| YouTube Channel

खगासन (khagAsana)

 
शब्दसागरः
English
खगासन
m.
 (-नः)
1. The eastern mountain over which the sun rises.
2. A
name of VISHNU.
E.
 खग a bird or the sun, and आसन seat or place
of abiding.
Yates
English
खगा_सन (नः) 1.
m.
 Eastern mountain
where the sun rises
Vishnu.
Spoken Sanskrit
English
खगासन khagAsana
m.
 sitting on a bird
खगासन khagAsana
m.
 viSNu
खगासन khagAsana
m.
 seat of the sun
Wilson
English
खगासन
m.
 (-नः)
1 The eastern mountain over which the sun rises.
2 A name of VIṢṆU.
E.
 खग a bird or the sun, and आसन seat or place of abiding.
Monier Williams Cologne
English
ख—°गासन
m.
 ‘seat of the sun’,
N.
 of the mountain Udaya (the eastern mountain on which the sun rises),
L.
‘sitting on a bird (i.e. on the Garuḍa)’, Viṣṇu,
L.
Apte Hindi
Hindi
खगासनः
पुं*
 खम्-ग-आसनः -
उदयाचल
खगासनः
पुं*
 खम्-ग-आसनः -
विष्णु का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खगासन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > खगः आसनमस्य
L R Vaidya
English
Ka-ga˚Asana {% m. %} 1. the eastern mountain on which the sun rises
2. an epithet of Vishṇu.
नाममाला
Sanskrit
कार्मुक, धन्वन्, चाप, धर्मन्, कोदण्ड, धनुष्, शिलीमुख, शिलीमुखासन, शरासन, बाणासन, मार्गणासन, रोपणासन, कणासन, इष्वासन, काण्डासन, क्षुरप्रासन, नाराचासन, तोमरासन, खगासन
कार्मुकं धन्व चापं च धर्म कोदण्डकं धनुः ।
शिलीमुखादेरसनं तत्कोटिमटनीं विदुः ॥ ७९ ॥
verse 0.1.1.79
page 0040
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खगासनः,
पुं,
 (खगस्य सूर्य्यस्य आसनमिव उदय-स्थानं यत्र । आसनत्वेन कल्पितत्वात्तथात्वम् ।)उदयपर्व्वतः । इति शब्दमाला ॥
(खगो गरुडआसनं यस्येति विग्रहे ।) विष्णुः । (एतद्बिवरणंयथा, महाभारते । १ । सौपर्णे । ३३ । १२--१८ ।“तमुवाचाव्ययो देवो वरदोऽस्मीति खेचरम् ।स वव्रे तव तिष्ठेयमुपरीत्यन्तरीक्षगः ॥
उवाच चैनं भूयोऽपि नारायणमिदं वचः ।अजरश्चामरश्च स्याममृतेन विनाप्यहम् ॥
एवमस्त्विति तं विष्णुरुवाच विनतासुतम् ।प्रतिगृह्य वरौ तौ च गरुडो विष्णुमब्रवीत् ॥
भवतेऽपि वरं दद्यां वृणोतु भगवानपि ।तं वव्रे वाहनं विष्णुर्गरुत्मन्तं महाबलम् ।ध्वजञ्च चक्रे भगवानुपरि स्थास्यतीति तम् ॥
एवमस्त्विति तं देवमुक्त्वा नारायणं खगः ।वव्राज तरसा वेगाद् वायुं स्पर्द्धन् महाजवः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खगासन
पु०
 खगः गरुड आसनमस्य । १ विष्णौ तद्वा-हनत्त्वात्तद्रासनत्वं तस्य तत्कथा च भा० आ०२३ अ० यथा “विष्णुना च तदाकाशे वैनतेयः समे-यिवान् । तस्य नारायणस्तुष्टस्तेनालौल्येन कर्मणा ।नमुवाचाव्ययो देवो वरदोऽणीति खेचरम् । स वव्रेतव तिष्ठेयमुपरीत्यन्तरीक्षगः । उवाच चैनं भूयोऽपिनारायणमिदं वचः । अजरश्चामररा खाममृतेन विना-प्यहम् । एवमरिचति तं विष्णुरुवाच विनतासुतम् ।प्रतिगृह्य वरौ तौ च गरुडो विष्णुमब्रवीत् । भवतेऽपिवरं दद्यां वृणोतु भगवानपि । तं वव्रे वाहमं विष्णु-र्गरुत्मन्तं महाबलम् । ध्वजञ्च चक्रे भगवानुपरिस्थास्यतीति तम् । एवमस्त्विति तं देवमुक्त्वा नारायणंस्वगः । वब्राज तरसा वेगाद्वायुं स्पर्द्धन्महाजवः” ।“बद्धं कृत्वा अधः शीर्षं यः करोति णगासनम् ।अगासनप्रसादेन अमलोपोभवेद्द्रुतम्” रुद्रजा० उक्ते२ आसनभेदे
न०
 ।