| YouTube Channel

कालक (kAlaka)

 
शब्दसागरः
English
कालक
mfn.
(-कः-का-कं) Black, dark coloured.
m.
(-कः)
1. A freckle, a
mark.
2. A water snake.
f.
(-का) The mother of a class Asuras.
n.
(-कं) The liver.
E.
कल् to reckon, (good or bad fortune, ) वुञ् affix
or काल black, and कन्
aff.
Capeller Eng
English
1 कालक
a.
dark-blue, black.
m.
mole, freckle, a sort of
grain.
f.
का॑लका a kind of bird
कालिका black spot,
E.
of Durgā.
2 कालक (f. कालिका) monthly.
Yates
English
कालक (कः) 1.
m.
A freckle, a mark
a water-snake.
f.
The mother
of the demons.
n.
The liver.
a.
Black, dark-coloured.
Spoken Sanskrit
English
कालक - kAlaka -
adj.
- to be paid monthly
कालक - kAlaka -
adj.
- dark-blue
कालक - kAlaka -
adj.
- black
कालक - kAlaka -
adj.
- freckled
कालक - kAlaka -
m.
- freckle
कालक - kAlaka -
m.
- small worm or animalcule formed by the fermentation of milk
कालक - kAlaka -
m.
- liver
कालक - kAlaka -
m.
- black part of the eye
कालक - kAlaka -
m.
- female of the bird aGgAraka
कालक - kAlaka -
m.
- dark spot
कालक - kAlaka -
m.
- mole
कालक - kAlaka -
m.
- kind of fragrant earth
कालक - kAlaka -
m.
- particular blood-vessel in the ear
कालक - kAlaka -
m.
- water-snake
कालक - kAlaka -
m.
- female crow
कालक - kAlaka -
m.
- rust
कालक - kAlaka -
m.
- girl of four years old who personates the goddess durgA at a festival held in honour of that deity
कालक - kAlaka -
m.
- multitude of clouds
कालक - kAlaka -
m.
- kind of grain
कालक - kAlaka -
m.
- name or form of durgA
कालक - kAlaka -
m.
- Type of thrush [ Turdus macrourus - Zoo. ]
कालक - kAlaka -
m.
- fault or flaw in gold
कालक - kAlaka -
m.
- kind of female genius
कालक - kAlaka -
m.
- snow
कालक - kAlaka -
m.
- second unknown quantity
कालक - kAlaka -
m.
- line of hair extending from the vagina to the navel
कालक - kAlaka -
m.
- scorpion
कालक - kAlaka -
m.
- change of complexion
कालक - kAlaka -
m.
- one of the mothers in skanda's retinue
कालक - kAlaka -
m.
- fog
कालक - kAlaka -
m.
- ink or blacking
कालक - kAlaka -
n.
- worm-hole
कालक - kAlaka -
adj.
- freckled
पारुषेय - pAruSeya -
adj.
- freckled
कालक - kAlaka -
m.
- female of the bird aGgAraka
कालक - kAlaka -
n.
- worm-hole
कालक kAlaka
adj.
to be paid monthly
कालक kAlaka
adj.
dark-blue
कालक kAlaka
adj.
black
कालक kAlaka
adj.
freckled
कालक kAlaka
m.
liver
कालक kAlaka
m.
black part of the eye
कालक kAlaka
m.
female of the bird aGgAraka
कालक kAlaka
m.
dark spot
कालक kAlaka
m.
mole
कालक kAlaka
m.
kind of fragrant earth
कालक kAlaka
m.
particular blood-vessel in the ear
कालक kAlaka
m.
water-snake
कालक kAlaka
m.
female crow
कालक kAlaka
m.
rust
कालक kAlaka
m.
girl of four years old who personates the goddess durgA at a festival held in honour of that deity
कालक kAlaka
m.
multitude of clouds
कालक kAlaka
m.
kind of grain
कालक kAlaka
m.
name or form of durgA
कालक kAlaka
m.
