| YouTube Channel

काङ्क्ष् (kAGkS)

 
Capeller Eng
English
काङ्क्ष् काङ्क्षति काङ्क्ष°ते desire, long for, strive
after, expect (acc. ), wait (absol. ). अनु
M.
& अभि wish for,
strive after (acc. ). the same + long for (gen. ), turn to (acc. )
require as a complement (g. ). प्रत्या
M.
expect, watch. समा, प्र, &
प्रति desire, long for.
Apte
English
काङ्क्ष् [kāṅkṣ], 1
P.
(काङ्क्षति, काङ्क्षित) (epic Ātm. also).
To wish, desire, long for
यत्काङ्क्षन्ति तपोभिरन्यमुनय- स्तस्मिंस्तपस्यन्त्यमी
Ś.*
7.12
शोचति काङ्क्षति
Bg.*
12.7
काङ्क्षे विजयं कृष्ण
Bg.*
1.32
R.*
12.58
Ms.*
2.242.
To expect, wait for.
Apte 1890
English
कांक्ष् {c1c} P. (epic Atm. also). कांक्षति, कांक्षित 1 To wish, desire, long for
यत्कांक्षंति तपोभिरन्यमुनयस्तस्मिंस्तपस्यंत्यमी Ś. 7. 12
शोचति कांक्षति Bg. 12. 7
कांक्षे विजयं कृष्ण 1. 32
R. 12. 58
Ms. 2. 242.
2 To expect, wait for.
Monier Williams Cologne
English
काङ्क्ष् (connected with कम्)
cl.
1.
P.
काङ्क्षति (चकाङ्क्ष, अकाङ्क्षीत्,
Dhātup.
xvii, 16),
ep.
also Ā. °ते, to wish, desire, long for, hope for (with
acc.
), expect, wait for, await (with
acc.
), strive to obtain, look for anything (dat. ),
ĀśvŚr.
Mn.
MBh.
R.
Bhag.
Megh.
Suśr.
:
Caus.
काङ्क्षयति, अचकाङ्क्षत्,
Pat.
on
Pāṇ.
vii, 4, 1,
Vārtt.
1:
Desid.
चिकाङ्क्षिषति:
Intens.
चाकाङ्क्ष्यते and चाकांष्टि.
Monier Williams 1872
English
काङ्क्ष् काङ्क्ष्, cl. 1. P. काङ्क्षति, च-
काङ्क्ष, ep. also A. काङ्क्षते, &c.,
काङ्क्षितुम्, to wish, desire
to strive to obtain
to long for, hope for (with acc.), expect
to wait
to
look for anything (with dat.): Caus. काङ्क्षयति,
अचकाङ्क्षत्: Desid. चिकाङ्क्षिषति: Intens. चा-
काङ्क्ष्यते and चाकांष्टि
[cf. Hib. cachta,
‘hunger
Goth. huhru-s, ‘hunger
hungrja, ‘to
be hungry
Germ. Hunger.]
Macdonell
English
काङ्क्ष् KĀṄKṢ, Ⅰ. kāṅkṣa, desire, long 🞄for, strive after
expect, wait for (ac.): 🞄pp. -ita, abhi, long for: pp. wished for, desired. 🞄ā, desire, want
strive for
wait for 🞄(ac.), seek (g.), turn towards (ac.)
require as 🞄a complement (gr.).
Benfey
English
काङ्क्ष् काङ्क्ष् (an old desider.
of कम्, *कङ्कंस्, by intermediate
कङ्कस्), i. 1, Par. (in epic poetry also
Ātm. , MBh. 13, 769).
1. To wish, Bhag.
12, 17.
2. To desire, Rām. 4, 17, 18.
3. To wait for, MBh. 3, 414.
4. To
attend to (with the dat.), Rām. 2, 25, 43.
काङ्क्षित,
n.
Desire, Rām. 5, 29, 9. --
With the prep. अनु अनु, To desire,
MBh. 2, 2135 (Ātm. ). -- With अभि
अभि, To desire, Rām. 2, 49, 15. Caus.
To desire, MBh. 3, 12457. -- With
आ,
1. To desire, MBh. 1, 4286.
2. To
strive for, Yājñ. 1, 153.
