| YouTube Channel

गडि (gaDi)

 
शब्दसागरः
English
गडि
m.
 (-डिः)
1. A steer.
2. A lazy ox.
E.
 गड् to drop, इन्
aff.
Capeller Eng
English
गडि
m.
 a young bull.
Yates
English
गडि (डिः) 2.
m.
 A steer or ox.
Wilson
English
गडि
m.
 (-डिः)
1 A steer.
2 A lazy ox.
E.
 गड to drop, इन्
aff.
Apte
English
गडिः [gaḍiḥ], [गड्-इन्]
A young steer.
A lazy ox
गुणानामेव दौरात्म्याद्धुरि धुर्यो नियुज्यते । असंजातकिंणस्कन्धः सुखं स्वपिति गौर्गडिः K.
P.*
 1.
Apte 1890
English
गडिः [गड्-इन्] 1 A young steer.
2 A lazy ox
गुणानामेव दौरात्म्याद्धुरि धुर्यो नियुज्यते । असंजातकिणस्कंधःसुखं स्वपिति गौर्गडिः K. P. 10.
Monier Williams Cologne
English
गडि
m.
=
 गलि (a young steer),
Kpr.
Monier Williams 1872
English
गडि गडि, इस्, m. a young steer
a lazy ox.
Macdonell
English
गडि gaḍi,
m.
 young bull.
Apte Hindi
Hindi
गडिः
पुं*
 - गड् - इन्
बछड़ा
गडिः
पुं*
 - -
मट्ठा बैल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गडि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಳಗಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಯಸ್ಸುಳ್ಳ ಹೋರಿ
गडि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಡಿಯನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಳಗದ ಎತ್ತು
प्रयोगाः - > "असञ्जातकिणस्कन्धः सुखं स्वपिति गौर्गडिः"
उल्लेखाः - > काव्यप्र०
L R Vaidya
English
gaqi {% m. %} 1. A young steer, असंजातकिणस्कंधः मुखं स्वपिति गौर्गडः K.Pr.x.
2. a lazy ox.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 गण्ड्
मूलधातुः:
 गडि
धात्वर्थः:
 वदनैकदेशे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 गण्डति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
गडिँ गडि वदनैकदेशे
- गण्डति । गण्डः । सर्वधातुभ्य इन्, पृषोदरादित्वाद्दीर्घः-गाण्डिः । गाण्ड्यजगात् संज्ञायामिति (5/2/110) मत्वर्थे वः । गाण्डिवम् । ''अधिरोहति गण्डिवं महेषौ '' । कृदिकारादितिङीष्-गाण्डी । तुल्या हि संहिता गाण्ड्यजगादिति तस्मादतोऽपि वः-गाण्डीवम् (54) ।। 363 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गडि,
पुं,
 (गड + इन् ।) वत्सतरः । इति राज-निर्घण्टः ॥
अलसो गवादिः । गडिया इतिभाषा ॥
यथा, काव्यप्रकाशे ।“गुणानामेव दौरात्म्याद्धुरि धूर्य्यो नियुज्यते ।असं जातकिणस्कन्धः सुखं स्वपिति गौर्गडिः ॥
”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गडि
पु०
 गड--इन् । १ वत्सतरे राजनि० । २ भारवहनादि-स्वकार्य्ये अलसे गवादौ (गडिया) “गुणानामेव दौरा-त्म्यद्धुरि धुर्य्यो नियुज्यते । अंसजातकिणस्कन्धः सुखंस्वपिति गौर्गडिः” काव्यप्र० ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
गडिँ गडि वदनैकदेशे
- (अर्थविवरणम्) गण्डगतसंहननक्रियायामित्यर्थः
गण्डति गण्डः इञि-गाण्डिः, गाण्डी सास्त्यस्य गाण्डिवं गाण्डीवम्-गाण्ड्यजकात् संज्ञायाम् (52110) वः गण्डिका, गण्डिः गण्डूपदः क्रिमिः 353
धातुवृत्तिः
Sanskrit
गडिँ गडि (अर्थः) वदनैकदेशे
(अर्थविवरणम्) इह वदनैकदेशारम्भलक्षणा क्रिया वदनैकदेशशब्देनोच्यते
( गण्डति गण्डः ) अच् अत्यादयः पञ्चैते न तिङ्विषया इति काश्यपः सम्मतायां बिदिभिदो एव प्रकृत्यैवमुक्तम् अविगोतमन्ये सर्वेषां तिङमुदाहरन्ति 65
गडिँ गडि (अर्थः) वदनैकदेशे
आगण्डतीत्यादि अत्र वक्तव्यं दन्त्यादिष्वमुं पठित्वोक्तम् शौटादय उदात्ता उदात्तेतः तवर्गान्ताः 357
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गडि वदनैकदेशे”@} 2 वदनैकदेशे = वदनैकदेशक्रियायामित्यर्थः।
गण्डकः-ण्डिका, गण्डकः-ण्डिका, जिगण्डिषकः-षिका, जागण्डकः-ण्डिका
गण्डन्-न्ती, इत्यादीनि रूपाणि भौवादिककदिधातुवत् 3 सर्वत्र ज्ञेयानि।
4 गण्डः, पचाद्यच्।
5
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (३७०)
02
=>
 (१-भ्वादिः-३६१। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (१६३)
04
=>
 [[आ। ‘मनोज्ञगण्डं तमनिन्दिताननं नन्दात्मजं शारदचन्द्रशीतलम्। पराक्रमत्रन्दनकन्दितासुरं सङ्क्रन्दनक्लन्दितमीक्षितास्महे।।’ धा। का। १-१०।]]
05
=>
 [पृष्ठम्०३६५+ २३]
Capeller
German
गडि
m.
 junger Stier.