Type of thrush [ Turdus macrourus - Zoo. ]
कालक kAlaka
m.
fault or flaw in gold
कालक kAlaka
m.
kind of female genius
कालक kAlaka
m.
snow
कालक kAlaka
m.
second unknown quantity
कालक kAlaka
m.
line of hair extending from the vagina to the navel
कालक kAlaka
m.
scorpion
कालक kAlaka
m.
change of complexion
कालक kAlaka
m.
one of the mothers in skanda's retinue
कालक kAlaka
m.
fog
कालक kAlaka
m.
ink or blacking
कालक kAlaka
m.
freckle
कालक kAlaka
m.
small worm or animalcule formed by the fermentation of milk
कालक kAlaka
n.
worm-hole
Wilson
English
कालक
mfn.
(-कः-का-कं) Black, dark coloured.
m.
(-कः)
1 A freckle, a mark.
2 A water snake.
f.
(-का) The mother of a class of Asuras.
n.
(-कं) The liver.
E.
कल to reckon, (good or bad fortune, ) वुञ् affix
or काल
black, and कन्
aff.
Apte
English
कालक [kālaka],
a.
Black, dark-blue.
कः A mole, freckle, mark.
A water-snake.
The black part of the eye.
A kind of grain. -का
Ved.
A kind of bird.
A daughter of Dakṣa.
कम् The liver.
An unknown quantity (in Alg.).
Comp.
-आचार्यः
N.
of a Jaina teacher and astronomer.
Apte 1890
English
कालक a. Black, dark-blue.
कः 1 A mole, freckle, mark.
2 A water-snake.
3 The black part of the eye.
4 A kind of grain.
का Ved. 1 A kind of bird.
2 A daughter of Dakṣa.
कं 1 The liver.
2 An unknown quantity (in alg.).
Monier Williams Cologne
English
1. कालक
mfn.
(Pāṇ. v, 4, 33) dark-blue, black,
Lalit.
freckled (? or ‘dark’, as with anger),
Pat.
कालक
m.
a freckle (? ‘black colour’),
Pat.
the black part of the eye,
Suśr.
a water-snake,
L.
a kind of grain,
Suśr.
(in
alg.
) the second unknown quantity,
Bījag.
N.
of a Rakṣas,
R.
iii, 29, 30
of an Asura,
Hariv.
कालक
m.
pl.
N.
of a people,
VarBṛS.
कालक
m.
of a dynasty,
VP.
कालक
n.
a worm-hole (in wood),
VarBṛS.
the liver,
L.
N.
of a pot-herb,
Bhpr.
2. कालक mf(इका)n. to be paid monthly (as interest, वृद्धि).
Monier Williams 1872
English
कालक, अस्, आ, अम्, dark-blue, coloured dark-blue
dark-coloured, black
(अस्), m. a mole, a freckle,
a mark
the black part of the eye
a water-snake
(अलगर्द)
a kind of grain
N. of a Rakṣas
also of an Asura
N. of a mountain
(आस्), m. pl.,
N. of a Dānava family
(आ), f., Ved. a kind of bird
N. of a female evil spirit, mother of the Kālakeyas
a
daughter of Dakṣa
also of Vaiśvānara
(अम्), n. the
liver
N. of a plant.
—कालक-वृक्षीय, अस्, m.,
N. of a sage.
—कालकाक्ष (°क-अक्°), अस्, m., N.
of an Asura.
—कालकाञ्ज (°क-अञ्ज?), अस्, m. (?),
Ved., N. of an animal (‘black-spotted?’)
N. of a
constellation (?)
N. of an Asura.
Macdonell
English
कालक kāla-ka,
a.
dark blue, black
-kañjá, 🞄m.
pl.
N. of a tribe of Asuras
-kaṇṭhaka,
m.
🞄sparrow
-karman,
n.
death
-kāṅkṣin,
a.
🞄waiting or impatient for the right moment
🞄-kārita, pp. temporary
-kūṭa,
m.
kind of 🞄poison (esp. that produced at the churning 🞄of the ocean)
-kṛta, pp. produced by time
🞄temporary
-krama,
m.
course of time: in. , 🞄ab. in course of time
-kṣepa,
m.
waste of 🞄time, delay
d. to gain time
-ṃ kṛ, waste 🞄time (w. lc.)
-gaṇḍikā,
f.
N. of a river
🞄-gupta, (pp.)
m.
N. of a Vaiśya.
Benfey
English
कालक काल + क,
I.
m.
1. The black
in the eye, Suśr. 2, 304, 2.
2. A sort
of grain, Suśr. 1, 73, 5.
