| YouTube Channel

कल्पक (kalpaka)

 
शब्दसागरः
English
कल्पक
m.
 (-कः) A barber.
E.
 कृप् to cut, वुन्
aff.
Capeller Eng
English
क॑ल्पक
a.
 normal, answering
stating, supposing (—°)
m.
 ordinance, rule, precept.
Yates
English
कल्पक (कः) 1.
m.
 A barber.
Spoken Sanskrit
English
कल्पक - kalpaka -
adj.
 - conforming to a settled rule or standard
कल्पक - kalpaka -
adj.
 - adopting
कल्पक - kalpaka -
m.
 - rite
कल्पक - kalpaka -
m.
 - ceremony
कल्पक - kalpaka -
m.
 - barber
कल्पक - kalpaka -
m.
 - kind of turmeric
कल्पक kalpaka
adj.
 adopting
उररीकरण urarIkaraNa
n.
 adopting
प्रतिधान pratidhAna
n.
 adopting precautions
पक्षपात pakSapAta
m.
 adopting a side or argument
औपादानिक aupAdAnika
adj.
 effected by assuming or adopting
पुरस्कृतमध्यमक्रम puraskRtamadhyamakrama
adj.
 taking or adopting a middle course
पुत्रस्वीकार putrasvIkAra
m.
 making one's own i.e. adopting a son
Wilson
English
कल्पक
m.
 (-कः) A barber.
E.
 कृप to cut, बुन्
aff.
Apte
English
कल्पकः [kalpakḥ], [क्लॄप्-ण्वुल्]
A rite.
A barber, Kau.
A.
 1.12.
See कल्पवृक्षः
कल्पकप्रसवोदयः Viś. Guṇā.5.
A kind of tree, Curcurna (Mar. कचोरा).
a.
 conformng to a settled rule or standard
याजयित्वाश्वमेधैस्तं त्रिभि- रुत्तमकल्पकैः
Bhāg.*
 1.8.6.
Apte 1890
English
कल्पकः [कॢप्-ण्वुल्] 1 A rite.
2 A barber.
Monier Williams Cologne
English
क॑ल्पक
mfn.
 conforming to a settled rule or standard,
BhP.
 i, 8, 6
ix, 11, 1
adopting,
Hariv.
क॑ल्पक
m.
 a rite, ceremony,
MBh.
 [TBr. ii, 7, 18, 4 of doubtful meaning Comm. कप्लक]
a barber (cf. कल्पनी
Lith.
 kerpikas),
L.
a kind of Curcuma (commonly कर्चूर),
L.
Monier Williams 1872
English
कल्पक, अस्, m. a rite, a ceremony
a barber [cf.
कल्पनी]
a kind of Curcuma, commonly कर्चूर।
—कल्पक-तरु, उस्, m., N. of a tree of Indra's
paradise
[cf. कल्प-तरु।]
Macdonell
English
कल्पक kálpa-ka,
a.
 standard
m.
 precept, 🞄rule
-kṣaya,
m.
 end of a Kalpa, destruction 🞄of the world
-taru, -druma,
m.
 fabulous 🞄wishing tree
-dhenu,
f.
 fabulous wishing cow.
Benfey
English
कल्पक कल्प + क,
m.
 Rite, MBh.
14, 1571.
Apte Hindi
Hindi
कल्पकः
पुं*
 - क्लृप्-ण्वुल्
संस्कार
कल्पकः
पुं*
 - क्लृप्-ण्वुल्
नाई
कल्पकः
पुं*
 - क्लृप्+ण्वुल्
"वृक्षविशेष, कचोरा"
कल्पकः
वि* - क्लृप्+ण्वुल्
"मानकस्वरूप, निश्चित नियमानुकूल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कल्पक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > कल्प ಪದದ ಅರ್ಥ
निष्पत्तिः - > कल्प - स्वार्थे "कन्"
कल्पक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಪಿತ /ಕ್ಷೌರಿಕ
निष्पत्तिः - > कृपू (सामर्थ्ये) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > कल्पयति क्षौरादिना वेशं रचयति
कल्पक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಚಿಸುವವನು /ನಿರ್ಮಿಸುವವನು /ತಯಾರಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > कृपू (सामर्थ्ये) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > कल्पयति रचयति
कल्पक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕರ್ಚೂರ /ಕಚೊರ
L R Vaidya
English
kalpaka {% m. %} 1. A rite
2. a barber.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
(kalpaka, m., in BR, pw, recorded only as Lex., but cf. pw 〔2.297〕
occurs however in Kauṭ. Arth. 〔i.21〕, Shama Sastri 1st ed. 〔44.4〕
= Pali kappaka, barber: Mv 〔ii.489.8〕
〔iii.70.5〕
〔92.5〕
〔180.10〕
〔191.9, 15〕
Av 〔ii.112.5〕.)
