| YouTube Channel

क्षण् (kSaN)

 
Yates
English
क्षण् (प-उ-ञ) क्षणति, ते 1.
d. To kill.
Apte
English
क्षण् [kṣaṇ] न् [n] , (न्) 8
U.
 (क्षणोति, क्षणुते, क्षत)
To hurt, injure
इमां हृदि व्यायतपातमक्षणोत्
Ku.*
 5.54.
To break (to pieces)
(धनुः) त्वं किलानमितपूर्वमक्षणोः
R.*
 11.72
(withपरा, -परि, -वि used in the same senses as क्षण्).
Apte 1890
English
क्षण्(न्) {c8c} U. (क्षणोति, क्षणुते, क्षत) 1 To hurt, injure
इमां हृदि व्यायतपातमक्षणोत् Ku. 5. 54.
2 To break (to pieces)
(धनुः) त्वं किलानमितपूर्वमक्षणोः R. 11. 72
(with परा,
परि,
वि used in the same senses as क्षण्).
Monier Williams Cologne
English
क्षण् See √ क्षन्.
1. क्षन् (or क्षण्)
cl.
 8.
P.
 क्षणो॑ति (aor. अक्षणीत्,
Pāṇ.
 vii, 2, 5
cf.
 अ-क्षण्वत्),
to hurt, injure, wound,
ŚBr.
 (inf. क्षणि॑तोस्, xiv, 8, 14, 4),
Kum.
 v, 54
to break (a bow),
Ragh.
 xi, 72 : Ā. क्षणुते॑ (aor. Subj. 2. sg. क्षणिष्ठास्,
Pot.
 क्षण्वीत), to hurt one's self, be injured or wounded,
AV.
 x, 1, 16
ŚBr.
 iv, 4, 3, 13 and 6, 1, 6
TBr.
 iii
[cf. κτείνω καίνω ξαίνω σίνομαι for ξίνομαι?]
Monier Williams 1872
English
क्षण् क्षण्, क्षणन। See क्षन्।
Macdonell
English
क्षण् KṢAṆ, v. क्षन् KṢAN.
Benfey
English
क्षण् क्षण्, ii. 8, क्षणु (pro-
bably for original क्षे-णु, cf. क्षि)
Par., Ātm. To wound, Kumāras. 5, 24.
Pteple. of the pf. pass. क्षत,
1.
Wounded, Ragh. 3, 53.
2. Destroyed,
Ṛt. 1, 2.
3. Violated, Yājñ. 1, 67.
n.
 A wound, Suśr. 2, 19, 1.
Comp.
अ-,
f.
 A virgin, Yājñ. 2, 130.
m.
 pl. or
n.
sing. Fried grain, Pañc. 158, 4. -- With
the prep. परि परि, परिक्षत,
1.
Wounded, Man. 4, 122.
2. Hurt, Śāk.
d. 72. अति-परि-क्षत, Grievously
wounded, Man. 7, 98. -- With वि वि,
विक्षत, Hurt, MBh. 2, 1816. विक्षत
in अप-विक्षत,
adj.
 Unhurt, Śāk. 63,
3 C. -- With अभिवि अभि-वि, अभिवि-
क्षत, Hurt, Rām. 5, 16, 21. -- With
परिवि परि-वि, परिविक्षत, Wounded,
MBh. 1, 6906. -- Cf. κταν in ἔκτανον, κτόνος, κτείνω,
etc.
κτείς, κτενός, etc.
κτηδών, i. e. κταν + त्वन्, ἀσκεθής, καίνω, κατακονά, ξαίνω, ξάντης,
etc.
ϕθόνος etc
perhaps Goth. skath, skathjan, skanda.
Apte Hindi
Hindi
क्षण्
"तना* उभ* , , " - -
"चोट पहुँचाना, क्षति पहुँचाना"
क्षण्
"तना* उभ* , , " - -
"तोड़ना, टुकड़े-टुकड़े करना"
L R Vaidya
English
kzaR(n) {% vt. 8U (pp. क्षत) %} 1. To hurt, to injure, इमां हृदि व्यायतपातमक्षणोत् K.S.v.54
2. to break, (धनुः) त्वं किलानमितपूर्वाक्षणोः R.xi.72.
Bopp
Latin
क्षण् 8. P. A. क्षणोमि, क्षण्वे (हिंसायाम् K. वधे V.) vul-
nerare, ferire, occidere. Lass. 33. 19.: अक्षतशरीर.
(Cf. क्षिण् et क्षि cl. 5.
gr. ϰαίνω, ϰανῶ
ϰαίνυται =
क्षणुते
ξαίνω
fortasse σίνομαι e ξίνομαι.)
c. परि id. UR. 8. 3. infr.: अपरिक्षतशरीर
RAM. I. 47. 24.:
गुरुशापपरिक्षत.
c. वि id. A. 11. 1.: शरविक्षत
10. 30.: विक्षतञ्चा "य-
सैर् वाणैः…महीम् अभ्यपतद् राजन् प्रभग्नम् पु-
रम्.
Kridanta Forms
Sanskrit
क्षण् (क्ष꣡णुँ॑ हिंसायाम् - तनादिः - सेट्)
ल्युट् = क्षणनम्
अनीयर् = क्षणनीयः - क्षणनीया
ण्वुल् = क्षाणकः - क्षाणिका
तुमुँन् = क्षणितुम्
तव्य = क्षणितव्यः - क्षणितव्या
तृच् = क्षणिता - क्षणित्री
क्त्वा = क्षणित्वा / क्षत्वा
ल्यप् = प्रक्षत्य
क्तवतुँ = क्षतवान् - क्षतवती
क्त = क्षतः - क्षता
शतृँ = क्षण्वन् - क्षण्वती
शानच् = क्षण्वानः - क्षण्वाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 क्षण्
मूलधातुः:
 क्षणु
धात्वर्थः:
 हिंसायाम्
गणः:
 तनादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 क्षणोति-क्षणुते
अनुबन्धादिविशेषः:
 उदित्
Burnouf
French
*क्षण् क्षण्। क्षणोमि et क्षण्वे 8
p.
चक्षाण et चक्षणे
f2. क्षणिष्यामि et
क्षणिष्ये
a1. अक्षणिषम्
pp. क्षत। Frapper, blesser,
tuer. Gr.
ϰαίνω. Cf. क्षि।