कादम्बरी (kAdambarI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 कादम्बरी f.
  a cert.
   spirituous liquor
 N.
  of the
heroine of Bana's novel and the novel itself. 

Spoken Sanskrit

English

कादम्बरी 	-	 kAdambarI 	-	 f.
  	-	 fictionalcontemporaryprose  [ novel ]
कादम्बरी 	-	 kAdambarI 	-	 f.
  	-	  preaching-crow
कादम्बरी 	-	 kAdambarI 	-	 f.
  	-	  spirituous liquor
कादम्बरी 	-	 kAdambarI 	-	 f.
  	-	  female of the Kokila or Indian cuckoo

 
   कादम्बरी  kAdambarI  f.
    fictional  contemporary prose  [ novel ]

 
   कादम्बरी  kAdambarI f.
   preaching-crow    

Monier Williams Cologne

English

 कादम्बरी a f.
  the female of the Kokila or Indian cuckoo,  L.
 

 the preaching-crow,  L.
 

 N.
  of Sarasvatī,  L.
 

 of a daughter of Citra-ratha and Madirā

 of a celebrated story by Bāṇa named after her.

 कादम्बरी b f.
  of °बर,  q.v.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Benfey

English

 कादम्बरी कादम्बरी (for कादम्-
ब-वारि),  f.
 
 1. The rain-water which
collects in the hollow of the tree Nau-
clea cadamba when the flowers are in
perfection,  and which is supposed to be
impregnated with their honey,  Hariv.
5417.
 2. A spirituous liquor,  Śāk. 76, 
6 (Prākṛ.).
 3. A proper name, 
Sāh. D. 79,  18.

Apte Hindi

Hindi

कादम्बरी
स्त्री*
  - "कादम्ब - ला - क,  लस्य रः - ङीप्"
कदम्ब वृक्ष के फूलों से खींची हुई शराब

कादम्बरी
स्त्री*
  - "कादम्ब - ला - क,  लस्य रः - ङीप्"
शराब

कादम्बरी
स्त्री*
  - "कादम्ब - ला - क,  लस्य रः - ङीप्"
मदमाते हाथी की कनपटियों से बहने वाला मद

कादम्बरी
स्त्री*
  - "कादम्ब - ला - क,  लस्य रः - ङीप्"
"सरस्वती की उपाधि,  विद्यादेवी"

कादम्बरी
स्त्री*
  - "कादम्ब - ला - क,  लस्य रः - ङीप्"
मादा कोयल

कादम्बरी
स्त्री*
  - -
 बाणप्रणीत एक गद्य काव्य

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कादम्बरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದ್ಯ /ಹೆಂಡ
निष्पत्तिः - > कोः कादेशः । "अच्" (५-२-१२७) । "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > कु कृष्णवर्णमम्बरं कदम्बरम् । तदस्यास्ति । बलभद्रः तस्येदम् ।
प्रयोगाः - > "कादम्बरीसाक्षिकमस्माकं प्रथमशोऽभिमतमिष्यते"
उल्लेखाः - > शाकु० ६
कादम्बरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರಸ್ವತಿ
कादम्बरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಗಿಲೆ
कादम्बरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾರಿಕಾಪಕ್ಷಿ
कादम्बरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಣಕವಿ ರಚಿತವಾದ ಕಾದಂಬರೀ ಕಥೆ
विस्तारः - > "कादम्बरस्तु दध्यग्रे मद्यभेदे नपुंसकम् । स्त्री वारुणीपरभृताभारतीशारिकासु च " - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 kAdaMbarI {% f. %} 1. A spirituous liquor distilled from the flowers of the कदंब tree
wine in general,  कादंदरीमदविघूर्णितलोचनस्य युक्तं हि लांगलभृतः Ud.
the fluid issuing from the temples of an elephant
Sarasvatī,  the goddess of learning
a female cuckoo.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 कादम्बरी a romance,  by Bāṇa. The conclusion was
supplied by his son Bhūṣaṇabhaṭṭa (Peters. 3,  393.
Bühler 541). Mack. 108. W. p. 165. Oxf. 156.
Paris (B 110. 111. D 259). Khn. 40. K. 76. B.
2,  128. Bik. 262. Kāṭm. 7. Rādh 20. Oudh XV, 
44. Burnell 157^a. P. 19. Bhr. 134. 135. Poona
202. Taylor 1,  64. 301. Oppert 537. 634. 880.
1130. 1210. 1788. 2294. 2571. 2788. 3389. 3961.
5961 (and C.). 6557. 6880. 7091. 7280. 7591. II, 
59. 455. 918. 1279. 1436. 1681. 2813. 3326. 3396.
3488. 3610. 5824. 5926. 7518. 8179. 8726. 8893.
9015. Rice 228 (and C.). Peters. 2,  188. 3,  393.
Bühler 540. SB. 307. See Abhinavakādambarī, 
Padyakādambarī,  Saṃkṣiptakādambarī.
		C. Oppert II,  3611.
		C. by Bālakṛṣṇa. Gu. 3. Peters. 2,  188.
		C. by Mahādeva. Peters. 2,  188.
		C. Viṣamapadavṛtti by Vaidyanātha Pāyaguṇḍe.
K. 76. Oudh XV,  44. Bühler 555.
		C. by Śivarāma. Quoted in Preface to Nakṣa-
tramālā.
		C. by Siddhacandragaṇi. Peterson's Edition II,  106.
		C. by Sukhākara. Peters. 2,  188.

