| YouTube Channel

कर्मार (karmAra)

 
शब्दसागरः
English
कर्म्मार
m.
(-रः)
1. An artificer, a mechanic, a blacksmith, a brazier, a
carpenter, &c.
2. A bamboo.
3. An acid fruit: see कर्म्मरङ्ग.
E.
कर्म्म,
to go. घञ्
aff.
Capeller Eng
English
कर्मा॑र
m.
workman, mechanic, smith.
Yates
English
कर्म्मार (रः) 1.
m.
A mechanic
black-
smith, &c.
bambu
acid fruit.
Spoken Sanskrit
English
कर्मार - karmAra -
m.
- artificer
कर्मार - karmAra -
m.
- blacksmith
कर्मार - karmAra -
m.
- bamboo
कर्मार - karmAra -
m.
- artisan
कर्मार - karmAra -
m.
- starfruit tree or plant [ Averrhoa Carambola - Bot. ]
कर्मार - karmAra -
m.
- mechanic
कर्मार - karmAra -
m.
- artificer
विभ्वन् - vibhvan -
m.
- artificer
शक्वन् - zakvan -
m.
- artificer
शिल्पिन् - zilpin -
m.
- artificer
कारि - kAri -
m.
f.
- artificer
कारुक - kAruka -
m.
f.
- artificer
स्वपस् - svapas -
m.
- good artificer
ताडघ - tADagha -
m.
- kind of artificer
सुरकारु - surakAru -
m.
- artificer of the gods
सुरशिल्पिन् - surazilpin -
m.
- artificer of the gods
कृत्नु - kRtnu -
adj.
- an artificer or mechanic
विश्वकृत् - vizvakRt -
m.
- architect and artificer of the gods
विभ्वतष्ट - vibhvataSTa -
adj.
- cut out or furnished by a skilful artificer
सुकर्मन् - sukarman -
m.
- good or expert artificer or artist or architect
Wilson
English
कर्म्मार
m.
(-रः)
1 An artificer, a mechanic, a blacksmith, a brazier, a carpenter, &c.
2 A bamboo.
3 An acid fruit: see कर्म्मरङ्ग.
E.
कर्म्म, to go, घञ्
aff.
Apte
English
कर्मारः [karmārḥ], 1 A blacksmith
Y.*
1.163
Ms.*
4.215
a polisher of tools and weapons (Mar. शिकलगार)
ततः संधाय विमलान् भल्लान् कर्मारमार्जितान्
Mb.
* 6.94.34.
A bamboo. ... कर्मारकुलसंकुला Śiva. B.19.32.
Apte 1890
English
कर्मारः 1 A blacksmith
Y. 1. 163
Ms. 4. 215.
2 A bamboo.
Monier Williams Cologne
English
कर्मा॑र
m.
an artisan, mechanic, artificer
a blacksmith
&c.
,
RV.
x, 72, 2
AV.
iii, 5, 6
VS.
Mn.
iv, 215
&c.
a bamboo,
L.
Averrhoa Carambola,
L.
Monier Williams 1872
English
कर्मार, अस्, m., Ved. an artificer, a mechanic,
a blacksmith, a brazier, a carpenter, &c.
a bamboo
the plant Averrhoa Carambola, = कर्मरङ्ग below.
—कर्मार-वन, अम्, n., N. of a place.
Macdonell
English
कर्मार karmā́ra,
m.
smith.
Benfey
English
कर्मार कर्मार (base कर्मन्),
m.
A blacksmith, Man. 4, 215.
Apte Hindi
Hindi
कर्मारः
पुं*
- कर्मन्-ऋ-अण्
लुहार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कर्मार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಮ್ಮಾರ /ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವನು /ಒಬ್ಬ ಮಿಶ್ರಜಾತಿಯವನು
निष्पत्तिः - > (गतौ) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कर्म ऋच्छति
प्रयोगाः - > "कर्मारस्य निषादस्य रङ्गावतरकस्य सुवर्णकर्तुर्वेणस्य शस्त्रविक्रयिणस्तथा ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ४-२१५
कर्मार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೈಗೆಲಸಗಾರ /ಶಿಲ್ಪಿ
L R Vaidya
English
karmAra {% m. %} A blacksmith, Yaj.i.163.
