| YouTube Channel

कलापः (kalApaH)

 
Apte
English
कलापः [kalāpḥ], 1 A band, bundle
समित्कलापमादाय प्रविवेश स्वमाश्रमम्
Mb.
 * 3.137.1. मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य
Ku.*
 1. 42 a round necklace of pearls
रशनाकलापः a zone of several strings.
A group or whole collection of things
अखिलकलाकलापालोचन
K.*
 7.
A peacock's tail
तं मे जातकलापं प्रेषय मणिकण्ठकं शिखिनम्
V.*
 5.13
Pt.*
 2.8.
Ṛs.*
 1.16, 2.14.
A woman's zone or girdle
(oft . with काञ्ची or रशना
&c.
 ) जघनमरुणरत्नग्रन्थिकाञ्चीकलापं कुवलय- नयनाना को विहातुं समर्थः
Bh.*
 1.11. श्रोणीतटं सुविपुलं रशना- कलापैः
Ṛs.*
 3.2
Mk.*
 1.27.
An ornament in general
Mb.
 * 8.19.29. 'कलापः संहते बर्हे तूणीरे भूषणे हरे' इति विश्वः
The rope round an elephant's neck.
A quiver.
An arrow.
The moon.
A shrewed and intelligent man.
A poem written in one metre.
A tuft (जटा˚) or knot of braided hair. -पी A bundle of grass.
Apte 1890
English
कलापः 1 A band, bundle
मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य Ku. 1. 42 a round necklace of pearls
रशनाकलापः a zone of several strings.
2 A group or whole collection of things
अखिलकलाकलापालोचन K. 7.
3 A peacock's tail
तं मे जातकलापं प्रेषय मणिकंठकं शिखिनं V. 5. 13
Pt. 2. 80
Rs. 1. 16, 2. 14.
4 A woman's zone or girdle
(oft. with कांची or रशना &c.)
Bh. 1. 57, 67
Rs. 3. 20
Mk. 1. 27.
5 An ornament in general.
6 The rope round an elephant's neck.
7 A quiver.
8 An arrow.
9 The moon.
10 A shrewd and intelligent man.
11 A poem written in one metre.
12 A tuft (जटा°) or knot of braided hair.
पी A bundle of grass.
Apte Hindi
Hindi
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
"जत्था, गठरी"
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
मोतियों का हार
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
वस्तुओं का समूह या सञ्चय
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
मोर की पूँछ
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
स्त्री की मेखला या करनी
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
आभूषण
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
हाथी के गले का रस्सा
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
तरकस
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
बाण
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
चन्द्रमा
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
"चलता-पुरजा, बुद्धिमान"
कलापः
पुं*
 - "कला-आप्-अण्, घञ्"
एक ही छन्द में लिखी गई कविता
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कलापः, शिखण्डः
noun
मयूरपुच्छम्
"कलापात् विनिर्मितम् एतद् वीजनम्। / तं मे जातकलापं प्रेषय मणुकण्ठकं शिखिन्।"
Synonyms:
 कलापः
noun
एकं व्याकरणम् ।
"कलापः इति व्याकरणं कातन्त्रम् इति नाम्ना अपि प्रसिद्धः अस्ति"
Synonyms:
 कलापः
noun
एकः ग्रामः ।
"कलापस्य उल्लेखः विष्णुपुराणे अस्ति"
Synonyms:
 कलापः
noun
एकः ग्रामः ।
"कलापस्य वर्णनं वायुपुराणे अस्ति"
Tamil
Tamil
கலாப: : கட்டு, மூட்டை, குவியல், கூட்டம், மயில் தோகை, ஒட்டியாணம், ஆபரணம், யானையின் கழுத்தில் கட்டப்படும் கயிறு, அம்பறாத்துணி, அம்பு, சந்திரன், புத்திசாலி, ஒரு வகைக் கவிதை,
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कलापः,
पुं,
 (कलां मात्रां आप्नोति । कला + आप्+ “कर्म्मण्यण” । ३ । २ । १ । इति अण् । यद्वाकला आप्यतेऽनेन “हलश्च” । ३ । ३ । १२१ ।इति घञ् ।) समूहः । (यथा भागवते ४ । २४ । ६२ ।“क्रियाकलापैरिदमेव योगिनःश्रद्धान्विताः साधु यजन्ति सिद्धये” ॥
)मयूरपिच्छः । (यथा, गोः रामायणे । ५ । ५२ । १३“संप्रदीप्तकलापाग्रा विप्रकीर्णाश्च वर्हिणः” ॥
)काञ्ची । भूषणम् । (यथा कुमारे । १ । ४२ ।“कण्ठस्य तस्याः स्तनबन्धुरस्यमुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य” ॥
“मुक्ताकलापस्य मुक्ताभूषणस्य” । इति मल्लिनाथः ॥
)तूणः । (यथा हेः रामायणे २ । ५२ । ११ ।“ततः कलापान् सन्नह्य खङ्गौ बद्ध्वा च धन्विनौ” ॥
)चन्द्रः । विदग्धः । व्याकरणविशेषः । इति मे-दिनी ॥
(यथा, वृहत्कथासारः ।“अधुना स्वल्पतन्त्रत्वात् कातन्त्राख्यं भविष्यति ।तद्वाहनकलापस्य नाम्ना कालापकं तथा” ॥
)ग्रामविशेषः । यथा, भागवते । ९ । १२ । ६ ।“देवापिर्योगमास्थाय कलापग्राममाश्रितः ।सोमवंशे कलौ नष्टे कृतादौ स्थापयिष्यति” ॥
(अस्त्रविशेषः । यथा महाभारते ४ । ५ । २८ ।“खड्गांश्च दीप्तान् दीर्घांश्च कलापांश्च महाधनान् ।विपाठान् क्षुरधारांश्च धनुर्भिर्निदधुः सह” ॥
)