धातुः: काल्
मूलधातुः: काल
धात्वर्थः: कालोपदेशे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: कालयति-ते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“काल उपदेशे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> <a href="#foot_krm03">3</a> ‘वेल कालोपदेशे’ <a href="#foot_krm04">4</a> इत्यत्र ‘काल’ इति पृथग् धातुरिति आत्रेयादीनां पक्षः। </li> <li>तदवलम्ब्य रूपाणि लिख्यन्ते। </li> <li>‘उपयोगे’ इति मा। </li> <li>धा। </li> <li>वृत्तौ पाठः।]] कालकः-लिका, चिकालयिषकः-षिका;</li> <li> कालयिता-त्री, चिकालयिषिता-त्री;</li> <li> कालयन्-न्ती, चिकालयिषन्-न्ती;</li> <li> कालयिष्यन्-न्ती-ती, चिकालयिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> कालयमानः, चिकालयिषमाणः;</li> <li> कालयिष्यमाणः, चिकालयिषिष्यमाणः;</li> <li> काल्-कालौ-कालः;</li> <li> -- कालितम्-तः, चिकालयिषितः-तवान्;</li> <li> कालः, चिकालयिषुः;</li> <li> कालयितव्यम्, चिकालयिषितव्यम्;</li> <li> कालनीयम्, चिकालयिषणीयम्;</li> <li> कालयम्, चिकालयिष्यम्;</li> <li> ईषत्कालः-दुष्कालः-सुकालः;</li> <li> -- काल्यमानः, चिकालयिष्यमाणः;</li> <li> कालः, चिकालयिषः;</li> <li> कालयितुम्, चिकालयिषितुम्;</li> <li> कालना, चिकालयिषा;</li> <li> कालनम्, चिकालयिषणम्;</li> <li> कालयित्वा, चिकालयिषित्वा;</li> <li> संकाल्य, संचिकालयिष्य;</li> <li> कालम् २, कालयित्वा २, चिकालयिषम् २;</li> <li> चिकालयिषित्वा २। <a href="#foot_krm05">5</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१८५)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१८८१। सक। सेट्। उभ। अदन्तः।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[[अ]</li> <li id="foot_krm04">04 => (चुरादिः-१८८१)</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०१८१+ २७]</li></ul>

काल (का꣡ल꣡ कालोपदेशे च इति पृथग्धातुरित्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कालनम्
अनीयर् = कालनीयः - कालनीया
ण्वुल् = कालकः - कालिका
तुमुँन् = कालयितुम्
तव्य = कालयितव्यः - कालयितव्या
तृच् = कालयिता - कालयित्री
क्त्वा = कालयित्वा
ल्यप् = प्रकाल्य
क्तवतुँ = कालितवान् - कालितवती
क्त = कालितः - कालिता
शतृँ = कालयन् - कालयन्ती
शानच् = कालयमानः - कालयमाना

कालसंरोधः
पुं* काल - संरोधः -
बहुत देर तक काम में हाथ न डालना

कालसंरोधः
पुं* काल - संरोधः -
किसी लम्बे समय का क्षय होना

कालसंरोध m. keeping (of a pledge) for a long
time.


कालसंरोधः, पुं, (कालस्य संरोधः ।) चिरकालाव-स्थानम् । इति मिताक्षरा ॥
 यथा ।“न चाधेः कालसंरोधान्निसर्गोऽस्ति न विक्रयः” ।इति याज्ञवल्क्यः ॥


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

काल—संरोध m. remaining for a long time (in the possession of any one), Mn. viii, 143.


कालसंरोध

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಇರುವಿಕೆ
व्युत्पत्तिः - >कालस्य संरोधः
प्रयोगाः - >"न चाधेः कालसरोधान्निसर्गोऽस्ति न विक्रियः"
उल्लेखाः - >मनु० ८-१४३

कालसंरोध m. (-धः) Lapse of a long period of time.
 E. काल time, संरोध
impediment.


कालसंरोधः पु० ६ त० । १ चिरकालावस्थाने । “नश्वाधेःकालसंरोधान्निसर्गोऽस्त्रि न विक्रयः” मनुः । “कालसंरोधःचिरावस्थानम्” कूल्लू० । ३ त० । २ कालेन रोधे च

kAla-saMroDa {% m. %} 1. retaining for a long time, M.viii.143; 2. lapse of a long period of time.


कालसंरोध
m. (-धः) Lapse of a long period of time.
E. काल time, संरोध impediment.


काल-संरोध (धः) 1.
m. Lapse of a
very long period of time.


कालसंरोध (kAlasaMrodha)

शब्दसागरः

Capeller Eng

Yates

Wilson

Monier Williams Cologne

Apte Hindi

Shabdartha Kaustubha

L R Vaidya

शब्दकल्पद्रुमः

वाचस्पत्यम्