 कादम्बरी a C. on the Dvaitanirṇaya,  by Gokulanātha.
IO. 253. Sūcīpattra 27.

 कादम्बरी by Bāṇa. {% read %} Oppert 5926 in place of 5961, 
and Bühler 541. 555
		C. by Bhānucandra. Bühler 555.

 कादम्बरी by Bāṇa. Oudh XXII,  60. Stein 80. The
author of the Uttarabhāga,  a son of Bāṇa,  is called
Bhaṭṭa Pulina in Stein 299.
		C. Stein 80 (inc.).
		C. Viṣamapadavṛtti by Vaidyanātha. BL. 47.
Stein 80.
		C. Caṣaka by Śivarāma. BL. 48.
		C. by Sūracandra. Bhau Dāji 119.

 कादम्बरी by Bāṇa. Hz. 328. 597. Ulwar 895.
		C. Viṣamapadavyākhyā by Vaidyanātha Pāya-
guṇḍa. Ulwar 896.

 कादम्बरी a romance by Bāṇa. IO. 1220. Lz. 399. 400
(first part inc.).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  सारिका,  कादम्बरी,  शारिका
noun
 
कृष्णवर्णीया विहगी या मनुष्यसदृशं भाषते।
 "जनाः सारिकां गृहेषु पालयन्ति।"

Synonyms:
  मद्यम्,  सुरा,  मदिरा,  वारुणी,  हलिप्रिया,  हाला,  परिश्रुत्,  वरुणात्मजा,  गन्धोत्तमा,  प्रसन्ना,  इरा,  कादम्बरी,  परिश्रुता,  कश्यम्,  मानिका,  कपिशी,  गन्धमादनी,  माधवी,  कत्तोयम्,  मदः,  कापिशायनम्,  मत्ता,  सीता,  चपला,  कामिनी,  प्रिया,  मदगन्धा,  माध्वीकम्,  मधु,  सन्धानम्,  आसवः,  अमृता,  वीरा,  मेधावी,  मदनी,  सुप्रतिभा,  मनोज्ञा,  विधाता,  मोदिनी,  हली,  गुणारिष्टम्,  सरकः,  मधूलिका,  मदोत्कटा,  महानन्दा,  सीधुः,  मैरेयम्,  बलवल्लभा,  कारणम्,  तत्वम्,  मदिष्ठा,  परिप्लुता,  कल्पम्,  स्वादुरसा,  शूण्डा,  हारहूरम्,  मार्द्दीकम्,  मदना,  देवसृष्टा,  कापिशम्,  अब्धिजा
noun
 
