काकु (kAku)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 काकु f.
  (-कुः)
	 1. Change of voice in fear,  grief,  &c.
	 2. Muttering, 
murmuring.
	 3. The tongue.
 E.
  कक् to deride,  उण् affix,  deriv.
  irr
 .

Capeller Eng

English

 काकु f.
  wail,  lamentation,  emphatic speech.

Yates

English

 काकु (कुः) 2.
f.
  Change of voice in
fear
 muttering
 the tongue.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  complaint
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  muttering
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  lamentation
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  murmuring
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  stress
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  peculiar tone or change of the voice resulting from distress or fear or anger or grief
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  emphasis
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  cry of sorrow
काकु 	-	 kAku 	-	 f.
  	-	  tongue

Wilson

English

 काकु
f.
  (-कुः)
1 Change of voice in fear,  grief,  &c.
2 Muttering,  murmuring.
3 The tongue.
E.
  कक to deride,  उण् affix,  deriv.
  irr
 .

Apte

English

काकुः [kākuḥ],  f.
 

Change of the voice under different emotions,  such as fear,  grief,  anger
 'काकुः स्त्रियां विकारो यः शोकभीत्यादिभिर्ध्वनेः' Ak. भिन्नकण्ठध्वनिर्धीरैः काकुरित्यभि- धीयते S. D. अलीककाकुकरणकुशलताम् K.*
  222
 कामे कान्ते सार- सिकाकाकुरुतेन Śi.*
  6.76. (Hence)

A word of negation used in such a manner that it implies the contrary (affirmative),  as in questions of appeal (in such cases intended meaning is suggested by a change of the voice.)
 cf.
   Pt.*
  1.146.

Muttering,  murmuring.

Tongue काकुर्जिह्वा सास्मिन्नुद्यत इति काकुदम् Mbh. on P.
 I.1.1.

Stress,  emphasis.

Apte 1890

English

 काकुः f. 1 Change of the voice under different emotions,  such as fear,  grief,  anger
 भिन्नकंठध्वनिर्धीरैः काकुरित्यभिधीयते S. D.
 अलीककाकुकरणकुशलतां K. 222. (Hence) 
2 A word of negation used in such a manner that it implies the contrary (affirmative),  as in questions of appeal,  (in such cases the intended meaning is suggested by a change of the voice),  cf. Pt. 1. 146. 
3 Muttering,  murmuring. 
4 Tongue. 
5 Stress,  emphasis. 

Monier Williams Cologne

English

 काकु f.
  a peculiar tone or change of the voice resulting from distress or fear or anger or grief &c.
  ,  Uṇ.
  i,  1
 Sāh.
 

 a cry of sorrow,  complaint,  lamentation,  Vikr.
  42

 stress,  emphasis,  Naiṣ.

 the tongue,  L.
 

 muttering,  murmuring,  W.
  (cf.   शेवाकाकु.)

Monier Williams 1872

English

 काकु काकु,  उस्,  f. change of the voice in
fear,  anger,  grief,  &c. [cf. सेवा-काकु]
 muttering, 
murmuring
 the tongue
 stress,  emphasis.

Macdonell

English

 काकु kāku,  f.
  cry of grief,  wail
 change of 🞄voice,  emphasis.

Benfey

English

 काकु काकु,  f.
  Change of voice in
fear,  grief,  etc.
 Vikr. d. 42,  अस्माकम्
॥।प्रतिदिनम् इयम्॥।सेवाकाकु-
परिणतिर् अभूत्,  My lot is to be obliged
by my office to use every day another
voice.

Apte Hindi

Hindi

काकुः
स्त्री*
  - कक् - उण्
"भय,  शोक,  क्रोध आदि संवेगों के कारण स्वर में परिवर्तन"

काकुः
स्त्री*
  - कक् - उण्
निषेधात्मक शब्द  जो इस ढंग से प्रयुक्त किया जाय कि विरुद्ध (स्वीकारात्मक) अर्थ को पकट करे

काकुः
स्त्री*
  - कक् - उण्
"बुड़बुड़ाना,  गुनगुनाना"

काकुः
स्त्री*
  - कक् - उण्
जिह्वा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

काकु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಪ ದುಃಖ ಭಯ ಇವುಗಳಿಂದ ವಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ ದ್ವನಿ
निष्पत्तिः - > कक (लौल्योपतापयोः) - "उण्" बाहु० ।
प्रयोगाः - > "जातप्रीतिर्या मधुरेणानुवनान्तं कामे कान्ते सारसिकाकाकुरुतेन"
उल्लेखाः - > माघ० ६-७६
विस्तारः - > "भिन्नकण्ठध्वनिर्धीरैः काकुरित्यभिधीयते" - सा० द० । "काकुः स्त्रियां विकारो यः शोकभीत्यादिभिर्ध्वनेः" - अम० ।
काकु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ನಞ್ ಮೊದಲಾದುದು
काकु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೋಕಧ್ವನಿ /ವಿಲಾಪ

L R Vaidya

English

 kAku {% f. %} 1. Change of the voice in emotions,  such as fear,  anger,  (भिन्नकंठध्वनिधीरैः काकुरित्यभिधीयते),  वक्तृबोद्धव्यकाकूनां … वैशिष्ट्यात् K.Pr.iii.
 2. a word of negation so used as to imply the contrary,  as in questions of appeal (the meaning is suggested by a modulation of the voice)
 3. muttering,  murmuring.

