| YouTube Channel

कालिङ्ग (kAliGga)

 
शब्दसागरः
English
कालिङ्ग
mfn.
 (-ङ्गः-ङ्गी-ङ्गः) Produced in or belonging to the Kalinga
country.
m.
 (-ङ्गः)
1. An elephant.
2. A snake.
3. A species of
cucumber, (Cucumis utilatissimus.)
4. A sort of iron.
f.
 (-ङ्गी) A
gourd or cucumber.
n.
 (-ङ्गं) The water melon.
E.
 कलिङ्ग a country,
and अण्
aff.
Capeller Eng
English
कालिङ्ग
a.
 coming from the country of the Kaliṅgas
m.
an inhabitant or king of it
f.
 °न्गी princess of the Kaliṅgas.
Yates
English
कालिङ्ग (गः-गी-गं) 1.
m.
 An elephant
a snake. 3.
f.
 A cucumber. 1.
n.
Watermelon.
a. Of
Kalinga.
Spoken Sanskrit
English
कालिङ्ग - kAliGga -
n.
 - watermelon
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - kaliGga man
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - species of cucumber
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - white gourd [ Benincasa hispida - Bot. ]
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - prince of the kaliGgas
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - poisonous plant
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - kaliGgas
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - sort of iron
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - elephant
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - produced in or belonging to the kaliGga country
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - snake
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
n.
 - coral swirl [ Wrightia antidysenterica - Bot. ]
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
n.
 - kind of gourd
कालिङ्ग - kAliGga -
n.
 - water-melon
कालिङ्ग - kAliGga -
n.
 - watermelon
षण्मुखा - SaNmukhA -
f.
 - watermelon
गोडिम्ब - goDimba -
m.
 - watermelon
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - kaliGgas
कालिङ्ग - kAliGga -
m.
 - prince of the kaliGgas
कालिङ्गक - kAliGgaka -
m.
 - prince of the kaliGgas
कलिङ्गक - kaliGgaka -
m.
 - country of the kaliGgas
कालिङ्गी - kAliGgI -
f.
 - princess of the kaliGgas
हेमाङ्गद - hemAGgada -
m.
 - name of a king of the kaliGgas
Wilson
English
कालिङ्ग
mfn.
 (-ङ्गः-ङ्गी-ङ्गं) Produced in or belonging to the
Kaliṅga country.
m.
 (-ङ्गः)
1 An elephant.
2 A snake.
3 A species of cucumber, (Cucumis utilatissimus.)
4 A sort of iron.
f.
 (-ङ्गी) A gourd or cucumber.
n.
 (-ङ्गं) The water
melon.
E.
 कलिङ्ग a country, and अण्
aff.
Apte
English
कालिङ्ग [kāliṅga],
a.
 (-ङ्गी
f.
 ) [कलिङ्ग-अण्] Produced in, or belonging to, the Kaliṅga country.
ङ्गः A king of that country
प्रतिजग्राह कालिङ्गस्तमस्त्रैर्गजसाधनः
R.*
 4.4.
A snake of that country.
An elephant.
A species of cucumber.
A poisonous plant.
A sort of iron. -ङ्गाः (pl. )
N.
 of a country
see कलिङ्ग. -ङ्गम् A water-melon.
Apte 1890
English
कालिंग a. (गी f.) [कलिंग-अण्] 1 Produced in, or belonging to, the Kaliṅga country.
गः {1} A king of that country
प्रतिजग्राह कालिंगस्तमस्त्रैर्गजसाधनः R. 4. 40.
2 A snake of that country.
3 An elephant.
4 A species of cucumber.
5 A poisonous plant.
6 A sort of iron.
गाः (pl.) N. of a country
see कलिंग.
गं A water-melon.
Monier Williams Cologne
English
कालिङ्ग
m.
 ‘produced in or belonging to the Kaliṅga country’, a Kaliṅga man,
VP.
