| YouTube Channel

कर्पट (karpaTa)

 
शब्दसागरः
English
कर्पट
m.
(-टः) Old and patched or ragged garments.
E.
कृप् to be able,
and अटन्
aff.
Capeller Eng
English
कर्पट
n.
rag, patch.
Yates
English
कर्पट (टः) 1.
m.
Old ragged garment.
Wilson
English
कर्पट
m.
(-टः) Old and patched or ragged garments.
E.
कृप to be able, and अटन्
aff.
Apte
English
कर्पटः [karpaṭḥ] टम् [ṭam], टम् 1 Old, ragged or patched garment.
A piece of cloth, strip.
A soiled garment
or a red coloured garment.
A cloth
Pt.*
5.
Apte 1890
English
कर्पटः,
टं 1 Old, ragged or patched garment.
2 A piece of cloth, strip.
3 A soiled garment
or a redcoloured garment.
4 A cloth
Pt. 5.
Monier Williams Cologne
English
कर्पट
n.
(अस्
m.
,
L.
) old or patched or ragged garments, a patch, rag,
Pañcat.
Kathās.
&c.
N.
of a mountain,
KālP.
Monier Williams 1872
English
कर्पट कर्पट, अस्, अम्, m. n. old or patched
or ragged garments
[cf. कार्पटिक and पञ्च-
कर्पट।]
—कर्पट-धारिन्, ई, m. a religious men-
dicant, a beggar in patched or ragged clothes, or some-
times with merely a cloth to cover the privities.
Macdonell
English
कर्पट karpaṭa,
n.
rag.
Benfey
English
कर्पट कर्पट (this and some of the
following words seem to be derived
from a base कर्प् = Lat. carpo),
m.
and
n.
Rags, Pañc. 236, 25.
Apte Hindi
Hindi
कर्पटः
पुं*
- कृ-विच्=कर् पटश्च कर्म* स*
"पुराना, जीर्ण-शीर्ण या थेगली लगा कपड़ा"
कर्पटः
पुं*
- कृ-विच्=कर् पटश्च कर्म* स*
"कपड़े का टुकड़ा, धज्जी"
कर्पटः
पुं*
- कृ-विच्=कर् पटश्च कर्म* स*
मटियाला या लाल रंग का कपड़ा
कर्पटम्
नपुं*
- कृ-विच्=कर् पटश्च कर्म* स*
"पुराना, जीर्ण-शीर्ण या थेगली लगा कपड़ा"
कर्पटम्
नपुं*
- कृ-विच्=कर् पटश्च कर्म* स*
"कपड़े का टुकड़ा, धज्जी"
कर्पटम्
नपुं*
- कृ-विच्=कर् पटश्च कर्म* स*
मटियाला या लाल रंग का कपड़ा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कर्पट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿಂದಿ ಬಟ್ಟೆ /ಜೂಲು ಬಟ್ಟೆ /ಹರಕಲು ಬಟ್ಟೆ
निष्पत्तिः - > कॄ (विक्षेपे) - "विच्" (३-२-७५)
व्युत्पत्तिः - > कर् चसौ पटश्च
कर्पट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಲಿನ ವಸ್ತ್ರ /ಕೊಳೆ ಬಟ್ಟೆ
कर्पट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರವಸ್ತ್ರ /ಮುಖದ ಬೆವರು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಚೌಕ
निष्पत्तिः - > पृषो०
व्युत्पत्तिः - > करस्य पटः
L R Vaidya
English
karpawa {% m.n. %} 1. Old or ragged garment
2. a dirty garment
3. a garment coloured red.
Bopp
Latin
कर्पट m. vestis detrita, pannosa. UP. 5. 9.