Bopp

Latin

 काकु f. mutatio vocis propter moerorem,  timorem etc. AM.:
विकारो यः शोकभीत्यादिभिर् ध्वने. UR. 36. 18.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 काकु f. ° = व्याज,  H 43,  334.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
काकुर्ध्वनिविकारः स्यात्प्रतिश्रुत्तु प्रतिध्वनिः ॥ १४१० ॥
-wordlist-
 
काकु (पुंस्त्री),  ध्वनिविकार (पुं),  प्रतिश्रुत् (स्त्री),  प्रतिध्वनि (पुं)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
श्मश्रुणि व्यञ्जनं कोटो दन्ते मुखखुरः खरुः ।
दालुर्जिह्वा तु रसिका रस्ना च रसमातृका ॥ १२१ ॥
रसा काकुर्ललना च वक्त्रदलं तु तालुनि ।
-wordlist-
 
व्यञ्जन (क्ली),  कोट (पुं),  मुखखुर (पुं),  खरु (पुं),  दालु (पुं),  रसिका (स्त्री),  रस्ना (स्त्री),  रसमातृका (स्त्री),  रसा (स्त्री),  काकु (स्त्री),  ललना (स्त्री),  वक्त्रदल (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

काकु
काकु
भिन्नकण्ठो ध्वनिर्धीरैः काकुरित्यभिधीयते ।
verse 1.1.1.143
page 0017

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: काकुः
Root: काकु
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ शोकादिना विकृतध्वनिः
Meaning(s):
⇒ Change of voice in grief
Shloka(s):
2|4|7|2 ► काकुः स्त्री भिन्नकण्ठोत्थः शोककोपादिवैकृतात्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|7|2 ⇢ काकुः (काकु) (स्त्री) ⇒ Change of voice in grief ⇒ शोकादिना विकृतध्वनिः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ शब्दः
जातिः ➡ ध्वन्यात्मकः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 काकुः,  स्त्री,
   (कक लौल्ये + उण् ।) शोकभयादिभि-र्ध्वनिविकारः । इत्यमरः । १ । ६ । १२ ॥
(यथा,  साहित्यदर्पणे । २ । २३ ।“भिन्नकण्ठध्वनिर्धीरः काकुरित्यभिधोयते” । इतिकाकुं लक्ष्मीकृत्य उदाहरणं यथा,  तत्रैव“गुरुपरतन्त्रतया वत दूरतरं देशमुद्यतो गन्तुम् ।अलिकुलकोकिलललिते नैष्यति सखि ! सुरभिसमयेऽसौ ॥
 नैष्यति,  अपि तु एष्यति एवेति-काक्वा व्यज्यते” ॥
) जिह्वा । इति त्रिकाण्डशेषः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 काकु स्त्री कक--उण् । १ शोकभीत्यादिभिर्ध्वनेर्विकारे,  अल-ङ्कारप्रसिद्धे २ विरुद्धार्थकल्पके नञादौ शब्देच । “कामे-कान्ते सा रसिका काकुरुतेन” सा० द० । “प्रणिजगदुरकाकुश्रावकाःस्निग्धकण्ठाः” माघः । सा० द० “वक्तृबोद्धव्यवाक्यानामन्यसन्निधिवाच्ययोः । प्रस्तावदेशकालानां काकोश्चेष्टादिकस्य च । वैशिष्ट्यादन्यमर्थं या बोधयेत्साऽर्थसम्भवा” इति व्यञ्जनाहेतून् निर्द्दिश्य “भिन्नकण्ठ-ध्वनिर्धीरैः काकुरित्यभिधीयते” काकुं लक्षयित्वाउदा० “गुरुपरतन्त्रतया वत दूरतरं देशमुद्यतो गन्तुम् ।अलिकुलकोकिलललितैर्नैष्यति सखि! सुरभिसमयेऽसौ”नैष्यति अपि तर्हि ऐष्यत्येवेति काक्वा व्यज्यते” इत्युक्तम् ।

Capeller

German

 काकु f.
  Klagelaut,  Jammer,  Geschrei.

Burnouf

French

 काकु काकु f.
  (कक्) altération de la voix sous une
impression qconque.
		 Langue.

Stchoupak

French

 काकु-
 f.
  cri de souffrance ou altération de la voix sous l'effet de la
souffrance.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.