| YouTube Channel

कुञ्जः (kuJjaH)

 
Apte
English
कुञ्जः [kuñjḥ] जम् [jam], जम् 1 A place overgrown with plants or creepers, a bower, an arbour
चल सखि कुञ्जं सतिमिरपुञ्जं शीलय नीलनिचोलम्
Gīt.*
 5
वञ्जुललताकुञ्जे 12
Me.*
 19
R.*
 9.64.
The lower jaw.
A cave,
Māl.
 1.3. (foot note).
A tooth.
The tusk of an elephant.Comp. -कुटीरः a bower
a place overgrown with plants and creepers
गुञ्जत्कुञ्जकुटीरकौशिकघटा
U.*
 2.29
Māl.
 5.19
कोकिलकूजितकुञ्जकुटीरे
Gīt.*
 1.
Apte Hindi
Hindi
कुञ्जः
पुं*
 - "कु - जन् - ड, पृषो* साधुः"
"लताओं तथा पौधों से आच्छादित स्थान, लतावितान, पर्णशाला"
कुञ्जः
पुं*
 - -
हाथी का दाँत
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कुञ्जः, निकुञ्जः
noun
लघु आवेष्टितं स्थानम्।
"सः कुञ्जे आसने उपविष्टः अस्ति।"
Synonyms:
 कुञ्जः, निकुञ्जः, निकुञ्जम्, झाटः, गह्वरः, दन्तः, वल्लुरम्, लतागृहम्, लतालयः, मण्डपः
noun
वृक्षाणां लतानां च विटपेन मण्डपम् इव आच्छादितं स्थानम्।
"कुञ्जे मृगादयः पशवः विहरन्ति।"
Synonyms:
 गजदन्तः, नागदन्तः, करिदन्तः, हस्तिदन्तः, दन्तिदन्तः, कुञ्जः
noun
गजमुखस्य द्वयोः भागयोः निर्गताः दन्ताकाराः श्वेतवर्णीयाः अवयवाः यैः बहूनां वस्तूनां निर्माणं भवति।
"गजदन्तस्य चोराः आरक्षकेन बद्धाः।"
Synonyms:
 वृक्षः, तरुः, द्रुमः, पादपः, द्रुः, महीरुहः, शाखी, विटपी, अमोकहः, कुटः, सालः, पलाशी, आगमः, अगच्छः, विष्टरः, महीरुट्, कुचिः, स्थिरः, कारस्करः, नगः, अगः, कुटारः, विटपः, कुजः, अद्रिः, शिखरी, कुठः, कुञ्जः, क्षितिरुहः, अङ्गघ्रिपः, भूरुहः, भूजः, महीजः, धरणीरुहः, क्षितिजः, शालः
noun
शाखा-पर्ण-स्कन्ध-मूलादि-युक्ता दीर्घजीवीनी वनस्पतिः।
"वृक्षाणां रक्षणं कर्तव्यम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कुञ्जः, पुं
क्ली,
 (कौ जायते जन + डः । पृषोदरा-दित्वात् मुमि साधः ।) पर्व्वतादेर्लतापल्लवादिभिःसमन्ताच्छादितगर्भो गह्वरादिदेशः । इति मधु-प्रभृतयः ॥
उपरि चतुर्दिक्षु च लतादिभिराच्छा-दितस्य स्थानस्य मध्ये शून्यदेशः । इत्यन्ये । इतिभरतः ॥
तत्पर्य्यायः । निकुञ्जः । इत्यमरः । २ । ३ । ८ ॥
(यथा, पदाङ्कदूते १ ।“गोपीभर्त्तुर्विरहविधुरा काचिदिन्दीवराक्षीउन्मत्तेव स्खलितकवरी निःश्वसन्ती विशालम् ।अत्रैवास्ते मुररिपुरिति भ्रान्तिदूतीसहायात्यक्त्वा गेहं झटिति यमुना मञ्जुकुञ्जं जगाम” ॥
)हनुः । हस्तिदन्तः । इति मेदिनी ॥