(Pāṇ. iv, 1, 170) a prince of the Kaliṅgas,
Hariv.
Ragh.
 iv, 40
&c.
(pl. ) the Kaliṅgas,
MBh.
VP.
an elephant,
L.
a snake,
L.
a species of cucumber (Cucumis usitatissimus),
L.
Beninkasa cerifera
a poisonous plant,
L.
a sort of iron
कालिङ्ग mn. the plant Wrightia antidysenterica,
Bhpr.
कालिङ्ग
n.
 the water-melon.
Monier Williams 1872
English
कालिङ्ग कालिङ्ग, अस्, m. (fr. कलिङ्ग), a
prince of the Kaliṅgas
(pl.) the Kaliṅgas
an ele-
phant
a snake
a species of cucumber, Cucumis
Usitatissimus
a poisonous plant
a sort of iron
(ई), f. a princess of the Kaliṅgas
a kind of gourd or
cucumber
N. of a river
(अम्), n. the water-melon
(अस्, ई, अम्), produced in or belonging to the Ka-
liṅga country.
Macdonell
English
कालिङ्ग kāliṅga, °क -ka,
a.
 from the land 🞄of the Kaliṅgas
m.
 man or king of Kaliṅga.
Benfey
English
कालिङ्ग कालिङ्ग, i. e. कलिङ्ग + अ,
I.
m.
1. A prince of the Kaliṅgas, Ragh.
4, 40.
2. pl. = Kaliṅga, a people, MBh.
8, 2066.
II.
f.
 गी, A princess of the
Kaliṅgas, MBh. 1, 3775.
Apte Hindi
Hindi
कालिङ्ग
वि* - कलिङ्ग - अण्
कलिंग देश में उत्पन्न या उस देश का
कालिङ्गः
पुं*
 - कलिङ्ग - अण्
कलिंग देश का राजा
कालिङ्गः
पुं*
 - कलिङ्ग - अण्
कलिंग देश का साँप
कालिङ्गः
पुं*
 - कलिङ्ग - अण्
हाथी
कालिङ्गः
पुं*
 - कलिङ्ग - अण्
एक प्रकार की ककड़ी
कालिङ्गम्
नपुं*
 - कलिङ्ग - अण्
तरबूज
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कालिङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಳಿಂಗ ದೇಶದ ರಾಜನ ಮಗ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-१-१६८)
व्युत्पत्तिः - > कलिङ्गस्यापत्यम्
विस्तारः - > बहुवचनान्तं रूपम् ।
कालिङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಳಿಂಗ ದೇಶದ ದೊರೆ
प्रयोगाः - > "प्रतिजग्राह कालिङ्गः तमस्त्रैर्गजसाधनः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-४०
कालिङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಳಿಂಗ ದೇಶದ ಜನರು
कालिङ्ग
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಳಿಂಗ ದೇಶದ ರಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
प्रयोगाः - > "चक्रलिङ्गधरांश्चक्रे कालिङ्गान् किङ्किरीकृतान्"
उल्लेखाः - > याद० २२-१५३
L R Vaidya
English
kAliMga {% (I) a. (f. गी) %} Produced in or belonging to the Kalinga country.
kAliMga {% (II) m. pl. %} The name of a country.
kAliMga {% (III) m. %} 1. A king of that country, प्रतिजग्राह कालिंगस्तमस्त्रैर्गजसाधनः R.iv.40
2. a snake
3. an elephant.
