कर्तव्य (kartavya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कर्त्तव्य mfn.
   (-व्यः-व्या-व्यं)
	 1. To be done or made.
	 2. What ought to be
done.
 E.
  कृ to make,  तव्य aff.
  

Capeller Eng

English

 कर्त॑व्य a.
  to be made or done
 n.
  duty,  task.

 कर्तव्य॑ a.
  to be made or done
 n.
  duty,  task.

Yates

English

 कर्त्तव्य (व्यः-व्या-व्यं)
a. Proper to be done.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 adj.
  	-	 worthdoing
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	 duty
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 adj.
  	-	  what should be done
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 adj.
  	-	  to be done or made or accomplished
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 adj.
  	-	  that which should be done
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 gerundive 	-	  having to be done
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 gerundive 	-	  needing to be done
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	  obligation
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	  work
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	  charge  [ duty or task ]
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	  task
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	  that which ought to be done
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	  what ought to be done
कर्तव्य 	-	 kartavya 	-	 n.
  	-	  what has to be done
सन्धि-कर्तव्य 	-	  sandhi-kartavya 	-	 n.
  	-	  treaty obligations

 
   कर्तव्य  kartavya gerundive  needing to be done  
   पाठ्य  pAThya adj.
   needing instruction   
   विचार्य  vicArya adj.
   needing long reflexion  
   अविचारणीय  avicAraNIya adj.
   not needing deliberation   
   अच्छेदिक  acchedika adj.
   not fit or needing to be cut  
   निर्विचार  nirvicAra adj.
   not needing any consideration   
   विचारणीय  vicAraNIya adj.
   needing careful consideration  
   शरण्य  zaraNya adj.
   needing shelter or protection     
            

 
   कर्तव्य  kartavya gerundive  needing to be done   
   पाठ्य  pAThya adj.
   needing instruction    
   विचार्य  vicArya adj.
   needing long reflexion   
   अविचारणीय  avicAraNIya adj.
   not needing deliberation    
   अच्छेदिक  acchedika adj.
   not fit or needing to be cut   
   निर्विचार  nirvicAra adj.
   not needing any consideration    
   विचारणीय  vicAraNIya adj.
   needing careful consideration   
   शरण्य  zaraNya adj.
   needing shelter or protection    

Wilson

English

 कर्त्तव्य
mfn.
   (-व्यः-व्या-व्यं)
1 To be done or made.
2 What ought to be done.
E.
  कृ to make,  तव्य aff.
  

Apte

English

कर्तव्य [kartavya],  a.
  What ought to be cut or lopped,  fit to be destroyed or put down
 पुत्रः सखा वा भ्राता वा पिता वा यदि वा गुरुः । रिपुस्थानेषु वर्तन्तः कर्तव्या भूतिमिच्छता ॥ Mb.
 

कर्तव्य [kartavya],  pot. p.  What is fit or ought to be done
 हीनसेवा न कर्तव्या कर्तव्यो महदाश्रयः H.*
  3.11
 मया प्रात- र्निःसत्त्वं वनं कर्तव्यम् Pt.*
  1. -व्यम्,  -कर्तव्यता What ought to be done,  a duty,  obligation
 कर्तव्यं वो न पश्यामि Ku.*
  6.61, 2.62
 Y.*
  1.331.

Apte 1890

English

 कर्तव्य a. What ought to be cut or lopped,  fit to be destroyed or put down
 पुत्रः सखा वा भ्राप्ता वा पिता वा यदि वा गुरुः । रिपुस्थानेषु वर्तंतः कर्तव्या भूतिमिच्छता ॥ Mb. 

 कर्तव्य pot. p. What is fit or ought to be done
 हीनसेवा न कर्तव्या कर्तष्यो महदाश्रयः H. 3. 11
 मया प्रातर्निःसत्त्वं वनं कर्तव्यं Pt. 1. 
व्यं,  कर्तव्यता What ought to be done,  a duty,  obligation
 कर्तव्यं वो न पश्यामि Ku. 6. 61,  2. 62
 Y. 1. 331. 

Monier Williams Cologne

English

 कर्त्तव्य a mfn.
   to be cut off

 to be destroyed or extinguished,  MBh.
  

 क॑र्तव्य and कर्तव्य᳡ mfn.
   (fut. pass. p.
  of √ 1. कृ,  q.v.) to be done or made or accomplished &c.
  ,  TS.
 
 ŚBr.
  
 AitBr.
  
 Mn.
   &c.
  

 क॑र्तव्य (अम्),  n.
  that which ought to be done,  obligation,  duty,  task,  MBh.
  
 Pañcat.
 
 Kathās.
  &c.
  

 कर्त्तव्य b &c.
   See p.
  257,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 कर्तव्य कर्तव्य,  अस्,  आ,  अम् (fut. pass. part.
fr. 1. कृ),  to be done,  made or accomplished,  what
ought to be done
 to be imposed (as a punishment)
to be turned towards (as the mind)
 to be offered
to be acted
 (अम्),  n. what ought to be done,  obliga-
tion,  duty,  task.
—कर्तव्य-ता,  f. or कर्तव्य-त्व, 
अम्,  n. necessity,  obligation
 propriety,  fitness
 suit-
able measures.

 कर्त्तव्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be cut down,  to be
killed.

Macdonell

English

 कर्त्तव्य kart-tavya,  fp. fp. to be destroyed.

