| YouTube Channel

गजपुटः (gajapuTaH)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गजपुटः,
पुं,
(गजाह्वयः पुटः हस्तप्रमाणो गर्त्तः ।)औषधपाकार्थं हस्तपरिमितगर्त्तः इति वैद्य-कम्
अस्य प्रमाणं गजशब्दे द्रष्टव्यम्
(लौह-मारणादावस्य प्रयोजनं यथा, --“दशादिशतपर्म्यन्तो गजपुटविधिर्म्मतः
इति वैद्यकभैषज्यधन्वन्तरिग्रन्थे जारणविध्य-धिकारे
क्वचित् क्लीवलिङ्गत्वमपि दृश्यते यथा, भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्बितीये भागे ।“सपादहस्तमानेन कुण्डे निम्ने यथायते ।वनोपलसहस्रेण पूर्णो मध्ये विधारयेत्
पुटनद्रव्यसंयुक्तां कोष्ठिकां मुद्रितां मुखे ।अथार्द्धानि करण्डानि अर्द्धान्युपरि निःक्षिपेत्
एतद्गजपुटं प्रोक्तं ख्यातं सर्व्वपुटोत्तमम्
हस्तश्चतुर्व्विंशत्यङ्गुलप्रमाणः सपादस्तेन त्रिंश-दङ्गलप्रमाणेनेत्यर्थः अतएवोक्तम् ।साधारणनराङ्गुल्या त्रिंशदङ्गुलको गजः
”इति गजपुटम्
)