kAliMga {% (IV) n. %} A water-melon.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कालिङ्ग 3. f), Damayantīk. 236.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विषः क्ष्वेडो रसस्तीक्ष्णं गरलोऽथ हलाहलः ॥ ११९५ ॥
वत्सनाभः कालकूटो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः ।
सौराष्ट्रिकः शौल्किकेयः काकोलो दारदोऽपि च ॥ ११९६ ॥
अहिच्छत्त्रो मेषशृङ्गकुष्टवालूकनन्दनाः ।
कैराटको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ॥ ११९७ ॥
सर्षपो मूलको गौरार्द्रकः सक्तुककर्दमौ ।
अङ्कोल्लसारः कालिङ्गः शृङ्गिको मधुसिक्थकः ॥ ११९८ ॥
इन्द्रो लाङ्गुलिको विस्फुलिङ्गपिङ्गलगौतमाः ।
मुस्तको दालवश्चेति स्थावरा विषजातयः ॥ ११९९ ॥
-wordlist-
विष (पुंक्ली), क्ष्वेड (पुं), रस (पुंक्ली), तीक्ष्ण (क्ली), गरल (पुंक्ली), हलाहल (पुं), वत्सनाभ (पुं), कालकूट (पुं), ब्रह्मपुत्र (पुं), प्रदीपन (पुं), सौराष्ट्रिक (पुं), शौल्किकेय (पुं), काकोल (पुं), दारद (पुं), अहिच्छत्त्र (पुं), मेषशृङ्ग (पुं), कुष्ठ (पुं), वालूक (पुं), नन्दन (पुं), कैराटक (पुं), हैमवत (पुं), मर्कट (पुं), करवीर (पुं), सर्षप (पुं), मूलक (पुं), गौरार्द्रक (पुं), सक्तुक (पुं), कर्दम (पुं), अङ्कोल्लसार (पुं), कालिङ्ग (पुं), शृङ्गिक (पुं), मधुसिक्थक (पुं), इन्द्र (पुं), लाङ्गुलिक (पुं), विस्फुलिङ्ग (पुं), पिङ्गल (पुं), गौतम (पुं), मुस्तक (पुं), दालव (पुं), स्थावरविष (पुं)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कालिङ्गः
Root: कालिङ्ग
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Very small gourd
Cucurbita
Tamil Cirukakkari
Shloka(s):
3|3|169|1 ► कालिङ्गोऽल्पेऽत्र चेल्लाणचेन्नालौ क्रोष्टुकर्कटिः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|169|1 ⇢ कालिङ्गः (कालिङ्ग) (पुं) ⇒ Very small gourd
Cucurbita
Tamil Cirukakkari ⇒
Related word(s):
Mahabharata
English
Kāliṅga^1 (“the king of the Kaliṅgas, ” named Śrutāyudha or Śrutāyus). § 264 (Sabhākriyāp.): II, 4, 121 (Śrutāyudhaḥ, in the palace of Yudhishṭhira).--§ 290 (Śiśupālavadhap.): II, 44, 1540.--§ 561 (Yānasandhip.): V, 62, 2426 (Āvantya-K-Jayadratheshu).--§ 576 (Bhagavadgītāp.): VI, 16, 623 (Śrutāyudhaḥ, commanded one akshauhiṇī of Duryodhana's army)
17, 662 (Paurava-Kºāḥ, in the van of Duryodhana's army).--§ 579 (Bhīshmavadhap.): VI, 53^6, 2230
54^9, 2236 (i.e. Śrutāyus, proceeded against Bhīmasena), 2254, 2258 (ºsya sutaḥ, i.e. Śakradeva), 2262, 2265, (^12), 2305, 2308 (is slain by Bhīmasena), 2309 (the protectors of his wheels are slain).--§ 619 (Strīvilāpap.): XI, 25, 711 (mentioned among the slain). Cf. Kaliṅga, Kaliṅgādhipa, Kaliṅgādhipati, Kaliṅgaka, Kāliṅgaka, Kaliṅgarāja.