Hindi

किया जाना चाहिए

Apte Hindi

Hindi

कर्तव्य
सं* कृ* - कृ-तव्यत्
जो कुछ उचित हो या होना चाहिए

कर्तव्य
सं* कृ* - कृ-तव्यत्
"जो काटना या कतरना चाहिए,  नष्ट करने योग्य"

कर्तव्यम्
नपुं*
   - कृ-तव्यत्
"जो होना चाहिए,  धर्म,  आभार"

L R Vaidya

English

 kartavya {% (I) a. (f. व्या) %} 1. What ought to be done,  हीनसेवा न कर्तव्या कर्तव्यो महदाश्रयः Chāṇakya.
 2. what ought to be cut,  destroyed,  put down,  पुत्रः सखा वा भ्राता वा पिता वा यदि वा गुरुः । रिपुस्थानेषु वर्ततः कर्तव्या भूतिमिच्छता Bh.

 kartavya {% (II) n. %} Duty,  task.

Indian Epigraphical Glossary

English

 kartavya (LP),  derived from kṛt
 ‘to be cut’.

Lanman

English

 kartavya,  grdv. to be done or made,  w.
the various mgs of √1kṛ. [√1kṛ.]

Kridanta Forms

Sanskrit

कृ (कृ॒ञ् करणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  करणम्
अनीयर् =  करणीयः - करणीया
ण्वुल् =  कारकः - कारिका
तुमुँन् =  कर्तुम्
तव्य =  कर्तव्यः - कर्तव्या
तृच् =  कर्ता - कर्त्री
क्त्वा =  कृत्वा
ल्यप् =  प्रकृत्य
क्तवतुँ =  कृतवान् - कृतवती
क्त =  कृतः - कृता
शतृँ =  करन् - करन्ती
शानच् =  करमाणः - करमाणा

कृ (कृ॒ञ् हिंसायाम् - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  करणम्
अनीयर् =  करणीयः - करणीया
ण्वुल् =  कारकः - कारिका
तुमुँन् =  कर्तुम्
तव्य =  कर्तव्यः - कर्तव्या
तृच् =  कर्ता - कर्त्री
क्त्वा =  कृत्वा
ल्यप् =  प्रकृत्य
क्तवतुँ =  कृतवान् - कृतवती
क्त =  कृतः - कृता
शतृँ =  कृण्वन् - कृण्वती
शानच् =  कृण्वानः - कृण्वाना

कृ (डुकृ॒ञ् करणे - तनादिः - अनिट्)
ल्युट् =  करणम्
अनीयर् =  करणीयः - करणीया
ण्वुल् =  कारकः - कारिका
तुमुँन् =  कर्तुम्
तव्य =  कर्तव्यः - कर्तव्या
तृच् =  कर्ता - कर्त्री
क्त्वा =  कृत्वा
ल्यप् =  प्रकृत्य
क्तवतुँ =  कृतवान् - कृतवती
क्त =  कृतः - कृता
शतृँ =  कुर्वन् - कुर्वती
शानच् =  कुर्वाणः - कुर्वाणा

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bgyid
१) ° आवह २) करिष्यन्ति ३) करोति ४) करोमि ५) कर्तव्य ६) कुर्यात् ७) ८)

Tamil

கர்தவ்ய : செய்யத் தக்க,  செய்ய வேண்டிய.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कर्त्तव्यं,  क्ली,
   (कृ + तव्य ।) करणीयम् । करणयोग्यम् ।कार्य्यम् । इति व्याकरणम् ॥

 कर्त्तव्यः,  त्रि,  (कर्त्तुं योग्यं कर्त्तुं उचितं वा । यद्वाअवश्यं करणीयं यत् तत् कर्त्तव्यमिति स्मृतम् ।कृ + योग्याद्यर्थे तव्यः ।) करणेयोग्यः । यथा, हितोपदेशे ॥
“हीनसेवा न कर्त्तव्या कर्त्तव्यो महदाश्रयः ।अजा सिंहप्रसादेन वने चरति निर्भयम्” ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कर्त्तव्य त्रि०
  कृ मवश्यार्ये तव्य । कर्तुं योग्ये । “हीनसेवान कर्त्तंव्या कर्तव्यो महदाश्रयः” चाणक्यः । “शौचंयथार्हं कर्त्तव्यं क्षाराम्लोदकवारिभिः” “महाव्याहृतिभि-र्होमः कर्त्तव्यः स्वयमन्वहम्” मनुः “मनस्याहितकर्त्तव्याः”कुमा० । कृत--कर्मणि तव्य । २ छेद्ये त्रि०
  । “पुत्रः सखावा भ्राता वा पिता वा यदि वा गुरुः । रिपुस्थानेषु व-र्त्तन्तः कर्त्तव्या भूतमिच्छता” भा० आ० १४० अ० उभयतोतव्य । ३ अवश्यकरणे ४ अवश्यच्छेदने च न०
  ।

Capeller

German

 कर्त॑व्य u. कर्तव्य᳡ faciendus.

Burnouf

French

 कर्तव्य कर्तव्य pf.  ps. de कृ।

Stchoupak

French

 कर्तव्य-
 a. v. qui doit être fait ou accompli 
 nt. devoir, 
obligation,  tâche 
 -ता- f.
  -त्व nt. nécessité,  obligation, 
tâche.

 कर्त्तव्य-
 a. v. qui doit être coupé ou détruit.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.