| YouTube Channel

कर्कोटकः (karkoTakaH)

 
Apte Hindi
Hindi
कर्कोटकः
पुं*
- "कर्क्-ओट, स्वार्थे कन्"
आठ प्रधान साँपों में से एक
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कर्कोटकः
noun
कद्रुपुत्रनागराजविशेषः।
"कर्कोटकस्य वर्णनं पुराणेषु प्राप्यते।"
Synonyms:
इक्षुः, रसालः, कर्कोटकः, वंशः, कान्तारः, सुकुमारकः, अधिपत्रः, मधुतृणः, वृष्यः, गुडतृणः, मृत्युपुष्पः, महारसः, ओसिपत्रः, कोशकारः, इक्षवः, पयोधरः
noun
तृणविशेषः यस्य काण्डात् गुडशर्करा निर्मीयते।
"कृषकः कृषौ इक्षोः रोपणं करोति।"
Synonyms:
कर्कोटकः
noun
एकः जनसमुदायः
"कर्कोटकाणाम् उल्लेखः महाभारते अस्ति"
Synonyms:
कर्कोटकः
noun
एकः जनसमुदायः
"कर्कोटकस्य वर्णनं महाभारते वर्तते"
Synonyms:
कर्कोटकः
noun
एकः नागः
"कर्कोटकस्य वर्णनम् महाभारते वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्कोटकः
पुं,
(कर्कं कण्टकमयत्वात् कठोरं अटतिप्राप्नोति तद्रूपतया कायति प्रकाशते पृषोदरा-दित्वात् ओकारादेशे साधुः ।) विल्ववृक्षः ।(कर्कोट + संज्ञायां कन् ।) कद्रुपुत्त्रनागराज-विशेषः इति मेदिनी
(यथा, महाभारते ।१ आस्तीके ३५ ।“ऐरावतस्तक्षकश्च कर्कोटकधनञ्जयौ”
)इक्षुः इति राजनिर्घण्टः
फललताविशेषः
काँकरोल इति भाषा तत्पर्य्यायः किला-सघ्नः तिक्तपत्रः सुगन्धकः इति हेम-चन्द्रः
अस्य गुणाः शुक्रकफपित्तनाशित्वम् ।रुचिकारित्वञ्च इति राजवल्लभः
(“तद्वत्कर्कोटकं प्रोक्तम्”
इति सुश्रुते शूत्रे ४६अध्याये
विशेषश्चास्यैर्व्वारुकशब्दे प्रदर्शितः
)