कृतघ्न (kRtaghna)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English कृतघ्न kRtaghna defeating or rendering vain all previous measures
कृतघ्न kRtaghna destroying past services or benefits
कृतघ्न kRtaghna unmindful of rendered
कृतघ्न kRtaghna ungrateful
कृतघ्न kRtaghna ungrateful
अकृतज्ञ akRtajJa ungrateful
अनुपकारिन् anupakArin ungrateful
कृतनाशक kRtanAzaka ungrateful
नष्टक्रिय naSTakriya ungrateful
कृतघ्नीकृति kRtaghnIkRti representing as ungrateful
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiकृतघ्न
वि* कृत-घ्न -
अकृतज्ञ
कृतघ्न
वि* कृत-घ्न -
जो पहले किये हुए उपकारों को नहीं मानता है
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकृतघ्न
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಮರೆತಿರುವ /ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಅಪಕಾರ ಮಾಡುವ /ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವ
प्रयोगाः - > "परलोकगतो देवः कृतघ्नैर्नानुगम्यते" । "बालघ्नांश्च कृतघ्नांश्च विशुद्धानपि धर्मतः । शरणागतहर्तॄंश्च स्त्रीहन्तॄंश्च न संवसेत् ॥"
उल्लेखाः - > मुद्रा० २-२०, मनु० ११-१९२
Bopp
LatinWordnet
Sanskrit कृतघ्न, अकृतज्ञ, अनुपकारिन्, कृतनाशक, नष्टक्रिय
यः उपकारान् विस्मरति।
"सः कृतघ्नः अस्ति कार्यसमापनाद् अनन्तरम् अज्ञात इव व्यवहरति।"
पुराणम्
Englishकृतघ्न / KṚTAGHNA. See under Dhanaśarman.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकृतघ्नः, त्रि, (कृतं येन केनचिज्जनेन उपकृतंहन्ति नाशयति यः । अहङ्कारादिप्रयुक्तया दुष्ट-बुद्ध्या उपकृतस्यानङ्गीकारकत्वात् तथात्वम् ।)कृतहन्ता । अर्थात् येन केनचित्कृतस्य उपकारा-देर्घातकः अस्वीकर्त्ता । नेमखाराम इति पारस्यभाषा ॥
(यथा, मनुः ४ । २१४ ।“पिशुनानृतिनोश्चान्नं क्रतुविक्रयिणस्तथा ।शैलूषतुन्नवायान्नं कृतघ्नस्यान्नमेव च” ॥
)तस्य प्रायश्चित्ताभावो यथा, --“ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे च गुरुतल्पगे ।निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः” ॥
स तु बहुविधो यथा, --“भर्त्तृपिण्डापहर्त्ता च पितृपिण्डापहारकः ।यस्माद्गृहीत्वा विद्याञ्च दक्षिणां न प्रयच्छति ॥
पुत्त्रान् स्त्रियश्च यो द्वेष्टि यश्च तान् घातयेन्नरः ।कृतस्य दोषं वदति सकामान् न करोति यः ॥
न स्मरेच्च कृतं यस्तु आश्रमान् यस्तु दूषयेत् ।सर्व्वांस्तानृषिभिः सार्द्धं कृतघ्नानब्रवीन्मनुः” ॥
इति प्रायश्चित्ततत्त्वे स्कन्दपुराणवचनम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritकृतघ्न कृतं हन्ति हन--टक् । कृतोपकारस्यापकारके“शरणाशतदीनस्त्रीहिंसकान् संवसेन्न तु । चीर्ण-व्रतानपि सदा कृतघ्नसहितानिमान्” या० स्मृ०“वालघ्नांश्च कृतत्नांश्च विशुद्धानपि धर्म्मतः । शरणा-गतहन्तॄंश्च स्त्रीहन्तॄंश्च न संवसेत्” मनुः“कृतघ्नानाह स्कन्दपुराणम् “भर्त्तृपिण्डापहर्त्ता चपितृपिण्डापहारकः । तस्माद्गृहीत्वा विद्याञ्च दाक्षणांन प्रयच्छति । पुत्रान् स्त्रियश्च योद्वेष्टि यश्चैतान् घातये-न्नरः । कृतस्य दोषं वदति सकामान्न करोति यः । नस्मरेच्च कृतं यश्च आश्रमान् यस्तु दूषयेत् । सर्वांस्तानृ-षिभिः सार्द्धं कृतघ्नानब्रवीन्मनुः” “ब्रह्मघ्ने च सुरापे चचौरे च गुरुतल्पगे । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्नेनास्ति निष्कृतिः” । “तस्मात् पित्रादिगुरोः कृतस्य सत्कर्म्मणैति शेषः । सकामान्न करोति उपक-र्त्तॄनिति शेषः” प्रा० त० रघुनन्दनः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.