3. The name
of a Rākṣasa, or demon, Rām. 3, 29,
30
of an Asura, Hariv. 2286.
II.
f.
का, The name of a female demon, MBh.
3, 12203.
--
Comp.
तिल-,
m.
a mole, a
dark spot on the body, Suśr. 1, 31, 18.
Apte Hindi
Hindi
कालकम्
नपुं*
- काल - कन्
"यकृत्, जिगर"
कालकः
पुं*
- काल - कन्
"मस्सा, झाई"
कालकः
पुं*
- काल - कन्
पनीला साँप
कालकः
पुं*
- काल - कन्
आँख की पुतली काला भाग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಗಾತಿ /ಮೈಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟುವ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕಿ / ಮಚ್ಚೆ
निष्पत्तिः - > कल (क्षेपे) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > कालयति
कालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರುಹಾವು
कालक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಕೃತ್ತು /ಹೊಟ್ಟೆಯ ಬಲಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಗ್ರಂಥಿ
कालक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೀಲಿಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಲ್ಪಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆ ಮುಂತಾದುದು
निष्पत्तिः - > काल - "कन्" (५-४-३३)
कालक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೋಪ ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ತತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮುಖ ಮೊದಲಾದುದು
निष्पत्तिः - > काल - "कन्" (५-४-३३)
विस्तारः - > कालस्य पटः कालिका शाटी कालकं मुखम्
L R Vaidya
English
kAlaka {% n. %} 1. Liver
2. a mole, a freckle
3. a water-snake.
Bopp
Latin
कालक m. (a काल s. क)
1) macula, naevus. AM.: पिप्लु.
2) jecur. HEM. (Cf. gr. ϰηλίς, v. काल.)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kālaka,
(1) adj. (= Pali kāḷaka
Skt. very rarely for kāla, see BR s.v.), black: Mvy 〔8397〕 śuddhaka-kālakānām (Kyōtō text °nam
Mironov °nām), sc. eḍakalomnām (same passage in Pali suddha-kāḷakānaṃ, Vin. 〔iii.225.28〕)
varṇena te kālaka tatra bhonti SP 〔94.7〕 (vs
here ka could be pejorative, or m.c.)
kālako vata bhoḥ śramaṇo gautamaḥ LV 〔255.4〕
〔256.7〕 (prose
could be pejorative ka)
(2) black spot on a garment, and also moral defilement (= Pali kāḷaka, id.), see s.vv. apagatakālaka and sarvakālaka
(3) (m.?) blackhead, pimple on skin (= Skt. Lex., perh. once lit., id.
Pali kāḷaka
= BHS 1 kāla 1, q.v., rare): vyapagata-tila-kālaka-gātra, one of the anuvyañjana, Mironovʼs Mvy for Kyōtō °kāla° 〔309〕, and similarly LV 〔107.5〕
Mv 〔ii.43.13〕
(4) (cf. 1 Kāla 3 and Kālika) n. of a nāga: Mvy 〔3327〕 (here definitely distinguished as a ‘commoner’ of the nāgas from Kāla, who is a ‘nāga king’)
Māy 〔221.24〕
〔247.3〕
however, in Māy 〔247.13〕 dvau Kālakau nāgarājānau. See next.