मादकद्रवपदार्थः - यस्य सेवनं पापं तथा च निन्दनीयम् इति मन्यन्ते।
 "सः प्रतिदिनं सायङ्काले मद्यं पीत्वा गृहम् आगच्छति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मद्यं मदिष्ठा मदिरा परिस्रुता कश्यं परिस्रुन्मधु कापिशायनम् ।
गन्धोत्तमा कल्यमिरा परिप्लुता कादम्बरी स्वादुरसा हलिप्रिया ॥ ९०२ ॥
शुण्डा हाला हारहूरं प्रसन्ना वारुणी सुरा ।
माध्वीकं मदना देवसृष्टा कापिशमब्धिजा ॥ ९०३ ॥
-wordlist-
 
मद्य (क्ली),  मदिष्ठा (स्त्री),  मदिरा (स्त्री),  परिस्रुता (स्त्री),  कश्य (क्ली),  परिस्रुत् (स्त्री),  मधु (क्ली),  कापिशायन (क्ली),  गन्धोत्तमा (स्त्री),  कल्य (क्ली),  इरा (स्त्री),  परिप्लुता (स्त्री),  कादम्बरी (स्त्री),  स्वादुरसा (स्त्री),  हलिप्रिया (स्त्री),  शुण्डा (पुंस्त्री),  हाला (स्त्री),  हारहूर (क्ली),  प्रसन्ना (स्त्री),  वारुणी (स्त्री),  सुरा (स्त्री),  माध्वीक (क्ली),  मदना (स्त्री),  देवसृष्टा (स्त्री),  कापिश (क्ली),  अब्धिजा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मध्वासव
मध्वासव,  शीधु,  सुरा,  प्रसन्ना,  परिस्रुता,  मदिरा,  मदिष्ठा,  कादम्बरी,  स्वादुरसा,  शुण्डा,  गन्धोत्तमा,  माधवक,  हाला,  कल्य,  कश्य,  मद्य,  मैरेय,  कापिशायन,  माध्वीक,  आसव,  परिस्रुत्,  वारुणी,  मधु
मध्वासवः शीधु सुरा प्रसन्ना, 
परिस्रुता स्यान्मदिरा मदिष्ठा ।
कादम्बरी स्वादुरसा च शुण्डा, 
गन्धोत्तमा माधवकश्च हाला ॥ ३२९ ॥
कल्यं कश्यं तथा मद्यं मैरेयं कापिशायनम् ।
माध्वीकमासवः प्रोक्तः परिस्रुद्वारुणी मधु ॥ ३३० ॥
verse 2.1.1.329
page 0039

नाममाला

Sanskrit

मदिरा,  मद्य,  ऐरेय,  शीधु,  कादम्बरी,  इरा,  प्रसन्ना,  वारुणी,  हाला,  मधुवारा,  सुरा
मदिरां मद्यमैरेयं शीधु कादम्बरीमिराम् ॥ १२० ॥
प्रसन्नां वारुणीं हालां मधुवारां सुरां विदुः ।
verse 0.1.1.120
page 0061

पुराणम्

English

कादम्बरी १ / KĀDAMBARĪ I. A river flowing westwards in jambūdvīpa. In bhāgavata 5th skandha it is said that this river got its name “Kādambarī” because it had the hollow trunk of a Kadamba tree as its source.

