका-रोगः । इति मेदिनी । ने । १६ ॥
(अस्य लक्षणंयथा, --“सा विद्धा वातपित्ताभ्यां ताभ्यामेव च गर्द्दभी ।मण्डला विपुलोत्सन्ना सरागपिटिकाचिता ॥
”इति वाभटे उत्तरस्थाने एकत्रिंशेऽध्याये ॥
)अपराजिता । श्वेतकण्टकारी । कटभी । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(क्षुद्रकीटभेदः । यथाह सुशुतः ।“पञ्चकीटो दुन्दुभिको मकरः शतपादकः ।पञ्चालकः पाकमत्स्यः कृष्णतुण्डोऽथ गर्द्दभी ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गर्दभी स्त्री गर्द--अभच् गौरा० ङीष् । अग्निप्रकृतिके १ कीट-भेदे सुश्रु० कीटशब्दे २०४८ पृ० विवृतिः । स्वार्थे क । २ गर्दभि-कारोगे संज्ञायां कन् । ३ अपराजितायाम् ४ श्वेतकण्टकार्य्यां५ कटभ्याञ्च राजनि० । गर्द्दभ + जातौ स्त्रियां ङीष् ।६ गर्दभजातिस्त्रियाञ्च तत्क्षीरादिगुणाः “बल्यं वातश्वास-हरं मधुराम्लं च गार्दभम् । पयो रूक्षं दीपनञ्च सुपथ्यंपरिकीर्त्तितम् । गार्दभं दधि रूक्षोष्णं लघु दीपननु-च्यते । पाचनं मधुराम्लञ्च रुचिकृत् वातदोषहृत् ।गार्दभं नवनीतं च कषायं कफवातहृत् । बल्यञ्चदीपनं पाके लघूष्णं मूत्रदोषकृत्” राजनि० ।