Kridanta Forms
Sanskrit
कल् (क꣡लँ॒ शब्दसङ्ख्यानयोः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कलनम्
अनीयर् = कलनीयः - कलनीया
ण्वुल् = कालकः - कालिका
तुमुँन् = कलितुम्
तव्य = कलितव्यः - कलितव्या
तृच् = कलिता - कलित्री
क्त्वा = कलित्वा
ल्यप् = प्रकल्य
क्तवतुँ = कलितवान् - कलितवती
क्त = कलितः - कलिता
शानच् = कलमानः - कलमाना
काल (का꣡ल꣡ कालोपदेशे इति पृथग्धातुरित्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कालनम्
अनीयर् = कालनीयः - कालनीया
ण्वुल् = कालकः - कालिका
तुमुँन् = कालयितुम्
तव्य = कालयितव्यः - कालयितव्या
तृच् = कालयिता - कालयित्री
क्त्वा = कालयित्वा
ल्यप् = प्रकाल्य
क्तवतुँ = कालितवान् - कालितवती
क्त = कालितः - कालिता
शतृँ = कालयन् - कालयन्ती
शानच् = कालयमानः - कालयमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. कालक 2. m. auch *Bock, Madanav. 123, 20. v.l. छेलक. 5. n. d) N. pr. eines Waldes, Vasiṣṭha 1, 8.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kha mdog nag po
१) कलंक २) कालक ३) मलीमस्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कालखण्डं कालखञ्जं कालेयं कालकं यकृत् ६०४
-wordlist-
कालखण्ड (क्ली), कालखञ्ज (क्ली), कालेय (क्ली), कालक (क्ली), यकृत् (क्ली)
--source--
तिलकः कालकः पिप्लुर्जडुलस्तिलकालकः ६१८
-wordlist-
तिलक (पुं), कालक (पुं), पिप्लु (पुं), जडुल (पुं), तिलकालक (पुं)
पुराणम्
English
कालक / KĀLAKA. An asura born to kālikā by kaśyapa. (vālmīki rāmāyaṇa, araṇya Kāṇḍa, Chapter 14).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कालकं,
क्ली,
(काल + स्वार्थे कन् यद्वा, कलयतिनोदयति रक्तताम् कल नोदने + ण्वुल् ।) काल-शाकम् इति भावप्रकाशः
(कालशाकशब्दे-ऽस्य गुणादिकं बोध्यम्
) यकृत् इति हेमचन्द्रः
कालकः,
पुं,
(कालयतीति कलत्कक्षेपे + “ण्वुल्तृचौ”३ १३३ इति ण्वुल् ।) जतुकः इत्यमरः ।२ ४९
जडुर इति भाषा
(“वर्णे चा-नित्ये” “रक्ते” “कालाच्च” ३१, ३३इति कन् कालकः पटः कालिका शाटी ।कालकं मुखं इति सिद्धान्तकौमुदी
) अलगर्द्द-सर्पः इति शब्दरत्नावली
(राक्षसविशेषः ।यथा गोः रामायणे २९ ३० ।“दुर्ज्जयः कालकाख्यश्च परुषः कालिकामुखः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कालक
न०
काल--स्वार्थे कलयति रक्ततां कल--नोदनेण्वुल् वा कालशाके भावप्र० तस्य कृष्णवर्णत्वात्तथात्वम् यकृति हेमच० निखिलदेहरक्तप्रेरकत्वात्तस्य तथात्वम् यथोक्तं भावप्र० “यदा रसो यकृत्याति तत्र रञ्जकपित्ततः रागं पाकंच संप्राप्य भवेद्र-क्तसंज्ञकः” “यकृत् प्लीहा रक्तस्य मुख्यस्थानं तयोःस्थितम् अन्यत्र संस्थितवतां रक्तानां पोषकं भवेत्” इतिच देहस्थे कृष्णवर्णे (जडुल) चिह्नभेदे जतुके
पु०
अमरः४ अलगर्द्धे जलव्याले (कालढोडा) सर्पे
पु०
स्त्री शब्दर० ।अनित्ये वर्णे तेन रक्ते चार्थे “कालाच्च” प० कन् कालककालवर्णेन रक्ते पटादौ
त्रि०
तस्य वर्णस्यानित्यत्वात्रागेण रक्ततयाऽनित्यत्वाच्च तथात्वम् स्त्रियां टाप् ।“कालिका शाटी” सि० कौ० वीजगणितोक्ते अव्यक्त-राशिसं ज्ञाभेदे
पु०
अव्यक्तशब्दे ४६७ पृ० विवृतिः
Capeller
German
कालक blauschwarz, schwarz
f.
का॑लका
ein best. Vogel, कलिका die Göttin
Kālī.
Burnouf
French
कालक कालक
m.
(काल a.) tache noire, marque, signe.
Le viscère noir, le foie.
Serpent d'eau
cf. कली।
Stchoupak
French
कालक-
m.
n.
d'un Rakṣas
-एय-
m.
pl.
n.
d'une tribu de Dānava
कालिका।
f.
masse sombre de nuages
n.
de Durgā.
कालकेन्द्र-
m.
n.
d'un prince des Dānava.
कालिका-मुख-
m.
n.
d'un Rakṣas.