| YouTube Channel

खण्डिक (khaNDika)

 
शब्दसागरः
English
खण्डिक
m.
 (-कः)
1. Pease.
2. The armpit
E.
 खडि to break, इकन्
aff.
Yates
English
खण्डिक (कः) 1.
m.
 Pease, pulse
the arm-pit.
Spoken Sanskrit
English
खण्डिक khaNDika
m.
 pease
सीतीनक sItInaka
m.
 pease
बालभोज्य bAlabhojya
n.
 pease
यूष yUSa
m.
 pease-soup
चणकलवण caNakalavaNa
n.
 sour pease
गोलक golaka
m.
 kind of pease
गुडबीज guDabIja
m.
 kind of pease
सतीन satIna
m.
 kind of pease
चणकलवण caNakalavaNa
n.
 pease with salt
पर्पट parpaTa
m.
 kind of thin cake made of rice or pease-meal and baked in grease
Wilson
English
खण्डिक
m.
 (-कः)
1 Pease.
2 The armpit.
E.
 खडि to break, इकन्
aff.
Apte
English
खण्डिकः [khaṇḍikḥ], [खण्ड्-अस्त्यर्थे ठन्]
A sugar-boiler.
Pease.
The armpit.
का The food of pease.
A kind of air or tune (in music).
Comp.
 -उपाध्यायः an angry teacher
खण्डिकोपाध्यायः शिष्याय चपेटिकां ददाति Mbh. on
P.
 I.1.1.
Apte 1890
English
खंडिकः [खंड्-अस्त्यर्थे ठन्] 1 A sugar-boiler.
2 Pease.
3 The armpit.
का 1 The food of pease.
2 A kind of air or tune (in music).
Monier Williams Cologne
English
ख॑ण्डिक
m.
 ‘one who learns section by section of a work’, pupil (? ‘a sugar-boiler, sugar-baker’,
NBD.
 ),
Pāṇ.
 iv, 2, 45
g. पुरोहितादि
pease,
Car.
 i, 27 (खण्डीक)
the armpit,
L.
N.
 of a man,
ŚBr.
 xi
Pāṇ.
 iv, 3, 102
(ष॑ण्डिक),
MaitrS.
a partic. measure of grain,
Inscr.
ख॑ण्डिक
m.
pl.
N.
 of a people,
Pāṇ.
 iii, 2, 115,
Vārtt.
 1,
Pat.
Monier Williams 1872
English
खण्डिक, अस्, m. a sugar-boiler, a sugar-baker (?)
pease
the armpit
N. of a man
(आ), f. the pod of
pease
a kind of air or tune in music.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खण्डिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಟಾಣಿ
खण्डिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೆಲಗಡಲೆ
विस्तारः - > "कलायस्तु सतीनकः । हरेणुः खण्डिकश्च" - अभि० चि० ।
खण्डिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಹುಮೂಲ /ಕಕ್ಷ /ಕಂಕಳು
निष्पत्तिः - > "ठन्" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > खण्डोऽस्यास्ति
विस्तारः - > "दोर्मूलं खण्डिकः कक्षा" - अभि०चि० ।
खण्डिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಭಾಗ ಭಾಗವಾಗಿ ಓದುವವನು /ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ
खण्डिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ರುದ್ಧನಾದ /ಕೋಪಗೊಂಡ
प्रयोगाः - > "खण्डिकोपाध्यायः शिष्याय चपेटां ददाति"
उल्लेखाः - > म० भा०
Indian Epigraphical Glossary
English
khaṇḍika, khaṇdikā (EI 22
CII 4
IA 20), measure of
capacity
same as khaṇḍī or candy
often regarded as equal
to between 800 and 1000 seers. See puṭṭi.
Cf. Ṛgveda-khaṇḍikā, a school for teaching the Ṛgveda
(Ep. Ind., Vol. XXXIV, p. 37 and notes).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
ख꣡ण्डिक 4. a) ष꣡ण्डिक Maitr. S. — 5. = छात्त्र, Schüler, Kalpas. 112.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भुजो बाहुः प्रवेष्टो दोर्वाहाथ भुजकोटरः ।
दोर्मूलं खण्डिकः कक्षा पार्श्वं स्यादेतयोरधः ॥ ५८९ ॥
-wordlist-
भुज (पुं), बाहु (पुंस्त्री), प्रवेष्ट (पुं), दोस् (पुंस्त्री), वाहा (स्त्री), भुजकोटर (पुंक्ली), दोर्मूल (क्ली), खण्डिक (पुं), कक्षा (पुंस्त्री), पार्श्व (पुंक्ली)
--source--
मङ्गल्यको मसूरः स्यात्कलायस्तु सतीनकः ॥ ११७० ॥
हरेणुः खण्डिकश्चाथ चणको हरिमन्थकः ।
-wordlist-
मङ्गल्यक (पुं), मसूर (पुंस्त्री), कलाय (पुं), सतीनक (पुं), हरेणु (पुं), खण्डिक (पुं), चणक (पुं), हरिमन्थक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कलाय
कलाय, खण्डिक, सातीन
कलायः खण्डिको ज्ञेयः सातीनश्च मनीषिभिः ॥ ५८२ ॥
verse 2.1.1.582
page 0066
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खण्डिकः,
पुं,
 (खण्डोऽस्यास्तीति । ठन् ।) कलायः ।कडाइ इति भाषा । इत्यमरः ॥
(अस्य पर्य्यायायथा, --“त्रिपुटः खण्डिकोऽपि स्यात् कथ्यन्ते तदगुणा अथ ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
गुणाश्चास्य त्रिपुटशब्दे वक्तव्याः ॥
) कक्षः । इतिहेमचन्द्रः ॥
वगल इति भाषा ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खण्डिक
पु०
 खण्ड + अस्त्यर्थे ठन् । १ कलाये, २ ऋषिभेदे, स च उद्धरिपुत्रः यथाह “खण्डिक एबौद्धरिरस्यप्रायश्चित्तिं वेद” शत० ११ । ८ । ४ । १ । ३ कक्षे हेम० । ४ क्रुद्धेत्रि० । “खण्डिकोपाध्यायः शिष्याय चपेटं ददातीति”पा० भाष्यम् । ततः पुरोहिता० भावादौ यक् । खा-ण्डिक्य तद्भावे
न०
 । खण्डिकानां समूहः खण्डिका०अञ् । खाण्डिक तत्समूहे
न०
 ।
Burnouf
French
खण्डिक खण्डिक
m.
 (sfx. इक) aisselle.
Pois,
légume.