| YouTube Channel

कारुण्य (kAruNya)

 
शब्दसागरः
English
कारुण्य
n.
(-ण्यं) Compassion, tenderness.
E.
करुणा compassion, &c.
ण्यत्
aff.
Capeller Eng
English
कारुण्य॑
a.
praiseworthy, excellent
n.
pity, compassion.
Yates
English
कारुण्य (ण्यं) 1.
n.
Compassion.
Spoken Sanskrit
English
कारुण्य - kAruNya -
n.
- lovingkindness
प्रिय - priya -
adj.
- loving
प्रेमपर - premapara -
adj.
- loving
प्रीतिमत् - prItimat -
adj.
- loving
वेन - vena -
adj.
- loving
अभिकाम - abhikAma -
adj.
- loving
कम्र - kamra -
adj.
- loving
कामिन् - kAmin -
adj.
- loving
कामुक - kAmuka -
adj.
- loving
प्रणयवत् - praNayavat -
adj.
- loving
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- loving
प्रेमिन् - premin -
adj.
- loving
प्रीतिपुरोग - prItipuroga -
adj.
- loving
वत्सल - vatsala -
adj.
- loving
साभिकाम - sAbhikAma -
adj.
- loving
सकाम - sakAma -
adj.
- loving
स्नेहवत् - snehavat -
adj.
- loving
जोष्टृ - joSTR -
adj.
- loving
स्निह् - snih -
adj.
- loving
प्रियधा - priyadhA -
ind.
- lovingly
कारुण्य - kAruNya -
n.
- lovingkindness
कारुण्य - kAruNya -
adj.
- praiseworthy
कारुण्य - kAruNya -
n.
- compassion
कारुण्य - kAruNya -
n.
- kindness
कारुण्य - kAruNya -
n.
- lovingkindness
करुणा - karuNA -
f.
- kindness
उपकृति - upakRti -
f.
- kindness
सुमति - sumati -
f.
- kindness
बान्धवधुरा - bAndhavadhurA -
f.
- kindness
सुजनता - sujanatA -
f.
- kindness
सुकृति - sukRti -
f.
- kindness
सूनृता - sUnRtA -
f.
- kindness
अनृशंसता - anRzaMsatA -
f.
- kindness
ऊति - Uti -
f.
- kindness
पुरन्धि - purandhi -
f.
- kindness
प्रीति - prIti -
f.
- kindness
शची - zacI -
f.
- kindness
साधुता - sAdhutA -
f.
- kindness
संनम् - saMnam -
f.
- kindness
अनुग्रह - anugraha -
m.
- kindness
ओमन् - oman -
m.
- kindness
प्रग्रह - pragraha -
m.
- kindness
प्रसाद - prasAda -
m.
- kindness
सद्भाव - sadbhAva -
m.
- kindness
Wilson
English
कारुण्य
n.
(-ण्यं) Compassion, tenderness.
E.
करुणा compassion, &c. ण्यत्
aff.
Apte
English
कारुण्यम् [kāruṇyam], 1 Compassion, kindness, pity
कारुण्यमातन्वते
Gīt.*
1
करिण्यः कारुण्यास्पदम्
Bv.*
1.2.
Sentiment of Pathos कारुण्यं भवभूतिरेव तनुते
Apte 1890
English
कारुण्यं Compassion, kindness, pity
कारुण्यमातन्वते Gīt. 1
करिण्यः कारुण्यास्पदं Bv. 1. 2.
Monier Williams Cologne
English
1. कारुण्य᳡
mfn.
praiseworthy [Comm. ]
TBr.
ii.
2. कारुण्य
n.
compassion, kindness,
MBh.
R.
&c.
Monier Williams 1872
English
कारुण्य, अम्, n. compassion, tenderness, kindness.
Benfey
English
कारुण्य कारुण्य, i. e. करुण + य,
n.
Compassion, Pañc. ii. d. 25.
