| YouTube Channel

कूर्मराज (kUrmarAja)

 
शब्दसागरः
English
कूर्म्मराज
m.
 (-जः) The king of turtles, the tortoise supposed to uphold
the world.
E.
 कूर्म्म tortoise, and राज a king, from राजन् with टच्
aff.
Yates
English
कूर्म्म-राज (जः) 1.
m.
 King of turtles.
Wilson
English
कूर्म्मराज
m.
 (-जः) The king of turtles, the tortoise supposed to
uphold the world.
E.
 कूर्म्म tortoise, and राज a king, from राजन् with टच्
aff.
Monier Williams Cologne
English
कूर्म—राज
m.
 the king of turtles (who upholds the world),
L.
Apte Hindi
Hindi
कूर्मराजः
पुं*
 कूर्म-राजः -
द्वितीय अवतार के साथ कछुवे के रूप में विष्णु
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कूर्मराज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೂರ್ಮಾವತಾರ /ಕೂರ್ಮರೂಪದಿಂದ ಅವತರಿಸಿದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು
कूर्मराज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆಮೆ
निष्पत्तिः - > "टच्" (५-४-९१)
व्युत्पत्तिः - > कूर्माणां राजा
L R Vaidya
English
kUrma-rAja {% m. %} Vishṇu in the shape of a tortoise in his second incarnation.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कूर्म्मराजः,
पुं,
 (कूर्म्मरूपेण कूर्म्मेषु वा राजते यः ।राज् + अच् ।) कच्छपराजः । तत्पर्य्यायः । अकू-पारः २ परवर्त्तः ३ । इति जटाधरः । तथाहि ।“पृथ्वि ! स्थिरा भव भुजङ्गम ! धारयैनांत्वं कूर्म्मराज ! तदिदं द्वितयं दधीथाः ।दिक्कुञ्जराः कुरुत तत्त्रितये दिधीर्षा-मार्य्यः करोतु हरकार्म्मुकमाततज्यम्” ॥
इति महानाटकम् ॥
स एवादिकच्छपः । यथा ।“विलोक्य विघ्नेशविधिं तदेश्वरोदुरन्तवीर्य्योऽवितथोऽभिसन्धिः ।कृत्वा वपुः काच्छपमद्भुतं महत्प्रविश्य तोयं गिरिमुज्जहार ॥
सुरासुरेन्द्रैर्मुजवीर्य्यवेपितंपरिम्रमन्तं गिरिमङ्ग ! पृष्ठतः ।बिभ्रत्तदावर्त्तनमादिकच्छपोमेनेऽङ्गकण्डूयनमप्रमेयः” ॥
इति श्रीभागवते । ८ । ७ । ८, १० ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कूर्म्मराज
पु०
 कूर्म्माणां राजा श्रेष्ठत्वात् टच् समा०, कूर्म्म-रूपेण राजते राज--अच् वा । कूर्म्मरूपे भगवदवतारेजटा० । “पृथ्वि! स्थिरा भव भुजङ्गम । धारयैनां त्वंकूर्म्मराज! तदिदं द्वितयं दधीथाः” महना० । २ कूर्म्मा-णां श्रेष्ठे च