| YouTube Channel

किरीट (kirITa)

 
शब्दसागरः
English
किरीट mn. (-टः-टं) A crest, a diadem.
E.
कॄ to scatter, (pearls, &c.) and
कीटन् Unadi
aff.
Capeller Eng
English
किरीट
n.
diadem
m.
= किराट.
Yates
English
किरीट (टः-टं) 1.
m.
n.
A crest, a
diadem
a turban.
Spoken Sanskrit
English
किरीट - kirITa -
m.
- crown
मूर्धा - mUrdhA -
f.
- crown [ the dome of a furnace, a brick kiln, etc. ]
माला - mAlA -
f.
- crown
शेखर - zekhara -
m.
- crown
मुकुट - mukuTa -
m.
- crown
सम्राट् - samrAT -
m.
- crown [ with capital ]
दन्तशिखर - dantazikhara -
m.
- crown [ Anat. the top of a tooth ]
उद्दन्त - uddanta -
m.
- crown [ Automotive ]
उपरिदन्त - uparidanta -
m.
- crown [ Anat. the part of tooth above the gum ]
मौलि - mauli -
m.
- crown
उष्णीष - uSNISa -
m.
n.
- crown
वृक्षाग्र - vRkSAgra -
n.
- crown
किरीटधारिन् - kirITadhArin -
adj.
- crowned
मालाधर - mAlAdhara -
adj.
- crowned
मालावत् - mAlAvat -
adj.
- crowned
मालिन् - mAlin -
adj.
- crowned
मालित - mAlita -
adj.
- crowned
मुकुटिन् - mukuTin -
adj.
- crowned
राज्याभिषिक्त - rAjyAbhiSikta -
adj.
- crowned
समाल्य - samAlya -
adj.
- crowned
किरीट - kirITa -
m.
- crown
किरीट - kirITa -
m.
- merchant
किरीट - kirITa -
n.
- tiara
किरीट - kirITa -
n.
- any ornament used as a crown
किरीट - kirITa -
n.
- crest
किरीट - kirITa -
n.
- diadem
Wilson
English
किरीट
mn. (-टः-टं) A crest, a diadem.
E.
कॄ to scatter, (pearls, &c.) and कीटन् Uṇādi
aff.
Apte
English
किरीटः [kirīṭḥ] टम् [ṭam], टम् [कॄ-किटन्
Uṇ.*
4.184]
A diadem, crown, crest, tiara
किरीटबद्धाञ्जलयः
Ku.*
7.92.
A trader. See किराट.
Comp.
-धारिन्
m.
a king. -मालिन्m. an epithet of Arjuna.
Apte 1890
English
किरीटः,
टं [कॄ-किटन्
Uṇ. 4. 184] 1 A diadem, crown, crest, tiara
किरीटबद्धांजलयः Ku. 7. 92.
2 A trader.
Comp.
धारिन् m. a king.
मालिन् m. an epithet of Arjuna.
Monier Williams Cologne
English
किरीट
mfn.
See अति-किर्°
किरीट
n.
[अस्
m.
g. अर्धर्चादि], a diadem, crest, any ornament used as a crown, tiara,
MBh.
R.
&c.
किरीट
n.
N.
of a metre of four lines (each containing twenty-four syllables)
किरीट
m.
(= किराट) a merchant,
BhP.
xii, 3, 35
Monier Williams 1872
English
किरीट किरीट, अस् or अम्, m. or n. (said to
be fr. rt. 1. कॄ), a diadem, a crest, a garland or any
ornament used as a crown, a tiara
N. of a metre of
four lines, each containing twenty-four syllables.
—कि-
रीट-धारण, अम्, n. wearing a diadem, assuming
the crown.
—किरीट-धारिन्, ई, इणी, इ, crowned, hav-
ing a tiara
(ई), m. a king.
—किरीट-मालिन्, ई, इनी,
इ, ornamented with a diadem.
किरीट
add (अस्), m. a merchant, trader.
Macdonell
English
किरीट kirīṭ-a,
n.
diadem
m.
merchant
🞄-in,
a.
adorned with a diadem
m.
epithet of 🞄Indra and of Arjuna.
Benfey
English
किरीट किरीट,
m.
and
n.
A diadem.
Arj. 5, 13.