Apte Hindi
Hindi
कारुण्यम्
नपुं*
- करुणा - ष्यञ्
"दया, कृपा, रहम"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कारुण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರುಣೆ /ದಯೆ /ಕನಿಕರ
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > करुणस्य दयालोः भावः
प्रयोगाः - > "कारुण्यं निरवधि यत्तव प्रसिद्धं शीतांशोः सहजमिवार्तिहारि शैत्यम्" "कारुण्यं संविभागश्च यस्य भृत्येषु सर्वदा सम्भवेत् महीपालस्त्र्यैलोक्यस्यापि रक्षणे"
उल्लेखाः - > १) चं रा०
L R Vaidya
English
kAruRya {% n. %} Compassion, kindness, pity, Na.i.134.
Bopp
Latin
कारुण्य n. (a करुण miserabilis, s. य) miseratio, miseri-
cordia. H. 1. 23. BR. 1. 4.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
स्तुत्य, प्रशंसितव्य, स्तव्य, कारुण्य, अङ्गोषिन्, श्लोक्य, शंस्य, प्रशस्तव्य, सुवृक्ति, पाण्य, श्रवाय्य, अभिवन्द्य, श्लाघनीय, प्रशस्य, वन्द्य, सुशस्ति, प्रवाच्य, श्रव्य, ईडेन्य, महनीय, शालिन्, प्रशस्न, स्तवनीय, ईड्य, पणाय्य, शंसनीय, प्रशंस्तव्य
adjective
स्तवनार्हः।
"स्तुत्यस्य अतिथेः हार्दं स्वागतं कुर्मः वयम्।"
Synonyms:
घृणा, करुणा, कारुण्य, अनुकम्पा, अनुक्रोशः, कृपा, दया
noun
परदुःखनिवारणप्रेरिका वृत्तिः।
"हे ईश्वर सर्वेषां दयां कुरु।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gar thabs kyi rnam grangs
१) गृंगार २) बीर ३) बीभत्स ४) रैद्र ५) हास्य ६) भयानक ७) कारुण्य ८) अद्भुत ९) शान्त १०) ताण्डव
snying rje
कारुण्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः
महामना महात्मा कृपणस्तु मितंपचः ३६७
कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः
किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ३६८
सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा
कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ३६९
-wordlist-
महेच्छ (पुं), उद्भट (पुं), उदार (पुं), उदात्त (पुं), उदीर्ण (पुं), महाशय (पुं), महामनस् (पुं), महात्मन् (पुं), कृपण (पुं), मितम्पच (पुं), कीनाश (पुं), तद्धन (पुं), क्षुद्र (पुं), कदर्य (पुं), दृढमुष्टि (पुं), किम्पचान (पुं), दयालु (पुं), कृपालु (पुं), करुणापर (पुं), सूरत (पुं), दया (स्त्री), शूक (पुं), कारुण्य (क्ली), करुणा (स्त्री), घृणा (स्त्री), कृपा (स्त्री), अनुकम्पा (स्त्री), अनुक्रोश (पुं), हिंस्र (पुं), शरारु (पुं), घातुक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अनुषङ्ग
अनुषङ्ग, कारुण्य
कारुण्येऽप्यनुषङ्गः स्यात्प्रोक्तो गुह्येऽप्यवस्करः
verse 5.1.1.823
page 0094
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कारुण्यं,
क्ली,
(करुणः करुणावान् तस्य भावः ।करुणैव वा ष्यञ् ।) करुणा इत्यमरः ।१८
(यथा गोः रामायणे १५ ।“मुनेः शिष्यसहायस्य कारुण्य समजायत”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कारुण्य
न०
करुणः करुणायुक्तः करुणाविषयो वा तस्य भावः, करुणैव वा ष्यञ् करुणायां परदुःखप्रहरणेच्छायाभ्अमरः करुणाविषयत्वे “दयासमुद्रे तदा-शयेऽतिथीचकार कारुण्यरसापगागिरः” नैष० “कारुण्य-वारांनिधे!” नीलतन्त्रम्
Capeller
German
कारुण्य᳡ preisenswert, trefflich
n.
Mitleid.
Burnouf
French
कारुण्य कारुण्य
n.
(करुणा) pitié, compassion,
miséricorde.
Stchoupak
French
कारुण्य-
nt. compassion.
°वेदिन्- a. compatissant
°वेदित्व- nt. compassion.