| YouTube Channel

कुड्मल (kuDmala)

 
शब्दसागरः
English
कुड्मल
m.
(-लः) A new bud
see कुद्मल.
Capeller Eng
English
कुड्मल
a.
blossoming
s.
blossom (l.&f. ),
n.
a
cert.
hell.
Yates
English
कुड्मल (लः) 1.
m.
A new bud.
Wilson
English
कुड्मल
m.
(-लः) A new bud: see कुट्मल.
Apte 1890
English
कुड्मल a. [Uṇ. 1. 106] Opening, full-blown, expanding, (as the blossom of a flower)
R. 18. 37.
लः An opening bud
विजृंभणोद्गंधिषु कुड्मलेषु R. 16. 47
U. 6. 17
Śi. 2. 7.
लं A particular hell
Ms. 4. 89
Y. 3. 222.
Monier Williams Cologne
English
कुड्मल
mfn.
filled with buds,
MBh.
iv, 393
R.
Ragh.
xviii, 36
कुड्मल mn. a bud (sometimes written कुट्मल), Mṛcch.
Ragh.
BhP.
&c.
(cf. स्तन-क्°)
कुड्मल
n.
a particular hell,
Mn.
iv, 89
Yājñ.
iii, 222.
Monier Williams 1872
English
कुड्मल कुड्मल, अस्, आ, अम्, opening or ex-
panding as the blossom of a flower, blossoming
(अस्),
m. an opening bud
(अम्), n. a particular hell
some-
times also spelt कुद्मल
[cf. कुट्मल।]
—कुड्-
मल-दन्ती, f., N. of a metre, = अनुकूला
also
spelt कुद्मल-दन्ती।
Macdonell
English
कुड्मल kuḍ-mala,
a.
budding
m.
n.
bad
🞄n. kind of hell: -tā,
f.
closure (of bud or eye)
🞄i-ta, pp. covered with buds
closed like a bud.
Benfey
English
कुड्मल कुड्मल (cf. कुट्मल),
I.
m.
An opening bud, Ṛt. 2, 25.
II.
adj.
Opening, MBh. 4, 393.
III.
n.
A kind of hell, Man. 4, 89.
Apte Hindi
Hindi
कुड्मल
वि* - "कुड् - कल, मुट्"
"खुलता हुआ, पूरा खिला हुआ, लहराता हुआ"
कुड्मलः
पुं*
- "कुड् - कल, मुट्"
"खुलना, कली"
कुड्मलम्
नपुं*
- "कुड् - कल, मुट्"
एक प्रकार का नरक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कुट्म(ड्म)ल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಗ್ಗು
निष्पत्तिः - > कुट (कौटिल्ये) - "कलः" मुट् ( उ० ग० १-१०६) कुडि (दाहे) - "क्मलन्" (उ० ४-१८६) वा
प्रयोगाः - > "द्योतितान्तःसभैः कुन्दकुड्मलाग्रदतः स्मितैः"
उल्लेखाः - > माघ० २-७
कुट्म(ड्म)ल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ನರಕ
प्रयोगाः - > "सङ्घातं सकाकोलं कुड्मलं प्रतिमूर्तिकम्"
उल्लेखाः - > मनु० ४-८९
कुट्म(ड्म)ल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಗ್ಗಿನಂತಿರುವ ಬಾಣದ ತುದಿ
प्रयोगाः - > "कुड्मलश्चाभवद्विष्णुस्तस्मिन्निषुवरं तदा"
उल्लेखाः - > भा० कर्ण० ३४-१९
कुड्मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > कुट्मल ಪದದ ಅರ್ಥ
L R Vaidya
English
kuqmala {% (I) a. (f. ला) %} Opening or expanding, as the blossom of a flower, R.xviii.37.
kuqmala {% (II) m. %} An opening bud, कुंदकुड्मलाग्रदतः स्मितैः Sis.ii.7, R.xvi.47.
kuqmala {% (III) n. %} A particular hell, M.iv.89.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कुड्मल m. auch ein best. Teil des Pfeiles, MBh. 8, 34, 19. *n. Brustwarze, Pārvat.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kha ma phye ba
कुड्मल
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कुड्मले मुकुलं गुञ्छे गुच्छस्तबकगुत्सकाः
गुलुञ्छोऽथ रजः पौष्पं परागोऽथ रसो मधु ११२६
मकरन्दो मरन्दश्च वृन्तं प्रसवबन्धनम्
-wordlist-
कुड्मल (क्ली), मुकुल (क्ली), गुञ्छ (पुं), गुच्छ (पुं), स्तबक (पुं), गुत्सक (पुं), गुलुञ्छ (पुंक्ली), रजस् (क्ली), पौष्प (क्ली), पराग (पुं), रस (पुं), मधु (क्ली), मकरन्द (पुं), मरन्द (पुं), वृन्त (क्ली), प्रसवबन्धन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कोरक
कोरक, जालक, कलिका, कुड्मल, मुकुल
कोरकजालककलिकाकुड्मलमुकुलानि तुल्यानि १८६
verse 2.1.1.186
page 0023
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुड्मलः,
पुं,
(कुड बाल्ये + “वृषादिभ्यश्चित्” ।उणां १०८ इति कलच् कुडेरपि मुट् ।)कुद्मलः इत्यमरटीका सिद्धान्तकौमुदी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कुड्मल कुड--बाल्ये बा० क्मलच् मुकुले विकाशोन्मुखे कु-सुमे सि० कौ० नरकभेदे
न०
कुट्मलशब्दे उदाहृतमनुवचने कुड्मलमिति वा पाठः “दलितकोमलपाटलकुड्मले” माघः तारका० इतच् कुड्मलित जातमुकु-कुले
त्रि०
Capeller
German
कुड्मल knospend
Knospe.
Burnouf
French
कुड्मल कुड्मल
m.
cf. कुट्मल।
Stchoupak
French
कुड्मल-
a. qui éclôt (dit d'une fleur)
m.
nt. bouton qui éclôt
m.
une des parties de la flèche
nt.
n.
d'un enfer.