| YouTube Channel

कौमारी (kaumArI)

 
Monier Williams Cologne
English
कौ॑मारी
f.
 one of the seven Mātṛs or personified energies of the gods, Śakti of Kumāra or Kārttikeya (the god of war),
BrahmaP.
DevībhP.
a kind of bulbous root (= वाराही-कन्द),
L.
(in music)
N.
 of a Rāgiṇī
Macdonell
English
कौमारी kaumārī,
f.
 female energy of the 🞄god of war
(ac. kāṣṭhā or diś) the north.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कौमारी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > कौमार ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗರೂಪ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीप्" (४-१-१५)
प्रयोगाः - > "कौमारीं दर्शयन् चेष्टां प्रेक्षणीयो वनौकसाम् । रुदन्निव हसन्मुग्धबालसिंहावलोकिनः"
उल्लेखाः - > भाग० ३-२-२८
कौमारी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಕನ್ಯೆ /ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗದವನ ಪತ್ನಿ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-१३) । "ङीप्" (४-१-१५)
व्युत्पत्तिः - > अपूर्वपतिः कुमारी पतिमुपपन्ना
प्रयोगाः - > "उपलम्भ्यामपश्यन्त्यः कौमारीं पततां वर"
उल्लेखाः - > भट्टि० ७-९०
कौमारी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಶಕ್ತಿ
L R Vaidya
English
kOmAra {% (I) a. (f. री) %} 1. Juvenile, youthful, virgin, maidenly, e.g. कौमारः पति, कौमारी भार्या
2. soft, tender.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कौमारी
Root: कौमारी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ सप्तमातृषु एका
Meaning(s):
⇒ One of the seven mothers
Shloka(s):
1|1|65|1 ► कौमारी वैष्णवी चेति ता एताः सप्त मातारः। (स्वर्गकाण्डः/आदिदेवाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|1|65|1 ⇢ कौमारी (कौमारी) (स्त्री) ⇒ One of the seven mothers ⇒ सप्तमातृषु एका
Related word(s):
isa_k ➡ सप्तमातरः
जातिः ➡ देवता
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कौमारी,
स्त्री,
 मातृकाविशेषः । सा तु कार्त्तिकेय-शक्तिः । इति शब्दमाला ॥
यथा, --“कौमारी शक्तिहस्ता च मयूरवरवाहना ।योद्धुमभ्याययौ दैत्यानम्बिका गुहरूपिणी” ॥
इति मार्कण्डेयपुराणे देवीमाहात्म्ये । ८१ । १६ ॥
(अपूर्व्वपतिः कुमारी पतिमुपपन्ना । “कौमारा-पूर्व्ववचने” । ४ । २ । १३ । इति स्वार्थे अण्प्रत्ययेन साधुः ततो ङीष् । अपूर्व्वभार्य्यकुमार-पत्नी । यथा, भट्टौ । ७ । ९० ।“उपलम्भ्यामपश्यन्तः कौमारीं पतताम्बर” ! ॥
पञ्चमवर्षीया बालिका । कौमारी अवस्था । यथा, भागवते । ३ । २ । २८ ।“कौमारीं दर्शयंश्चेष्टां प्रेक्षणीयो व्रजौकसाम्” ॥
)वाराहीकन्दः । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कौमारी स्त्री अपत्नीकं कुमारं पतिमुपपन्ना स्त्री “कौमा-रापूर्व्ववचने” पा० नि० ङीप् । १ अगृहीतदारान्तरस्य पत्युः१ भार्य्यायाम् । कुमारस्येयमण् ङीप् । २ कुमार सम्बन्धि-चेष्टादौ “कौमारीं दर्शयेश्चेष्टाम्” भाग० ३, २, २८, कुमा-रस्य कार्त्तिकेयस्येयम् अण् ङीप् । ३ कार्त्तिकेयशक्तौ ।“कौमारी शक्तिहस्ता च मयूरवरबाहना । योद्धुमभ्याययौ क्रुद्धं रक्तवीजं महासुरम्” कौमारीशक्तिनिर्भिन्नाः केचिन्नेशुर्महासुराः” देवीमाहात्म्यम्