Kāliṅga^2 (“son of the king of the Kaliṅgas”) = Śakradeva: VI, 2354 (Śº)
Kāliṅga, pl. (ºāḥ), a people = Kaliṅga, pl. § 579 (Bhīshmavadhap.): VI, 54^12, 2319 (sarva-Kºsainyānāṃ), 2324 (sarvaKºyodheshu) (^13), 2332, 2333, 2338 (^14), 2351 (sarva-Kºān hatvā, sc. Bhīmasena), 2354.--§ 582 (do.): VI, 70^9, 3117 (follow Duryodhana)
71^10, 3132 (sarva-Kºmukhyaiḥ, supported Śakuni).--§ 593 (Abhimanyuvadhap.): VII, 46, 1854 (attacked Abhimanyu).--§ 607 (Karṇap.): VIII, 44, 2066 (among the peoples who have no religion--durdharmān), 45, 2084 (know the eternal religion--dharmaṃ).--§ 793 (Mausalap.): XVI, 6, 159 (had been destroyed by Kṛshṇa).
पुराणम्
English
कालिंग / KĀLIṄGA. śrutāyus, King of kaliṅga, and a member of Yudhiṣṭhira's assembly. (Sabhā Parva, Chapter 4).
कलिंगम् / KALIṄGA(M) (kāliṅga). An ancient place in the south of bhārata.
Other details.(1) arjuna visited this place while he was on a pilgrimage. (Śloka 9, Chapter 214, Ādi Parva).(2) kaliṅga was also included in the countries conquered by sahadeva while he was on his victory march. (Chapter 31, Sabhā Parva).(3) People from kaliṅga presented yudhiṣṭhira with gifts for the rājasūya. (Śloka 18, Chapter 52. Sabhā Parva).(4) yudhiṣṭhira visited kaliṅga while he was on a pilgrimage. (Śloka 4, Chapter 114, Vana Parva).(5) karṇa conquered kaliṅga while he was on a victory march. (Śloka 8, Chapter 254, Vana Parva).(6) sahadeva defeated the King of kaliṅga. (Śloka 24, Chapter 23, Udyoga Parva).(7) śrī kṛṣṇa slaughtered the people of kaliṅga. (Śloka 76, Chapter 48, Udyoga Parva).(8) The people of kaliṅga took part in the war between the pāṇḍavas and kauravas. (Śloka 6, Chapter 20, droṇa parva).(9) paraśurāma conquered this place. (Śloka 12, Chapter 70, Dṛoṇa Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कालिङ्गं,
क्ली,
 (केन जलेन आलिङ्ग्यतेऽसौ । आ +लिगि + कर्म्मणि घञ् ।) फलविशेषः । तरमुज्इति ख्यातम् । तत्पर्य्यायः । कालिन्दकम् २ कृष्ण-वीजम् ३ फलवर्त्तुलम् ४ । अस्य गुणाः । शीतल-त्वम् । ग्राहित्वम् । स्वादुपाकरसत्वम् । गुरुत्वम् ।विष्टम्भित्वम् । स्यन्दित्वम् । दृक्शुक्रपित्तनाशि-त्वम् । कफवातकारित्वञ्च । पक्वस्य तस्य गुणाः ।पित्तंवृद्धिकारित्वम् । उष्णत्वम् । क्षारत्वम् । कफ-वातनाशित्वञ्च । तत्पत्रगुणौ । रुधिरस्थापनत्वम् ।तिक्तत्वञ्च । इति पथ्यापथ्यविवेकः ॥
