| YouTube Channel

कुधान्य (kudhAnya)

 
Monier Williams Cologne
English
कु—धान्य
n.
an inferior kind of grain,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
कुधान्य कु-धान्य, अम्, n. (see 1. कु), a
particular description of grain.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुधान्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾರಕ /ಶಾಮೆ /ನವಣೆ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > कुत्सितं धान्यम्
प्रयोगाः - > "कोरदूषकश्यामाकनीवारशान्तनुवरकोद्दालकप्रियङ्गुमधूलिकानन्दीमुखीकुरुविन्दगवेधुकसरबरुकतोदपर्णीमुकुन्दकवेणुयवप्रभृतयः कुधान्यविशेषाः"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० सूत्र० ४६-२१
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुधान्य स० कुत्सितं धान्यं कुगतिस० कुत्सिते धान्यभेदेस सुश्रुते गुणसहितोदर्शितोयथा“कोरदूषकश्यामाकनीवारशान्तनुतुवरकोद्दालकप्रियङ्गुमधूलिकानान्दीमुखकुरुविन्दगवेधुकावरुकतीनपर्णीमुकुन्दक-वेणुयवप्रभृतयः कुधान्यविशेषाः”
उष्णाः कषायमधुरारूक्षाः कटुविपाकिनः श्लेष्मघ्ना बद्धनिष्यन्दा वातपि-त्तप्रकोपणाः कषायमधुरास्तेषां शीतपित्तापहाःस्मृताः कोद्रवश्च सनीवारःश्यामाकश्च सशान्तनुः कृष्णारक्ताश्च पीताश्च श्वेताश्चैव प्रियङ्गवः यथोत्तरं प्रधानाःस्यूरूक्षाः कफहराः स्मृताः मधूली मधुरा शीतास्निग्धा नान्दीमुखी तथा विशोषी तत्र भूयिष्ठं वर-कः समुकुन्दकः रूक्षा वेणुयवा ज्ञेया वीर्य्योष्णाःकटुपाकिनः बद्धमूत्राः कफहराः कषाया वातकोपनाः”