| YouTube Channel

केतनं (ketanaM)

 
Apte 1890
English
केतनं [कित्-ल्युट्] 1 A house, an abode
अकलितमहिमानः केतनं मगलानां Māl. 2. 9
मम मरणमेव वरमतिवितथकेतना Gīt. 7.
2 An invitation, summons.
3 Place, site.
4 A flag, banner
भग्नं भीमेन मरुता भवतो रथकेतनं Ve. 2. 23
Śi. 14. 28
R. 9. 39.
5 A sign, symbol
as in मकरकेतन.
6 An indispensable act (also religious)
निवापांजलिदानेन केतनैः श्राद्धकर्मभिः तस्योपकारे शक्तस्त्वं किं जीवन् किमुतान्यथा Ve. 3. 16.
7 A spot, mark.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
केतनं,
क्ली,
(कित् निवासाद्यर्थेषु + कर्म्मभावकरणा-धिकरणादिषु यथायथं ल्युट् ।) ध्वजः ।(यथा, रघुवंशे ३९ ।“अपतुषारतया विशदप्रभैःसुरतसङ्गपरिश्रमनोदिभिः ।कुसुमचापमतेजयदंशुभि-र्हिमकरो मकरोर्ज्जितकेतनम्”
)कार्य्यम् निमन्त्रणम् इत्यमरः ११३
(यथा, मनुः ११० ।“प्रतिगृह्य द्विजो विद्वान् एकोद्दिष्टस्य केतनम् ।त्र्यहं कीर्त्तयेद्ब्रह्म राज्ञो राहोश्च सूतके”
)चिह्नम् गृहम् इति हेमचन्द्रः ।(यथा, रामायणे ७४ ।“स त्वं धर्म्मपरो भूत्वा कश्यपाय वसुन्धराम् ।दत्त्वा वनमुपागम्य महेन्द्रकृतकेतनः”
)स्थानम् इति शब्दरत्नावली
(यथा, विष्णुपुराणे ११ ।“एतद्राजासनं सर्व्वभूभृत्संश्रयकेतनम्”
)