| YouTube Channel

कुमारक (kumAraka)

 
शब्दसागरः
English
कुमारक
m.
 (-कः)
1. A boy, a lad.
2. A tree: see वरुण.
E.
 कन् added to
the preceding.
Capeller Eng
English
कुमारक॑
m.
 child, little boy, youth
f.
 °रिका॑ girl,
maid.
Yates
English
कुमारक (कः) 1.
m.
 A boy
a tree.
Spoken Sanskrit
English
कुमारक - kumAraka -
m.
 - little boy
कुमारक - kumAraka -
m.
 - pupil of the eye
कुमारक - kumAraka -
m.
 - youth
कुमारक - kumAraka -
m.
 - three-leaved caper [ Capparis Trifoliata - Bot ]
कुमारक - kumAraka -
m.
 - boy
Wilson
English
कुमारक
m.
 (-कः)
1 A boy, a lad.
2 A tree: see वरुण.
E.
 कन् added to the preceding.
Apte
English
कुमारकः [kumārakḥ], 1 A child, a youth
नहि वो अस्त्यर्भको देवासो न कमारकः
Rv.*
 8.3.1.
The pupil of the eye.
Apte 1890
English
कुमारकः 1 A child, a youth.
2 The pupil of the eye.
Monier Williams Cologne
English
कुमारक॑ अस्,
m.
 a little boy, boy, youth,
RV.
 viii, 30, 1
69, 15
ŚBr.
MBh.
&c.
(also ifc. , e.g. ऋषि-क्°, a young Ṛṣi,
Śak.
नाग-क्°, a young Nāga,
Kathās.
 )
the pupil of the eye,
ŚBr.
 iii
N.
 of a Nāga,
MBh.
 i, 2154
the plant Capparis trifoliata,
L.
Monier Williams 1872
English
कुमारक, अस्, m. a child, a little boy, a boy, a
lad, a youth
the pupil of the eye
N. of a Nāga
the plant Capparis Trifoliata
(इका), f. a girl from
ten to twelve years old, or generally a virgin
an
insect, Sphex Asiatica
double jasmine, Jasminum
Sambac
large cardamoms
N. of a part of Bhārata-
varṣa, a division of the known continent.
—कुमा-
रिका-क्षेत्र, अम्, n., N. of a country.
—कुमारिका-
खण्ड, a section of the Skanda-purāṇa.
Benfey
English
कुमारक कुमार + क,
I.
m.
1. A
boy, Śāk. 50, 1.
2. A youth, Bhāg. P.
3, 3, 24.
3. The name of a Nāga or
serpent, MBh. 1, 2154.
II.
f.
 रिका, A
girl, Pañc. 184, 4.
Apte Hindi
Hindi
कुमारकः
पुं*
 - कुमार - कन्
"बच्चा, युवा"
कुमारकः
पुं*
 - कुमार - कन्
आँख का तारा
L R Vaidya
English
kumAraka {% m. %} 1. A child, a youth
2. the pupil of the eye.
Kridanta Forms
Sanskrit
कुमार (कुमार क्रीडायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कुमारणम्
अनीयर् = कुमारणीयः - कुमारणीया
ण्वुल् = कुमारकः - कुमारिका
तुमुँन् = कुमारयितुम्
तव्य = कुमारयितव्यः - कुमारयितव्या
तृच् = कुमारयिता - कुमारयित्री
क्त्वा = कुमारयित्वा
ल्यप् = प्रकुमार्य
क्तवतुँ = कुमारितवान् - कुमारितवती
क्त = कुमारितः - कुमारिता
शतृँ = कुमारयन् - कुमारयन्ती
शानच् = कुमारयमाणः - कुमारयमाणा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बालः पाकः शिशुर्डिम्भः पोतः शावः स्तनंधयः ।
पृथुकार्भोत्तानशयाः क्षीरकण्ठः कुमारकः ॥ ३३८ ॥
-wordlist-
बाल (पुं), पाक (पुं), शिशु (पुं), डिम्भ (पुं), पोत (पुं), शाव (पुं), स्तनन्धय (पुं), पृथुक (पुं), अर्भ (पुं), उत्तानशय (पुं), क्षीरकण्ठ (पुं), कुमारक (पुं)
Mahabharata
English
Kumāraka, a serpent. § 65 (Sarpasattra): I, 57, 2154 (of Kauravya's race).
Kumāraka, pl. (ºāḥ) = Kumāra^7, pl.: III, 14387.
पुराणम्
English
कुमारक / KUMĀRAKA. A prominent serpent born in the kauravya dynasty. It was burnt to death at the serpent yajña of King janamejaya. (Ādi Parva, Chapter 57, Verse 13).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुमारकः,
पुं,
 (कुमार + संज्ञायां स्वार्थे वा कन् ।)वरुणवृक्षः । इत्यमरः । २ । ४ । २५ ॥
बालकः ॥
इतिहेमचन्द्रः ॥
(यथा, महाभारते । १ । १२८ । २२ ।“प्रहारवेगाभिहता द्रुमा व्याघूर्णितास्ततः ।सफलाः प्रपतन्ति स्म द्रुतं स्रस्ताः कुमारकाः” ॥
राजकुमारः । यथा महाभारते । १ । १३३ । ७ ।“ते तं दृष्ट्वा महात्मानमुपगम्य कुमारकाः ।भग्रोत्साहक्रियात्मानो ब्राह्मणं पर्य्यवारयन्” ॥
)कौरव्यवंशोद्भवो नागविशेषः । यथा, महाभारते१ । आस्तीकपर्व्वणि ५७ । १३ ।“एरकः कुण्डलो वेणी वेणीस्कन्धः कुमारकः ।बाहुकः शृङ्गवेरश्च धूर्त्तकः प्रातरातकौ ।कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम्” ॥
)
Capeller
German
कुमारक॑
m.
 Knäbchen, Jüngling
f.
 कुमारिका॑
Mädchen.
Grassman
German
kumāraká, m., Kindlein, Knäbchen [von kumārá].
-ás (arbhakás) {650, 1}
{678, 15}.