| YouTube Channel

क्विप् (kvip)

 
Macdonell
English
क्विप् k-v-ip, fictitious suffix v added to the 🞄simple root used nominally (gr.).
Abhyankara Grammar
English
क्विप् (1) kṛt affix zero, added to the roots सद्, सू, द्विष् and others with a preceding word as upapada or with a prefix or sometimes even without any word, as also to the root हन् preceded by the words ब्रह्मन्, भ्रूण and वृत्र, and to the root कृ preceded by सु, कर्मन् etc., and to the roots सु, and चि under certain con- ditions e.g. उपसत्, सूः, प्रसूः, पर्णध्वत्, ब्रह्महा, वृत्रहा, सोमसुत्, अग्निचित्
cf.P.III. 2.61, 76, 77, 87-92: 177-179
(2) the denominative affix zero appli- ed to any substantive in the sense of behaviour अश्वति, गर्दभति etc.
cf. M.Bh. and Kāś, on P.III.1.11.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अक कुटिलायां गतौ”@} 2 घटादिः मित्।
‘इदितस्त्वङ्कते तत्र कुटिलायां गतावकेत्।’ 3 इति देवः।
णिच्- सन्- ण्वुल् आककः--किका, 4 अककः--किका, अचिकिष 5 कः--षिका
तृच् 6 अकिता-त्री, अकयिता-त्री, अचिकिषिता-त्री
शता अकन्-न्ती, अकयन्-न्ती, अचिकिषन्-न्ती
अकिष्यन्-न्ती-ती, अकयिष्यन्-ती-न्ती, अचिकिषिष्यन्-न्ती-ती
शानच् अकयमानः, अकयिष्यमाणः
क्विप् अक्-अकौ अकः
निष्ठा अकितम्- 7 तः, अकितः, अचिकिषितः-तम्-तवान्
अन्ये प्रत्ययाः अकः, अकः, 8 अचिकिषुः, अचिकयिषुः
तव्यः अकितव्यम्, अकयितव्यम्, अचिकिषितव्यम्
अनीयर् अकनीयम्, अकनीयम्, अचिकिषणीयम्
ण्यत् अथवा यत् आक्यम्, अक्यम्, अचिकिष्यम्
खल् ईषदकः-दुरकः-स्वकः
यक् अक्यमानः, अक्यमानः, अचिकिष्यमाणः
घञ् आकः, अकः, अचिकिषः
तुमुन् अकितुम्, अकयितुम्, अचिकिषितुम्
क्तिन् 9 अक्तिः, अकना, अचिकिषा 10, अचिकयिषा
11 ल्युट् अकनम्, अकनम्, अचिकिषणम्
क्त्वा अकित्वा, अकयित्वा, अचिकिषित्वा
ल्यप् समक्य, समकय्य 12, समचिकिष्य
क्त्वाणमुलौ अकित्वा २, आकमाकम्, 13 आकम् २, अकम् २, अकयित्वा २, अचिकिषम् २
अचिकिषित्वा २
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१)
02
=>
 (ई-भ्वादिः-७९२ सकर्मकः-सेट्-परस्मैपदी)
03
=>
 (श्लो ४१)
04
=>
 [[१। ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति णौ उपधाया ह्रस्वः।]]
05
=>
 [[१आ ‘अजादेर्द्वितीयस्य’ (६-१-२) इति द्वितीय- स्यैकाचः द्वित्वम्। ‘कुहोश्चुः’ (७-४-६२) इत्यभ्यासस्य चुत्वम्।]]
06
=>
 (तृन्)
07
=>
 [[आ। ‘असाग्यमास्रं स्थगये कथं वा कगामि किं वा हरयेऽकिताय’ धातु- काव्ये २-८। श्लोकः।]]
08
=>
 [[२। ‘सनाशंसभिक्ष उः’ (३-२-१६८) इति उः प्रत्ययः।]]
09
=>
 [[२आ ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इतीण्णिषेधः।]]
10
=>
 [[३। ‘अ प्रत्ययात्’ (३-३-१०२) इति स्त्रियामकारः प्रत्ययः। टाप्।]]
11
=>
 [पृष्ठम्०००४+ ३५]
12
=>
 [[१। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
13
=>
 [[२। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इत्युपधाया दीर्घविकल्पः।]]