| YouTube Channel

कुन्दुरु (kunduru)

 
शब्दसागरः
English
कुन्दुरु mf. (-रुः) The resin of the Boswellia thurifera, gum olibanum or
frankincense.
E.
 क BRAHMA, उन्द to moisten, (to bedew with incense
in sacrifice, ) रु affix, उक inserted.
m.
 (-रुः) A rat: see कुन्दु.
Yates
English
कुन्दुरु (रुः) 2.
m.
f.
 Idem.
Wilson
English
कुन्दुरु
mf. (-रुः) The resin of the Boswellia thurifera, gum olibanum
or frankincense.
E.
 क BRAHMĀ, उन्द to moisten, (to bedew with incense in sacrifice, )
रु affix, उक् inserted.
m.
 (-रुः) A rat: see कुन्दु.
Monier Williams Cologne
English
कुन्दुरु mf. Boswellia thurifera,
VarBṛS.
 lvii, 5
the resin of that plant (Olibanum).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kun du ru
१) कुन्द २) कुन्दुरु ३) मुकुन्द
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कुन्दुरुः
Root: कुन्दुरु
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒
Shloka(s):
2|4|121|2 ► वालुकं चाथ पालङ्क्यां मुकुन्दः कुन्दकुन्दुरू॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|121|2 ⇢ पालङक्या (पालङ्क्या) (स्त्री)
➠ 2|4|121|2 ⇢ मुकुन्दः (मुकुन्द) (पुं) ⇒ kind of grain, kind of measure, of a celebrated saint, kind of precious stone, of a particular treasure, kind of drum or kettle-drum, resin of sakai frankincense plant [Boswellia Serrata - Bot.]
➠ 2|4|121|2 ⇢ कुन्दः (कुन्द) (पुं) ⇒ number nine, lathe [Eng.], turner's lathe, kind of jasmine, fragrant oleander, Olibanum [Frankincense], one of kubera's nine treasures
➠ 2|4|121|2 ⇢ कुन्दुरुः (कुन्दुरु) (पुं)
Related word(s):
जातिः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुन्दुरुः,
पुं,
स्त्री,
 (कुं भूमिं उनत्ति । उन्द् + जत्र्वा-दित्वात् निपातनात् साधुः ।) स्वनामख्यातसुग-न्धिद्रव्यम् । यस्य निर्यासे कुन्दुरुखोटि इतिख्यातिः । तत्पर्य्यायः । पालङ्क्या २ मुकुन्दः ३कुन्दः ४ । इत्यमरः । २ । ४ । १२१ ॥
पालङ्की ५मुकुन्दुः ६ कुन्दुः ७ कुन्दुरः ८ । इति तट्टीकायांभरतः ॥
कुन्दुरुकः ९ सौराष्ट्रः १० शिखरी ११कुन्दकः १२ तीक्ष्णः १३ गोपुरकः १४ बहुगन्धः१५ पालिन्दः १६ भीषणः १७ तीक्ष्णगन्धः १८बली १९ । इति जटाधरः ॥
अपि च ।“कुन्दुरुस्तु मुकुन्दः स्यात् सुगन्धः कुन्द इत्याप ।कुन्दुरुर्म्मधुरस्तिक्तस्तीक्ष्णस्त्वच्यः कटुर्हरेत् ।ज्वरस्वेदग्रहालक्ष्मीमुखरोगकफानिलान्” ॥
इति भावप्रकाशः ॥
अस्य गुणाः । मधुरत्वम् ।तिक्तत्वम् । कफपित्तार्त्तिदाहनाशित्वञ्च । अस्यपानलेपनयोर्गुणः । शिशिरत्वम् । प्रदरामयशान्तिकारित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अलक्ष्मीरक्षो-ज्वरनाशित्वम् । इति राजवल्लभः ॥
(अस्य व्यवहारो यथा वैद्यकचक्रपाणि-संग्रहेऽष्टादशशतिकप्रसारणी तैले ॥
“कर्पूरं कुन्दुरुनिशालवङ्गध्यामचन्दनम्” ॥
* ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुन्दुरु पुंस्त्री कुं भूमिमुनत्ति उन्द--जत्र्वा० नि० । स्वनाम-ख्याते गन्धद्रव्यभेदे अमरः । “कुन्दुरुर्मधुरस्तीक्ष्णस्तिक्तस्त्वच्यः कटुर्हरेत् । ज्वरस्वेदग्रहालक्ष्मीमुखरोगकफा-निलान्” भावप्र० । स्वार्थे क । तत्रैव पुंस्त्री राजनि० ।स च तुश्रुते एलादिगणे पठितः । स च गणो यथा“एलातगरकुष्ठमांसीध्यामकत्वक्पत्रनागपुष्पप्रियङ्गुहरे-णुका व्याघ्रनखशुक्तिचण्डास्थौणेयकश्रीवेष्टकचोचचोरक-बालकगुग्गुलुसर्जरसतुरष्क्रकुन्द रुकाऽगुरुस्पृक्को शीरभद्र-दारुकुङ्कुमानि पुन्नागकेशरञ्चेति । एलादिको वातकफौनिहन्याद्विषमेव च । वर्ण्णप्रसादनः कण्डूपिटकाको-ठनाशनः” ।