| YouTube Channel

गर्गः (gargaH)

 
Apte
English
गर्गः [gargḥ], 1
N.
 of an old sage, one of the sons of Brahmā.
A bull.
An earth-worm. (pl. ) The descendants of Garga.
A kind of musical pause or time.
Comp.
 -संहिता a book on astronomy written by गर्गाचार्य.
Apte 1890
English
गर्गः 1 N. of an old sage, one of the sons of Brahmā.
2 A bull.
3 An earth-worm.
(pl.) The descendants of Garga.
4 A kind of musical pause or time.
Apte Hindi
Hindi
गर्गः
पुं*
 - गॄ - ग
"एक प्राचीन ऋषि, ब्रह्मा का एक पुत्र"
गर्गः
पुं*
 - -
साँड़
गर्गः
पुं*
 - -
"केचुवा, गर्ग की संतान"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्गः
noun
ऋषिविशेषः यः वसुदेवस्य कुल-पुरोहितः आसीत्।
"गर्गस्य वर्णनं पुराणेषु अस्ति।"
Synonyms:
 गर्गः
noun
ब्रह्मणः मानसपुत्रः।
"गर्गः गयायां यज्ञं चकार।"
Synonyms:
 गर्गः
noun
भरद्वाजस्य वंशजः ऋषिविशेषः।
"ऋग्वेदस्य सूक्तस्य गर्गः मन्त्रद्रष्टा आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गर्गः,
पुं,
 (गृणाति वेदध्वनिना शब्दायते स्तौतिइत्यर्थः । गॄ गि शब्दे + “मुदिग्रोर्गग्गौ ।” उणां ।१ । १२७ । इति गः ।) मुनिविशेषः । स तु गया-क्षेत्रे यज्ञार्थं सृष्टो ब्रह्मणः पुत्त्रः । इति वायु-पुराणे गयामाहात्म्ये २ अध्यायः ॥
(बृहस्पति-वंशसमुद्भवोऽन्यो मुनिभेदः । स तु वितथस्यपुत्त्रः । यथा, हरिवंशे । ३२ । १५--२० ।“बृहस्पतेरङ्गिरसः पुत्त्रो राजन्महामुनिः ।संक्रामितो भरद्वाजो मरुद्भिः क्रतुभिर्व्विभुः ॥
अत्रैवोदाहरन्तीमं भरद्वाजस्य धीमतः ।धर्म्मसंक्रमणञ्चापि मरुद्भिर्भरताय वै ॥
अयाजयद्भरद्वाजो महद्भिः क्रतुभिर्हि तम् ।पूर्व्वन्तु वितथे तस्य कृते वै पुत्त्रजन्मनि ॥
ततोऽथ वितथो नाम भरद्वाजात् सुतोऽभवत् ।पौत्रेऽथ वितथे जाते भरतस्तु दिवं ययौ ॥
वितथञ्चाभिषिच्याथ भरद्वाजो वनं ययौ ।स चापि वितथः पुत्त्रान् जनयामास पञ्च वै ॥
सुहोत्रञ्च सुहोतारं गयं गर्गन्तथैव च ॥
”अयं हि शिवमाराध्य चतुःषष्ट्यङ्गज्योतिषादि-ज्ञानमलभत । यथा, महाभारते । १३ । १८ । ३८ ।गर्ग उवाच ।“चतुःचष्ट्यङ्गमददत् कलाज्ञानं ममाद्भुतम् ।सरस्वत्यास्तटे तुष्टो (शिवः) मनोयज्ञेन पाण्डव ! ॥
”तथा, बृहत्संहितायाम् । २१ । ५ ।“न तु तन्मतं बहूनां गर्गादीनांमतं वक्ष्ये ॥
” * ॥
)तालविशेषः । यथा, सङ्गीतदामोदरे ।“चतुर्द्रुतं विरामान्तं तालोऽयं गर्गसंज्ञितः ॥
”