कोष्ठः (koSThaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Hindi
Hindiकमरा (पु)
Apte Hindi
Hindiकोष्ठः
- कुष् - थन्
"हृदय, फेफड़ा आदि शरीर के भीतरी अंग या आशय "
कोष्ठः
- कुष् - थन्
"पेट, उदर"
कोष्ठः
- कुष् - थन्
आभ्यन्तर कक्ष
कोष्ठः
- कुष् - थन्
"अन्नभण्डार, अन्न का कोठा"
Wordnet
Sanskrit कोष्ठः
सुरक्षार्थं निर्मितम् अस्थायिस्थानं यत्र सैनिकादयः निवसन्ति।
"आतङ्कवादीनां रणगोलप्रक्षेपेण कोष्ठः नष्टः।"
जठरः, जठरम्, पक्वाशयः, कोष्ठः, अन्नाशयः, आमाशयः
उदरे वर्तमानः सः भागः यस्मिन् भुक्तम् अन्नम् एकत्रितं भवति तस्य विपाकश्च भवति।
"अधिकेन सुरसभोजनेन जठरः पीडितः भवति।"
कोष्ठः, कोष्ठकम्, कोशः
धान्यादि-सञ्चयनार्थे पात्रम्।
"कृषकः कोष्ठे धान्यानि सञ्चयति।"
शाला, शालिका, आगारः, आगारम्, कोष्ठः, कोष्ठकम्, गृहम्, कक्षः, कुटी, आवासः, प्रकोष्ठः, स्थली, स्थलम्
गेहप्रकोष्ठकः।
"मम प्रकोष्ठः द्वितीये अट्टे अस्ति।"
कोष्ठः, कपाटिका, पिटः, पिटम्, कोष्ठकः
बृहदायतनः कोशः यस्मिन् वस्तुनिधानार्थे शालारः अस्ति।
"सर्वाणि वस्त्राणि कोष्ठे निधापयतु।"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकोष्ठः, (कुष् ग निष्कर्षे + “उषिकुषिगतिभ्यस्थन्” ।उणां । २ । ४ । इति थन् ।) कुसूलः । (यथा, महाभारते । २ । ५ । ६८ ।“कच्चित् कोषश्च कोष्ठश्च वाहनं द्वारमायुधम् ।आयश्च कृतकल्याणैस्तव भक्तैरनुष्ठितः” ॥
)गृहमध्यम् । (यथा, भागवते । ९ । १० । १७ ।“सा वानरेन्द्रबलरुद्धविहारकोष्ठ-श्रीद्वारगोपुरसदोभलभीविटङ्का ॥
)कुक्षिमध्यम् । यथा, वैद्यके ।“स्थानान्यामाग्निपक्वानां मूत्रस्य रुधिरस्य च ।हृदूण्डुकः फुष्फुषश्च कोष्ठ इत्यभिधीयते” ॥
“कोष्ठः पुनरुच्यते महास्रोतः शरीरमध्यं महा-निम्नमामपक्वाशयश्चेति पर्य्यायशब्दैस्तन्त्रे सरोग-मार्ग आभ्यन्तरः” ॥
“वीसर्पश्वयथुगुल्मार्शो विद्र-ध्यादयः कोष्ठमार्गानुसारिणो भवन्ति रोगाः” ॥
इति चरके सूत्रस्थाने ११ अध्याये ॥
कोष्ठाङ्गानियथा, --“सप्तचाधाराः रक्तस्यास्य क्रमात् परे ।कफामपित्तपक्वानां वायोर्मूत्रस्य च स्मृताः ॥
गर्भाशयोऽष्टमः स्त्रीणां पित्तपक्वाशयान्तरे ।कोष्ठाङ्गानि स्थितान्येषु हृदयं क्लोमफुष्फषम्” ॥
इति च वाभटे शारीरस्थाने ३ अः ॥
पञ्चदशकोष्ठाङ्गानि तद्यथा, “नाभिश्च हृदयञ्च क्लोम चयकृच्च प्लीहा च वुक्कौ च वस्तिश्च पुरीषाधार-श्चामाशयश्चेति पक्वाशयश्चोत्तरगुदञ्चाधरगुदञ्चक्षुद्रान्त्रञ्च स्थूलान्त्रञ्च वपावहनञ्चेति” । इति चचरके शारीरस्थाने ७ अध्याये ॥
उदरम् । यथा, भागवते । ६ । १८ । ५३ ।“पतिं भार्य्योपतिष्ठेत ध्यायेत् कोष्ठगतञ्च तम्” ॥
नाभेरुपरिस्थितमणिपूरपद्मम् । यथा, तत्रैव ।४ । २३ । १४ ।“संपीड्य पायुं पाष्णिर्भ्यां वायुमुत्सारयन् शनैः ।नाभ्यां कोष्ठेष्ववस्थाप्य हृदुरःकण्टशीर्षणि” ॥
प्राकारः । यथा, भागवते । ४ । २८ । ५६ ।“पञ्चारामं नवद्वारमेकपालं त्रिकोष्ठकम् ।षट्कुलं पञ्चविपणं पञ्चपृकृति स्त्रीधवम्” ॥
अत्र टीकाचूर्णी त्रिकोष्ठकं त्रिप्राकारमित्याह ॥
तन्त्रोक्तमन्त्रदीक्षाप्रकरणे अकथहादिचक्रचतुः-पार्श्वस्थितरेखाचतुष्कयुतस्थानभेदः ॥
) आत्मीयेत्रि । इति मेदिनी ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.