Indian Epigraphical Glossary
English
karpaṭa, cf. karpaṭa-pade (LP), supposed to be
something like nazarāna
literally, ‘[payment] on account of
clothes’ (same as karpaṭa-bhāvena).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कर्पट n. °Gewand [pw Lappen], Śrīk. XV, 15.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कक्षापटस्तु कौपीने समौ नक्तककर्पटौ
-wordlist-
कक्षापट (पुं), कौपीन (क्ली), नक्तक (पुं), कर्पट (पुंक्ली)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
वस्त्रे निवसनं वस्नं सत्त्रं कर्पटमित्यपि १३५
-wordlist-
निवसन (क्ली), वस्न (क्ली), सत्त्र (क्ली), कर्पट (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
चेल
चेल, चीर, वासस्, कर्पट, आच्छादन, निवसन, अम्बर, अंशुक, वस्त्र, सिचय, पट, पोट
चेलं चीरं वासः कर्पटमाच्छादनं निवसनं
अम्बरमंशुकमुक्तं वस्त्रं सिचयः पटः पोटः ५४८
verse 2.1.1.548
page 0062
Mahabharata
English
Karpaṭa, v. Pañcakarpaṭa.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्पटः,
पुं,
(कीर्य्यते क्षिप्यते इति कॄ + कर्म्मणिविच् कर् चासौ पटश्च इति कर्म्मधारयः यद्वाकरस्थः पटः शकन्ध्वादित्वात् अलोपे साधुः ।)मलिनत्वादिदुष्टजीर्णवस्त्रखण्डम् नेकडा इतिख्याता (यथा कथासरित्सागरे ६१ ।“चीरखण्डैककर्पटः”
) तत्पर्य्यायः लक्तकः ।इत्यमरः ३३
नक्तकः इति भरतः
पर्व्वतविशेषः यथा, कालिकापुराणे ८१ अध्यायः
“नीलशैलस्य पूर्व्वस्मिन् स्वरूपं प्रतिपादितम् ।नाभिमण्डलपूर्व्वस्यां भस्मकूटस्य दक्षिणे
पूर्व्वस्यां कर्पटो नाम पर्व्वतो यमरूपधृक् ।तत्र याम्यशिला कृष्णा नीलाञ्जनसमप्रभा
अधित्यकायां राजेन्द्र व्यामपञ्चसु विस्तृता ।पूजयेत्तत्र शमनं पाणौ दण्डं सदैव यः
धत्ते तु प्राणिनां नित्यं प्राणदण्डस्य साधनम् ।कृष्णवर्णन्तु द्विभुजं किरीटमुकुटोज्ज्वलम्
दधतञ्चासिपुत्त्रीञ्च वामपाणौ सदैव हि ।कृष्णवस्त्रं स्थूलपदं वहिर्निःसृतदन्तकम्
वराभयकरं नित्यं नृणां महिषवाहनम् ।पूजयेत् परया भक्त्या याम्यवीजेन साधकः
उपान्त्यवर्गस्यादिर्यो वर्णो विन्द्विन्दुसंयुतः ।यमवीजमिति ख्यातं यमस्य प्रीतिकारकम्
अनेनैव तु मन्त्रेण शमनं यस्तु पूजयेत् ।कर्पटाख्येऽचलवरे नापमृत्युं समाप्नुयात्”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कर्पट पुंन० कॄ--कर्म्मणि विच्--कर्--पटः कर्म्म० लक्तकेजीर्ण्णवस्त्रखण्डे (लाताकानि), मलिनवस्त्रे करस्थःपटः शक० घर्म्मादिमार्ज्जनार्थं हस्तन्यस्त्रे वस्त्रखण्डे ।४ कषायरक्ते वस्त्रे “नीलशैलस्य पूर्बस्मिन् स्वरूपंप्रतिपादितम् नाभिमण्डलपूर्वस्यां भस्मकूटस्य द-क्षिणे पूर्वस्यां कर्पटो नाम पर्वतोयमरूपधृक्” कालि-का ८१ अ० उक्त पर्वतभेदे
पु०
Capeller
German
कर्पट
n.
Lappen.
Burnouf
French
कर्पट कर्पट
m.
(कृप्) haillons, guenilles.
कर्पटधारिन्
m.
religieux mendiant et vêtu de haillons.
कर्पटिक
m.
et कर्पटिन्
m.
mms.
mendiant, gueux en
général.
Stchoupak
French
कर्पट-
nt. guenille, haillon, chiffon
vêtement
-इन्-
m.
ascète en guenilles.