Kridanta Forms
Sanskrit
कृप् (कृ꣡पूँ॒ सामर्थ्ये - भ्वादिः - वेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पितुम् / कल्प्तुम्
तव्य = कल्पितव्यः / कल्प्तव्यः - कल्पितव्या / कल्प्तव्या
तृच् = कल्पिता / कल्प्ता - कल्पित्री / कल्प्त्री
क्त्वा = कल्पित्वा / कॢप्त्वा
ल्यप् = प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कॢप्तवान् - कॢप्तवती
क्त = कॢप्तः - कॢप्ता
शानच् = कल्पमानः - कल्पमाना
कृप् (कृ꣡पँ॒ क्रपँम् कपँम् कृपायां गतौ च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पितुम्
तव्य = कल्पितव्यः - कल्पितव्या
तृच् = कल्पिता - कल्पित्री
क्त्वा = कल्पित्वा
ल्यप् = प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कॢपितवान् - कॢपितवती
क्त = कॢपितः - कॢपिता
शानच् = कल्पमानः - कल्पमाना
कृप् (कृपँ꣡ अवकल्कने मिश्रीकरण इत्येके चिन्तन इत्यन्ये - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पयितुम् / कल्पितुम्
तव्य = कल्पयितव्यः / कल्पितव्यः - कल्पयितव्या / कल्पितव्या
तृच् = कल्पयिता / कल्पिता - कल्पयित्री / कल्पित्री
क्त्वा = कल्पयित्वा / कल्पित्वा
ल्यप् = प्रकल्प्य / प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कल्पितवान् / कॢपितवान् - कल्पितवती / कॢपितवती
क्त = कल्पितः / कॢपितः - कल्पिता / कॢपिता
शतृँ = कल्पयन् / कल्पन् - कल्पयन्ती / कल्पन्ती
शानच् = कल्पयमानः / कल्पमानः - कल्पयमाना / कल्पमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कल्पक 2. a) vielleicht Kām. Nītis. 12, 40 so zu lesen st. तल्पक. — N. pr. eines Mannes, Hem. Par. 7, 18
8, 1.
कल्पक m. *Barbier, Kauṭ. 21, 1.
पुराणम्
English
कल्पक / KALPAKA. Śiva's garden. It is situated in kailāsa. (kathāsaritsāgara, Kathāpīṭhakalambaka, Part I).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कल्पकः,
पुं,
 (कल्पयति क्षौरकर्म्मादिना वेशादिकंरचयतीति । कृप् + णिच् + ण्वुल् ।) नापितः ।इति शब्दमाला ॥
कर्च्चूरः । इति भावप्रकाशः ॥
(कल्पयति गद्यपद्यादिकमुद्भाव्य रचयतीति वाक्ये-रचयिता । ग्रन्थकर्त्ता ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कल्पक
त्रि०
 कल्पयति रचयति आरोपयति वा कृप--णिच्-ण्वुल् । १ रचके २ आरोपके च । ३ कर्चूरे (कचूर) भावप्र०४ नापिते
पु०
 शब्दमाला तस्य केशवेशरचकत्वात् तच्छेद-त्वात् वा तथात्वम् । कल्प + स्वार्थे कन् । ४ कल्पशब्दार्थे च
Capeller
German
क॑ल्पक maßgebend
m.
 Satzung, Regel.
Burnouf
French
कल्पक कल्पक
m.
 barbier.
Stchoupak
French
कल्पक-
m.
 rite, cérémonie
a. conforme à un rite établi.
°तरु-
m.
 = कल्प-तरु-।