| YouTube Channel

कामगुण (kAmaguNa)

 
शब्दसागरः
English
कामगुण
m.
 (-णः)
1. Passion, affection.
2. An object of sense.
3. Com-
pletion, satiety, perfect enjoyment.
E.
 काम desire, and गुण a quality
or property.
Yates
English
काम-गुण (णः) 1.
m.
 Passion, affec-
tion
object of sense
satiety.
Spoken Sanskrit
English
कामगुण kAmaguNa
m.
 quality of desire
कामगुण kAmaguNa
m.
 object of sense
कामगुण kAmaguNa
m.
 affection
कामगुण kAmaguNa
m.
 objects of the five senses
कामगुण kAmaguNa
m.
 passion
कामगुण kAmaguNa
m.
 sensual enjoyments
कामगुण kAmaguNa
m.
 satiety
कामगुण kAmaguNa
m.
 perfect enjoyment
Wilson
English
कामगुण
m.
 (-णः)
1 Passion, affection.
2 An object of sense.
3 Completion, satiety, perfect enjoyment.
E.
 काम desire, and गुण a quality or property.
Monier Williams Cologne
English
काम—गुण
m.
 ‘quality of desire’, affection, passion
satiety, perfect enjoyment
an object of sense
काम—गुण
m.
pl.
 the objects of the five senses, sensual enjoyments,
Lalit.
 225, 4.
Apte Hindi
Hindi
कामगुणः
पुं*
 कामः - गुणः -
प्रणयोन्माद का गुण
कामगुणः
पुं*
 कामः - गुणः -
स्नेह
कामगुणः
पुं*
 कामः - गुणः -
"संतृप्ति, भरपूर सुखोपभोग"
कामगुणः
पुं*
 कामः - गुणः -
"विषय, इन्द्रियों को आकृष्ट करने वाले पदार्थ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कामगुण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೀತಿ /ಅನುರಾಗ
व्युत्पत्तिः - > कामस्य कामकृतो वा गुणः
कामगुण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ರಕ್ ಚಂದನಾದಿ ವಿಷಯಗಳು
कामगुण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ /ತುಂಬಿರುವಿಕೆ
विस्तारः - > "अथ कामगुणो रागे विषयाभोगयोरपि" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
kAma-guRa {% m. %} 1. the quality of passion
2. satiety, perfect enjoyment
3. an object of sense.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kāma-guṇa, m. pl. (= Pali id., defined as the objects of the five senses, e.g. AN 〔iii.411.4 ff.〕), qualities of desire, regularly five in number, in some passages clearly understood as the objects of the five senses as in Pali
so Mv 〔iii.417.2〕 pañca kāmaguṇe (n. pl.
read °ṇā?) loke manaḥṣaṣṭhā praveditā (so read with mss.), tatra me vigato chando …
SP 〔79.8〕 (mā … 'bhiramadhvaṃ hīneṣu) rūpaśabda-gandha-rasa-sparśeṣu
atra hi yūyaṃ traidhātuke 'bhiratāḥ pañca-kāmaguṇa-sahagatayā tṛṣṇayā dahyatha
yet in Mv 〔ii.116.17〕 pañca kāmaguṇāṃ (acc. pl.), specifically listed as nāṭyaṃ gītaṃ vāditaṃ tūryaṃ striyo
the fact seems to be that the phrase became a stock formula or cliché, often used without definite association with any list
so Mvy 〔5378, 7373〕 mentions the 5 kāmaguṇa, but never lists them (in 〔871〕 even the number 5 is lacking). The old tradition that they are the objects of the 5 senses never died out, however
see LaVallée-Poussin, AbhidhK. 〔iii.86 note 2〕. With the number 5 they are mentioned SP 〔78.12〕
〔111.6〕
〔213.6〕
LV 〔186.19〕
〔215.3〕
Mv 〔i.31.5〕
〔ii.170.13〕, etc.
without the number e.g. LV 〔45.4〕
〔173.19〕 and 〔22〕 (cited Śikṣ 〔204.7〕 and 〔10〕)
Mv 〔ii.142.5, 12〕.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
chags pa
१) अतिस्नेह २) अध्यवसान ३) अध्यवसित ४) अनुनय ५) अनुनीत ६) अनुराग ७) अनुरोध ८) अभिलाष ९) आसक्ति १०) आस्था ११) इच्छा १२) उत्कर्ष १३) औत्सुक्य १४) कामगुण १५) तन्मय १६) दया १७) निर्बन्ध १८) पलिगोध १९) प्रणय २०) प्रतिषेवमान २१) प्रसक्त २२) रक्त २३) राग २४) लिप्त २५) लेप २६) लेभ २७) विग्रह २८) श्लेष २९) सक्त ३०) सक्ति ३१) संग ३२) संगृद्ध ३३) सज्यति ३४) स्नेह ३५) स्पृहा ३६)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कामगुणः,
पुं,
 (कामकृतो गुणः ।) रागः । विषयःआभोगः । इति मेदिनी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कामगुणः
पु०
 ६ त० कामकृतो वा गुणः । १ अनुरागे २विषये ३ आमोगे च मेदि० ।