कादम्बरी २ / KĀDAMBARĪ II. An excellent story book in prose written in Sanskrit by the great Sanskrit poet bāṇabhaṭṭa. kādambarī is the heroine of the story.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कादम्बरी,  स्त्री,
   (कु कृष्णवर्णं नीलवर्णमित्यर्थः अम्बरंवस्त्रं यस्य । कोः कदादेशः । कदम्बरो बलरामस्तस्यप्रिया । कदम्बर + अण् ततः स्त्रियां ङीप् ।यद्वा कदम्बे जातो रसः कादम्बः । “तत्रजातः” ।४ । ३ । २५ । इत्यण् । कादम्बं राति ददा-तीति । रादाने + “आतोऽनुपसर्गे कः” । ३ ।२ । ३ । इति कः । गौरादित्वात् ङीष् ।) मदिरा ।इति मेदिनी ॥
 (यथा,  --“कादम्बरीमदविधूर्णितलोचनस्ययुक्तं हि लाङ्गलभृतः पतनं पृथिव्याम्” ॥
इत्युद्भटः ॥
) कोकिला । स्वरस्वती । शारिकाप-क्षिणी । इति मेदिनी ॥
 (वाणभट्टविरचितकाव्य-विशेषः । स्वनायिकानाम्नैव प्रसिद्धोऽयं ग्रन्थः । इयंकादम्बरी तु वाणभट्टेनासमापितां पुनरस्य पुत्त्रेणसमाप्तिं नीता ॥
 नायिकाविशेषः । सातु तुम्बुरु-प्रभृतीनां षण्णां गन्धर्व्वाणां ज्येष्ठस्य हंस इत्याख्ययाप्रसिद्धस्य गन्धर्व्वस्य कन्या । अस्या जननी सोम-मयूखसम्भवाप्सरसां कुले जाता गौरीति नाम्नाप्रसिद्धा । अस्या अन्यद्विवरणन्तु कादम्बर्य्यां द्रष्ट-व्यम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कादम्बरी स्त्री कुत्सितं मलिनमम्बरं यस्य कोः कदादेशःकदम्बरो लीलाम्बरी बलभद्रस्तस्य प्रिया अण् । हलि-प्रियायाम्,  मदिरायाम् । अस्यानिरुक्तिर्बलभद्रप्रि-यता च हरि० ९८ अ० दर्शिता यथा “अथ सङ्क-र्षणः म्यीमान् विना कृष्णेन वीर्य्यवान् । चचार तस्यशिखरे नगस्य नगसन्निभः । प्रफुल्लस्य कदम्बस्यप्रच्छाये निषषाद ह । वायुना मदगन्धेन वीज्यमानःसुखेन वै । तस्य तेनानिलौघेन सेव्यमानस्प तत्र वै । मदसंस्पर्शजो गन्घः संस्पृशन् घ्राणमागतः । तृष्णा चैनंविवेशाशु वारुणोप्रभवा तदा । शुशोष च मुखं तस्यमत्तस्येवापरेऽहनि । स्मारितः स पुरावृत्तममृतप्राशनंविभुः । तृषितोमदिरान्वेवी ततस्तं तरुमैक्षत । तस्यप्रावृषि फुल्लस्य यदम्भो जलदोज्झतम् । तत्कोटरस्थंमदिरा व्यजायत मनोहरा । तान्तु तृष्णाभिभूतात्मा पिब-न्नार्त्तैवासकृत् । मदाच्च चलिताकारः समजायत सप्रभुः । तस्य मत्तस्य वदनं किञ्चिच्चलितलोचनम् । घूर्णि-ताकारमभवच्छरत्कालेन्दुसप्रभम् । कदम्बकोटरे जातानाम्ना कादम्बरीति सा । वारुणी रूपिणी तत्र देवानाम-मृतारणी । कादम्बरीमदकलं विदित्वा कृष्णपूर्व्वजम् ।तिस्रस्त्रिदशनार्य्यस्तमुपतस्थुः प्रियंवदाः । मदिरा रूपिणीभूत्वा कान्तिश्च शशिनः प्रिया । श्रीश्च देवी वरिष्ठा स्त्रीस्वयमेवाम्बुजध्वजा” । “कादम्बरीमदविघूर्णितलोचनस्ययुक्तं हि लाङ्गलभृतः पतनं पृथिव्याम्” उद्भ० । तेनकादम्बं कदम्बकोटरमुत्पत्तिस्थानत्वेन लाति ला--कलस्य रः मत्वर्थे र वेति बोध्यम् । कादम्बं रसं रातिरा--क गौरा० ङीष् । २ कोकिलायाम्,  ३ सरस्वत्याम्, ४ शारिकायाञ्च मेदि० वाणभट्टरचिते ५ कथाभेदे ।सा च वाणभट्टेन सामिकृता तत्पुत्रेण समाप्तिं नीता ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.