| YouTube Channel

खण्ड् (khaND)

 
Apte
English
खण्ड् [khaṇḍ], 1
P.
 (खण्डयति, खण्डित)
To break, cut, tear, break to pieces, crush
Bk.*
 15.54
सौहार्दं शकटेन खण्डितम्
Mu.*
 5.18
Śi.*
 7.31, 2.24, 6.16, 12.3.
To defeat completely, destroy, dispel
रजनीचरनाथेन खण्डिते तिमिरे निशि
H.*
 2.III.
To disappoint
frustrate, cross in love
स्त्रीभिः कस्य न खण्डितं भुवि मनः
Pt.*
 1.146.
To disturb.
To cheat.
Apte 1890
English
खंड् {c10c} P. (खंडयति, खंडित) 1 To break, cut, tear, break to pieces, crush
Bk. 15. 54
सौहार्दं शकटेन खंडितं Mu. 5. 18
Śi. 7. 31, 20. 24, 6. 16, 12. 3.
2 To defeat completely, destroy, dispel
रजनीचरनाथेन खंडिते तिमिरे निशि H. 2. 111.
3 To disappoint
frustrate, cross in love
स्त्रीभिः कस्य न खंडितं भुवि मनः Pt. 1. 146.
4 To disturb.
5 To cheat.
Monier Williams Cologne
English
खण्ड्
cl.
 1. Ā. °ण्डते, to break, divide, destroy,
Dhātup.
 viii, 31 :
cl.
 10.
P.
 खण्डयति, to break, tear, break into pieces, crush, cut, divide,
Pañcat.
Bhaṭṭ.
 (aor. अचखण्डत्)
to destroy, remove, annihilate,
Rājat.
 v, 281
Naiṣ. v, 4
to defeat, conquer,
Bhaṭṭ.
 xii, 17
to refute
to interrupt, disturb,
R.
 iii, 14, 14
Kathās.
to disregard (an order),
Rājat.
 vi, 229
Kathās.
 cxxiv, 79
‘to disappoint, deceive, cheat’, see खण्डित.
Monier Williams 1872
English
खण्ड् खण्ड्, cl. 1. A., 10. P. खण्डते,
डितुम्, खण्डयति, -यितुम्, to break,
tear, break in pieces, crush, cut, divide
destroy,
annihilate, defeat, conquer
disappoint, frustrate,
interrupt, disturb, deceive, cheat.
Benfey
English
खण्ड् खण्ड्,
I. † i. 1, Ātm.
II. i.
10, Par. (rather a denomin. derived
from the next),
1. To cut to pieces,
Pañc. 47, 5.
2. To break, Vikr. d. 19.
3. To bite, Pañc. 46, 1.
4. To destroy,
Hit. ii. d. 107.
5. To cause to cease,
to satisfy, Rājat. 5, 281.
6. To trouble,
Rām. 3, 14, 14. खण्डित, Afflicted,
Megh. 40. -- With the prep. वि वि,
1.
To dismember, Pañc. iv. d. 60.
2. To
trouble, Bhāg. P. 4, 25, 30.
Apte Hindi
Hindi
खण्ड्
"चुरा* पर* , " - -
"तोड़ना, काटना, टुकडे-टुकडे करना, कुचलना"
खण्ड्
"चुरा* पर* , " - -
"पूरी तरह हराना, नष्ट करना, मिटाना"
खण्ड्
"चुरा* पर* , " - -
"निराश करना, भग्नाश करना, हताश करना"
खण्ड्
"चुरा* पर* , " - -
विघ्न डालना
खण्ड्
"चुरा* पर* , " - -
धोखा देना
Bopp
Latin
खण्ड् 1. P. A. (scribitur खड्, gr. 110^a).)
1) i. q. खड्. HIT.
64. 10.: रजनीचयनाथेन खण्डिते तिमिरे
73. 7.:
स्त्रीभिः कस्य न खण्डितम् भुवि मनः
UR. 12. 16.:
खण्डिताग्रात्…मृणालात्.
2) deserere, relinquere.
RAGH. 5. 67.: अबला निशि खण्डिता. (Cf. खुण्ड्, खुड्,
खर्द्. Lith. kándu mordeo.)
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 खण्ड्
मूलधातुः:
 खडि
धात्वर्थः:
 भेदने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 खण्डयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 इदित्
धातुः:
 खण्ड्
मूलधातुः:
 खडि
धात्वर्थः:
 मन्थे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 खण्डते
अनुबन्धादिविशेषः:
 इदित्
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 चूर्ण, पिष, मृद्, क्षद्, खण्ड्, गुण्ड्, कुट्ट
verb
जलेन सह चूर्णीकरोति।
"पूजार्थे चन्दनम् चूर्णयति।"
Synonyms:
 खण्ड्, निरस्, अपास्, निराकृ, निराचक्ष्, पराकृ, निर्धू, परास्, प्रत्याचक्ष्, विनिर्धू, व्युदस्
verb
प्रत्याख्यानानुकूलः व्यापारः।
"सर्वोच्चन्यायालयः उच्चन्यायालयस्य निर्णयम् अखण्डयत्।"
Burnouf
French
*खण्ड् खण्ड्। खण्डे 1, et खण्डयामि
10
pqp. अचखण्डम्। Briser, mettre en pièces
séparer un
morceau
diviser, partager
déchirer [au propre et au fig.].