कालिङ्गः,
पुं,
 (केन जलेनालिङ्ग्यते इति । क + आलिगि + कर्म्मणि घञ् ।) भूमिकर्कारुः । (कं जल-मालिङ्गति । आ + लिगि + कर्म्मण्यण् ।) हस्ती ।(कं वातं आलिङ्गति गृह्णाति अश्नाति इत्यर्थः ।)सर्पः । इति मेदिनी ॥
(कुत्सितं लिङ्गं अङ्गादि-चिह्नं यस्येति कोः कादेशः ।) लौहभेदः । अस्यलक्षणम् । “कालिङ्गो लिङ्गवान् यः स्याद्घनःसूक्ष्माङ्गको मतः” । इति सुखबोधः ॥
(कलिङ्गेभवः । अण् । कलिङ्गदेशोद्भवः । यथा महा-भारते ८ । कर्णशल्यसंवादे ४५ । १४ ।“कुरवः सहपाञ्चालाः शाल्वा मत्स्याः सनैमिषाः ।कोमलाःकाशयोऽङ्गाश्च कालिङ्गा मागधा स्तथा” ॥
कलिङ्गदेशस्य राजा । अण् । कलिङ्गराजः ।यथा रघुः ४ । ४० ।“प्रतिजग्राह कालिङ्गः तमस्त्रैर्गजसाधनः ।पक्षच्छेदोद्यतं शक्रं शिलावर्षीव पर्व्वतः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कालिङ्ग
न०
 केन जर्लनालिङ्ग्यते आ + लिगि--कर्म्मणि घञ्३ त० । (तरमुज) मध्यस्थजलके फलमेदे । “कालिन्दंकृष्णवीजं स्यात् कालिङ्गं च सुवर्त्तुलम् । कालिङ्गंग्राहि दृक्पित्तशुक्रहृच्छीतलं गुरु । पक्वं तु सोष्णंसक्षारं पित्तलं कफवातजित्” भावप्र० तत्पर्थ्यायस्वरूपगुणादिकमुक्तम् । “कलिङ्गे भवः अण् । २ कलिङ्गदेशोद्भवेत्रि० स्त्रियां ङीप् । तद्देशानां राजा अण् । ३ कलिङ्ग-देशनृपे । “प्रतिजग्राह कालिङ्गस्तमस्त्रैर्गजसाधनः” रघुः“वर्गैराग्नेयाद्यैः क्रूरग्रहपीडितैः क्रमेण नृपाः ।पाकलोमागधिकः कालिङ्गश्च क्षयं यान्ति” वृहत्सं० ।“निर्वृत्तशत्रुं कालिङ्गं गान्धाराधिपतिं तथा” हरि०१११७ अ० । बहुषु तु अणोलुक् । कलिङ्गा इत्येव तद्राजेषुतद्वासिषु च भूम्नि । क्वचिन्न लुक् । “कारस्करान्माहिषकान् कालिङ्गान् केरलांस्तथा” भा० क० ४४ अ० ।“कोशलाःकाशपौण्ड्राश्च कालिङ्गा मगधास्तथा” ४५ अ० ।“कलिङ्गदेशमारभ्य पञ्चाष्टयोजनं शिवे! । दक्षिणस्यांमहेशानि! । कालिङ्गः परिकीर्त्तितः” इति ३ उक्तदेशभेदेएतत्परतयैव प्रागुक्तभारतवाक्ये लुगभावो न कल्पनीयः ।कं जलमालिङ्गति आ + लिगि--अण् उप० स० ।४ हस्तिनि ५ सर्पे च पुंस्त्री स्त्रियां जातित्वात् ङीष् ।६ भूमिकर्कारौ
पु०
 मेदि० । “कालिङ्गोलिङ्गवान्यः स्याद्-धनः सूक्ष्माङ्गकोमतः” इति सुखबोधोक्ते ७ लौहमेदेपु० । ८ राजकर्कट्यां स्त्री गौरा० ङीष मेदि० । स्वार्थे कअत इत्त्वम् । कालिङ्गिका त्रिवृति (तेओडी) राजनि० ।
Capeller
German
कालिङ्ग u.
°क aus dem Lande der Kaliṅga
stammend
m.
 ein Bewohner o.
ein Fürst von K.
Burnouf
French
कालिङ्ग कालिङ्ग
m.
 (कलिङ्ग) éléphant du Calinga
serpent.
Esp. de courge
cucumis utilatissimus, bot.
Stchoupak
French
कालिङ्ग-
m.
 prince des Kaliṅga
pl.
 = {%kaliṅga
-ī- %}
f.
princesse des Kaliṅga.