3. To seek
(with the gen. ), Man. 2, 162.
4. To turn
towards, Man. 3, 258.
5. To want,
Man. 10, 121.
6. To expect, Rām. 2,
5. 19. -- With प्रत्या प्रति-आ, To expect,
MBh. 12, 4870 (Ātm. )
to wait for, 4,
734 (Ātm. ). -- With समा सम्-आ, To
desire, MBh. 4, 1664. -- With प्र प्र,
To desire, Suśr. 1, 52, 6. -- With प्रति
प्रति, To long for, Rām. 2, 112, 12
(Ātm. ). -- With वि वि, To intend, Hariv.
13136. -- Cf. perhaps Goth. huhru
A.S.
hungor.
Apte Hindi
Hindi
काङ्क्ष्
"भ्वा* पर* , " - -
"कामना करना, चाहना, लालायित होना"
काङ्क्ष्
"भ्वा* पर* , " - -
"प्रत्याशा करना, प्रतीक्षा करना"
L R Vaidya
English
kAMkz {% vt. 1P (in epic poetry in the Atm. also, e.g. कांक्षे विजयं कृष्ण Bg.i.32) (pp. कांक्षित
pres. कांक्षति) %} To desire, to long for, शोचति कांक्षति Bg.xii.17, xviii.54, M.ii.242, Sak.vii., R.xii.58.With अभि-, to long for.With आ-, 1. to desire, to wish for, M.x.121, Yaj.i.158, R.vii.47
2. to require.With प्रत्या-, to lie in wait for.With वि-, to desire, to wish for.With समा-, to desire, to wish for.
Bopp
Latin
काङ्क्ष् 1. A. nonnunquam P. desiderare, optare. H. 4. 38.
BH. 1. 32. 12. 17. 18. 54. (Hib. cach-ta fames,
goth. huh-rus id., huggrja esurio, nostrum Hunger, ich
hungere.)
c. अभि id. SA. 3. 14.
c. id. BR. 3. 6.
Lanman
English
√kāṅkṣ (kā́ṅkṣati, -te
cakā́ṅkṣa
kāṅkṣitá). desire, long for. [desid. of
√kam, but reduplicated somewhat like an
intens. (1002), *kām-ka(m)-s.]
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
काङ्क्ष्
मूलधातुः:
काक्षि
धात्वर्थः:
काङ्क्षायाम्
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
काङ्क्षति
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
[काङ्क्ष्] , काङ्क्षित im Zweifel seiend, Divyāvad. 69, 18.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आशास्, आकाङ्क्ष्, काङ्क्ष्, आशंस्, अपेक्ष्, अधीक्ष्, ऊह्
verb
इत्थं भवेत् इति अपरिस्पन्दः काङ्क्षणानुकूलः व्यापारः।
"आशासे अहं यत् मम प्रथमं पत्रं भवान् प्राप्तवान् इति।"
Synonyms:
इष्, ईह्, समीह्, वाञ्छ्, स्पृह्, आकाङ्क्ष्, काङ्क्ष्, अभिलष्, कम्, वश्
verb
इच्छानुकूलः व्यापारः।
"अहं भवतः आर्थिकं साहाय्यम् इच्छामि।"
Capeller
German
काङ्क्ष् कङ्क्षति, °ते begehren, verlangen,
wünschen, ersehnen, erwarten. अभि
dass. dass.
als Ergänzung fordern (g.).
Burnouf
French
*काङ्क्ष् काङ्क्ष्। काङ्क्षामि 1
p. चकाङ्क्ष
etc. Moy. काङ्क्षे
etc. Désirer: शोचति,
काङ्क्षति, il ne regrette pas, il ne désire pas
काङ्क्षे
विजयम् je ne désire pas la victoire. Avec le d. ते
काङ्क्षन्ति ils te désirent.
काङ्क्षयामि c. faire désirer.
Stchoupak
French
काङ्क्ष्-
{%kāṅkṣati -te
cakāṅkṣa
kāṅkṣayate %}{%
%}
काङ्क्षित- -- désirer, espérer, attendre avec désir, aspirer à (acc.
dat.)
a. v. désiré, espéré
envisagé, considéré
nt. désir, vœu.