कोलः (kolaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishकोलः [kōlḥ], [कुल् संस्त्याने अच्]
A hog, boar
3.273
14.43, 86.
A raft, boat.
The breast.
The haunch, hip, lap.
An embrace.
The planet Saturn.
An out-cast, one of a degraded tribe.
A barbarian.
of a tribe inhabiting the hills in Central India.
लम् The weight of one Tola.
Black pepper.
A kind of berry. -अञ्चः of the country of the Kaliṅgas. -पुच्छः a heron.
Apte 1890
Englishकोलः [कुल् संस्त्याने अच्] 1 A hog, boar
Śi. 14. 43, 86.
2 A raft, boat.
3 The breast.
4 The haunch, hip, lap.
5 An embrace.
6 The planet Saturn.
7 An out-cast, one of a degraded tribe.
8 A barbarian.
लं 1 The weight of one Tola.
2 Black pepper.
3 A kind of berry.
Comp.
अंचः N. of the country of the Kaliṅgas.
पुच्छः a heron.
Apte Hindi
Hindiकोलः
- कुल् - अच्
"सुअर, वराह"
कोलः
- कुल् - अच्
"लट्ठों का बना बेड़ा, नाव"
कोलः
- कुल् - अच्
स्त्री की छाती
कोलः
- कुल् - अच्
"नितम्ब प्रदेश, कूल्हा, गोद"
कोलः
- कुल् - अच्
आलिङ्गन
कोलः
- कुल् - अच्
शनिग्रह
कोलः
- कुल् - अच्
"बहिष्कृत, पतित जाति का व्यक्ति"
कोलः
- कुल् - अच्
जंगली
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wordnet
Sanskrit कोलः, कितिः, किरिः, भूदारः, रदायुधः, वक्रदंष्ट्रः, वराहः, रोमशः, सूकरः, दन्तायुधः, शूकरः, शूरः, क्रोदः, बह्वपत्यः, पृथुस्कन्धः, पोत्रायुधः, पोत्री, बली, घोणान्तभेदनः, दंष्ट्री, स्तब्धरोम
वन्यवराहः।
"कोलः संशयकरम् अस्ति।"
उडुपः, कोलः, भेलकः, उडूपः, तरणः, तारणः, तारकः, प्लवः
काष्ठनिर्मितं शिल्पं यद् नौकावद् नद्यादीन् पारयितुम् उपयुज्यते।
"उडुपेन नदीं पारङ्कृता।"
शिवः, शम्भुः, ईशः, पशुपतिः, पिनाकपाणिः, शूली, महेश्वरः, ईश्वरः, सर्वः, ईशानः, शङ्करः, चन्द्रशेखरः, फणधरधरः, कैलासनिकेतनः, हिमाद्रितनयापतिः, भूतेशः, खण्डपरशुः, गिरीशः, गिरिशः, मृडः, मृत्यञ्जयः, कृत्तिवासाः, पिनाकी, प्रथमाधिपः, उग्रः, कपर्दी, श्रीकण्ठः, शितिकण्ठः, कपालभृत्, वामदेवः, महादेवः, विरूपाक्षः, त्रिलोचनः, कृशानुरेताः, सर्वज्ञः, धूर्जटिः, नीललोहितः, हरः, स्मरहरः, भर्गः, त्र्यम्बकः, त्रिपुरान्तकः, गङ्गाधरः, अन्धकरिपुः, क्रतुध्वंसी, वृषध्वजः, व्योमकेशः, भवः, भौमः, स्थाणुः, रुद्रः, उमापतिः, वृषपर्वा, रेरिहाणः, भगाली, पाशुचन्दनः, दिगम्बरः, अट्टहासः, कालञ्जरः, पुरहिट्, वृषाकपिः, महाकालः, वराकः, नन्दिवर्धनः, हीरः, वीरः, खरुः, भूरिः, कटप्रूः, भैरवः, ध्रुवः, शिविपिष्टः, गुडाकेशः, देवदेवः, महानटः, तीव्रः, खण्डपर्शुः, पञ्चाननः, कण्ठेकालः, भरुः, भीरुः, भीषणः, कङ्कालमाली, जटाधरः, व्योमदेवः, सिद्धदेवः, धरणीश्वरः, विश्वेशः, जयन्तः, हररूपः, सन्ध्यानाटी, सुप्रसादः, चन्द्रापीडः, शूलधरः, वृषाङ्गः, वृषभध्वजः, भूतनाथः, शिपिविष्टः, वरेश्वरः, विश्वेश्वरः, विश्वनाथः, काशीनाथः, कुलेश्वरः, अस्थिमाली, विशालाक्षः, हिण्डी, प्रियतमः, विषमाक्षः, भद्रः, ऊर्द्धरेता, यमान्तकः, नन्दीश्वरः, अष्टमूर्तिः, अर्घीशः, खेचरः, भृङ्गीशः, अर्धनारीशः, रसनायकः, उः, हरिः, अभीरुः, अमृतः, अशनिः, आनन्दभैरवः, कलिः, पृषदश्वः, कालः, कालञ्जरः, कुशलः, कोलः, कौशिकः, क्षान्तः, गणेशः, गोपालः, घोषः, चण्डः, जगदीशः, जटाधरः, जटिलः, जयन्तः, रक्तः, वारः, विलोहितः, सुदर्शनः, वृषाणकः, शर्वः, सतीर्थः, सुब्रह्मण्यः
देवताविशेषः- हिन्दूधर्मानुसारं सृष्टेः विनाशिका देवता।
"शिवस्य अर्चना लिङ्गरूपेण प्रचलिता अस्ति।"
कोल्लकः, कोन्वः, कोन्वशिरः , कोलः
एकः पर्वतः ।
"कोल्लकस्य वर्णनं भागवतपुराणे वर्तते"
कोल्लकः, कोन्वः, कोन्वशिरः, कोलः
एकः पर्वतः ।
"कोल्लकस्य वर्णनं भागवतपुराणे वर्तते"
कोलः, चित्रः, चित्रकः
एकः क्षुपः ।
"कोलस्य वर्णनं कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकोलः, (कोलति कामपि बाधां न मत्वैव शत्रुं प्रति-धावतीति । कुल + अच् ।) शूकरः । (कोलति प्लवतेजले इति ।) प्लवः । इत्यमरः । १ । १० । ११ ॥
भेलामाड इत्यादि भाषा । अङ्कपालिः । शनिः । चित्रम् ।चिता इति भाषा । (कोलन्ति आलिङ्गन्त्यङ्गान्यत्र ।कुल + अधिकरणे हलश्चेति घञ् ।) क्रोडम् ।इति मेदिनी । देशविशेषः । इति शब्दरत्नावली ॥
अस्त्रभेदः । इति धरणी ॥
वर्णसङ्करजातिविशेषः ।(यथा, हरिवंशे । ३२ । १२३ ।“पाण्ड्यश्च केरलश्चैव कोलश्चोलश्च पार्थिव ! ।तेषां जनपदाः स्फीताः पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः” ॥
)स तु लेटात् तीवरकन्यायां जातः । इति ब्रह्म-वैवर्त्तपुराणम् ॥
श्मश्रुधारिम्लेच्छजातिविशेषः ।स च पूर्व्वं क्षत्त्रिय आसीत् सगरराजेनासौवेदयागादावनधिकारी कृतः । एतद्विवरणं हरि-वंशेः १४ अध्याये द्रष्टव्यम् ॥
(अयन्तु कोलः यजातिवंशीयस्य राज्ञो दुष्मन्तस्यपौत्त्रेष्वन्यतमः ॥
इदानीं पार्व्वत्यः असभ्यजाति-विशेषः । उत्कलदेशादुत्तरभागे ह्यस्य वसतिः ।इयन्तु कोलजातिः सत्यप्रिया सरलप्रकृतिःआतिथ्यसत्कारप्रिया चेति उच्यते ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“कुल संस्त्याने बन्धुषु च”@} 2 ज्वलादिः।