Indian Epigraphical Glossary
English
Karmāra (LL), a blacksmith.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mkhan po
१) अध्यापक २) उबाध्याय ३) कर्मार ४) प्रशास्तृ ५)
mgar ba
१) अयस्कर २) कर्मकार ३) कर्मार ४) लोहकार ५) लोहकारक ६) सुकर्मार
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
व्योकारः कर्मारो लोहकारः कूटं त्वयोघनः
-wordlist-
व्योकार (पुं), कर्मार (पुं), लोहकार (पुं), कूट (क्ली), अयोघन (पुं)
Vedic Reference
English
Karmāra, the ‘smith, is several times mentioned with
approval in the Vedic Saṃhitās.^1 In the Atharvaveda^2 smiths
appear with fishermen (dhīvānaḥ) and chariot-builders (ratha-
kārāḥ), all being classified as clever workers (manīṣiṇaḥ):
possibly a quasi-caste of smiths was already developing from
the guild organization that probably existed.^3
Little is known of the smith's methods of work and of his
tools. No doubt he smelted (dhmā) the ore in the fire
hence
he is called dhmātṛ, the ‘smelter.’^4 Mention is also made of
his bellows of birds' feathers.^5 He made metal vessels (gharma
ayasmaya)^6 to be put on the fire: even the Soma cup could
occasionally be made of hammered metal (ayo-hata).^7
1) Rv. x. 72, 2
Av. iii. 5, 6
Kāṭhaka
Saṃhitā, xvii. 13
Maitrāyaṇī Saṃhitā,
ii. 9, 5
Vājasaneyi Saṃhitā, xvi. 27
xxx. 7. Cf. karmāra, Rv. ix. 112, 2
Taittirīya Brāhmaṇa, iii. 4, 3, 1.
2) iii. 5, 6. The exact sense of the
passage is doubtful. Zimmer, Altin-
disches Leben, 252
Bloomfield, Hymns
of the Atharvaveda, 144
and Whitney,
Translation of the Atharvaveda, 92,
take the reference to be to ‘skilled
chariot-makers’ (dhīvāno ratha-kārāḥ)
and ‘clever smiths, but this is perhaps
less likely. The commentator interprets
dhīvānaḥ as ‘fishermen’ (in the later
language dhīvara means both a ‘clever
man’ and a ‘fisherman’).
3) Cf. Fick, Die sociale Gliederung, 182.
4) Rv. v. 9. 5.
5) Rv. ix. 112, 2.
6) Rv. v. 30, 15.
7) Rv. ix. 1, 2.
Cf. Zimmer, op. cit., 252, 253
Weber,
Indische Studien, 17, 196 et seq.
Über
den Rājasūya, 19 et seq.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्म्मारः,
पुं,
(कर्म्म लोहनिर्म्माणादिकार्य्यं ऋच्छतिगच्छति प्राप्नोति वा कर्म्म + + अण् ।)कर्म्मकारः कामार इतिभाषा
(यथा, अथर्व्व-वेदे ।“ये धीवानो रथकाराः कर्म्मारा ये मनीषिणः”
तथा, मनुः २१५ ।“कर्म्मारस्य निषादस्य रङ्गावतारकस्य च”
)वंशः वाँश इति ख्यातः कर्म्मरङ्गः इति राज-निर्घण्टः कामराङ्गा इति भाषा
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कर्म्मार
पु०
कर्म ऋच्छति ऋ--अण् कर्मकारके (कामार)जातिभेदे, “नमस्तक्षभ्योरथकारेभ्यश्च वो नमोनमः, नमःकुलालेभ्यः कर्मारेभ्यश्च वो नमोनमः” यजु० ६, २७ ।“तपसे कौलालं मायायै कर्मारम्” यजु० ३०, ७, पुरुष-मेधे “मायायै कर्मारं लौहकारम्” वेददी० ।“कर्मारस्य निषादस्य रङ्गावतारकस्य च” मनुः “येधीवानोरथकाराः कर्मारा ये मनीषिणः” अथ० ६, ५, वंशभेदे (वेडवाँश), कर्मरङ्गवृक्षे राजनि० ।४ कर्म्मप्राप्तरि
त्रि०
स्वार्थेकन् कर्मारक कर्मरङ्गे वृक्षे(कामराङ्गा)
पु०
राजनि०
Capeller
German
कर्मा॑र
m.
Werkmeister, Schmied.
Grassman
German
karmā́ra, m., Schmied [von kárman].
-as {898, 2}.
Stchoupak
French
कर्मार-
m.
artisan
forgeron.