Apte Hindi
Hindi
किरीटः
पुं*
- कॄ - कीटन्
"मुकुट, ताज, चूड़ा, शिरोवेष्टन"
किरीटः
पुं*
- कॄ - कीटन्
व्यापारी
किरीटम्
नपुं*
- कॄ - कीटन्
"मुकुट, ताज, चूड़ा, शिरोवेष्टन"
किरीटम्
नपुं*
- कॄ - कीटन्
व्यापारी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
किरीट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಿೀಟ /ಉಮುಕುಟ /ಮುಡಿ
निष्पत्तिः - > कॄ (विक्षेपे) - "कीटन्" (उ० ४-१८४)
व्युत्पत्तिः - > किरत्यनेन
प्रयोगाः - > "देवास्तदन्ते हरमूढभार्यं किरीटबद्धञ्जलयो निपत्य शपावसाने प्रतिपन्नमूर्तेर्ययाचिरे पञ्चशरस्य सेवाम् ॥"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-९२
किरीट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರುಮಾಲು /ಪೇಟ /ಮುಂಡಾಸು
L R Vaidya
English
kirIwa {% m.n. %} A diadem, a crest, a tiara, किरीटबद्धांजलयः K.S.vii.92.
Bopp
Latin
किरीट m. diadema, tiara. A. 5. 13.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
किरीट m. N. eines nabhaścara, S II, 311, 22.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
cod pan
१) उष्णीष २) किरीट ३) किरीटि ४) मुकुट ५) मौलि
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नायकस्तरलो हारान्तर्मणिर्मुकुटं पुनः ६५०
मौलिः किरीटकोटीरमुष्णीषं पुष्पदाम तु
मूर्ध्नि माल्यं माला स्रक्स्वगर्भकः केशमध्यगम् ६५१
-wordlist-
नायक (पुं), तरल (पुं), हारान्तर्मणि (पुं), मुकुट (क्ली), मौलि (पुंस्त्री), किरीट (पुंक्ली), कोटीर (पुंक्ली), उष्णीष (पुंक्ली), पुष्पदामन् (क्ली), माल्य (क्ली), माला (स्त्री), स्रज् (स्त्री), गर्भक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
किरीट
किरीट, उष्णीष, कोटीर, मुकुट
आहुः किरीटमुष्णीषं कोटीरं मुकुटं समम्
verse 2.1.1.565
page 0064
अमरकोशः
Sanskrit
Word: किरीटम्
Root: किरीट
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
crown
merchant
Shloka(s):
2|6|102|1 मण्डनं चाथ मुकुटं किरीटं पुन्नपुंसकम्। (मनुष्यवर्गः)
3|3|193|2 चूडा किरीटं केशाश्च संयता मौलयस्त्रयः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|221|1 पक्षः सहायेऽप्युष्णीषः शिरोवेष्टकिरीटयोः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
2|6|102|1 मुकुटम् (मुकुट) (नपुं)
2|6|102|1 किरीटः (किरीट) (पुं)
2|6|102|1 किरीटम् (किरीट) (नपुं)
3|3|193|2 मौलिः (मौलि) (पुं) best, head, chief, crown, crest, foremost, top-knot, top of anything, Ashoka tree [ Jonesia Asoka - Bot. ]
3|3|193|2 मौलिः (मौलि) (स्त्री) best, head, chief, crown, crest, foremost, top-knot, top of anything, Ashoka tree [ Jonesia Asoka - Bot. ]
3|3|193|2 मौलि (मौलि) (नपुं) best, head, chief, crown, crest, foremost, top-knot, top of anything, Ashoka tree [ Jonesia Asoka - Bot. ]
3|3|221|1 उष्णीषः (उष्णीष) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः भूषणम्
उपाधि आभरणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
किरीटः, पुं
क्ली,
(किरति कीर्य्यतेऽनेन वा ।“कॄतॄकृषिभ्यः कीटन्” उणां १८४ इतिकीटन् ।) मुकुटः इत्यमरः १०२
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
किरीट पुंन० कॄ--ईटन् किच्च मुकुटे शिरोवेष्टने (पागडि)च शब्दचि० दशाननकिरीटभ्यः सा० द० किरीटबद्धाञ्जयोनिपेतुः” रघुः
Capeller
German
किरीट
n.
Diadem
m.
Handelsmann.
Burnouf
French
किरीट किरीट
m.
tiare.
किरीटिन् a. qui porte une tiare. -- S.
m.
surnom d'Arjuna, de
Kṛṣṇa, etc.
Stchoupak
French
किरीट-
m.
nt. diadème, crête, tiare
m.
n.
d'un marchand
-इन्- a. portant un diadème
m.
ép. d'Indra, d'Arjuna
n.
de divers
personnages.
°भृत्- °मालिन्-
m.
ép. d'Arjuna.