‘सन्ताने’ इत्येके।
संस्त्यानम् = सङ्घातः।
बन्धुशब्देन तद्व्यापारो विवाहादिः लक्ष्यते।
कोलकः-लिका, कोलकः-लिका, 3 चुकुलिषकः-चुकोलिषकः-षिका, चोकुलकः-लिका
कोलिता-त्री, कोलयिता-त्री, चुकुलिषिता-चुकोलिषिता-त्री, चोकुलिता-त्री
कोलन्-न्ती, कोलयन्-न्ती, चुकुलिषन्-चुकोलिषन्-न्ती
-- कोलिष्यन्-न्ती-ती, कोलयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुलिषिष्यन्-चुकोलिषिष्यन्-न्ती-ती
4 व्यतिकोलमानः, कोलयमानः, -- चोकुल्यमानः
5 व्यतिकोलिष्यमाणः, कोलयिष्यमाणः, -- चोकुलिष्यमाणः
कुल्-कुलौ-कुलः
-- -- -- 6 कुलितम् कोलितम् तः, कोलितः, चुकुलिषितः-चुकोलिषितः, चोकुलितः-तवान्
7 कुलः-कोलः, कुलम्, चुकुलिषुः-चुकोलिषुः, चोकुलः
कोलितव्यम्, कोलयितव्यम्, चुकुलिषितव्यम्-चुकोलिषितव्यम्, चोकुलितव्यम्, कोलनीयम्, 8 कोलनीयम्, चुकुलिषणीयम्-चुकोलिषणीयम्, चोकुलनीयम्
कोल्यम्, कोल्यम्, चुकुलिष्यम्-चुकोलिष्यम्, चोकुल्यम्
ईषत्कोलः-दुष्कोलः-सुकोलः
-- -- कुल्यमानः, कोल्यमानः, चुकुलिष्यमाणः-चुकोलिष्यमाणः, चोकुल्यमानः
9 कोलः, कोलः, चुकुलिषः-चुकोलिषः, चोकुलः
कोलितुम्, कोलयितुम्, चुकुलिषितुम्-चुकोलिषितुम्, चोकुलितुम्
कुल्तिः, कोलना, चुकुलिषा-चुकोलिषा, चोकुला
कोलनम्, कोलनम्, चुकुलिषणम्-चुकोलिषणम्, चोकुलनम्
कुलित्वा कोलित्वा कोलयित्वा, चुकुलिषित्वा-चुकोलिषित्वा, चोकुलित्वा
प्रकुल्य, प्रकोल्य, प्रचुकुलिष्य-प्रचुकोलिष्य, प्रचोकुल्य
कोलम् २, कुलित्वा २ -कोलित्वा २, कोलम् २, कोलयित्वा २, चुकुलिषम् २, चुकुलिषित्वा २, चुकोलिषम् २, चुकोलिषित्वा २, चोकुलम् २
चोकुलित्वा २
10 कुलालः।
11
01 (२३१)
02 (१-भ्वादिः-८४२। अक। सेट्। पर।)
03 [[२। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति कित्त्वविकल्पः। एवं क्त्वाप्रत्ययेऽपि।]]
04 [[३। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानघ्।]]
05 [पृष्ठम्०२१९+ १९]
06 [[१। ‘उदुपधात् भावादिकर्मणोरन्यतरस्याम्’ (१-२-२१) इति कित्त्वविकल्पः।]]
07 [[२। ‘ज्वलितिकसन्तेभ्यो णः’ (३-१-१४०) इति णो वा। णप्रत्ययाभावपक्षे ‘इगुपध- ज्ञा--’ (३-१-१३५) इति कः प्रत्ययः। पचाद्यचोऽपवादः।]]
08 [[३। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
09 [[४। ‘पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण’ (३-३-११८) इति घः संज्ञायाम्। कोलो वराहः।]]
10 [[५। औणादिके (द। उ। ८-११५) कालच् प्रत्यये रूपम्। कुलालः = कुम्भकारः।]]
11 [पृष्ठम्०२२०+ २३]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
