| YouTube Channel

करणीय (karaNIya)

 
शब्दसागरः
English
करणीय
mfn.
(-यः-या-यं) To be done or made.
E.
कृ to do, अनीयर्
aff.
Capeller Eng
English
करणीय
a.
to be done or caused
n.
affair, matter,
business.
Yates
English
करणीय (यः-या-यं)
a. That may or
should or ought to be done.
Spoken Sanskrit
English
करणीय karaNIya
adj.
to be done or made or effected
करणीय karaNIya
adj.
workable
करणीय karaNIya
adj.
executable
करणीय karaNIya
adj.
feasible
करणीय karaNIya
n.
what is to be done
करणीय karaNIya
n.
affair
करणीय karaNIya
n.
business
करणीय karaNIya
n.
matter
करणीय karaNIya
n.
duty
Wilson
English
करणीय
mfn.
(-यः-या-यं) To be done or made.
E.
कृ to do, अनीयर्
aff.
Monier Williams Cologne
English
करणीय
mfn.
to be done or made or effected
&c.
,
MBh.
R.
&c.
करणीय
n.
an affair, business, matter,
Ragh.
Monier Williams 1872
English
करणीय, अस्, आ, अम्, to be done or made
feasi-
ble, to be accomplished
to be caused or effected.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
करणीय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕಾದ /ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - कर्म० "अनीयर्" (३-१-९६)
प्रयोगाः - > "आत्मनैव गुणदोषकोविदः किं वेत्सि करणीयवस्तुषु"
उल्लेखाः - > माघ० १४-५४
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
Edgerton Buddhist Hybrid
English
karaṇīya (nt.
= Pali id.
rare in Skt., but cf. pw 〔2.297〕), affair, business, duty (thing to be done, fundamentally gdve.): deva-karaṇīyeṣu Mv 〔i.32.12〕 (gods occupied) in affairs, matters of business, of the gods
see sa-karaṇīya
prob. here also cakṣu-karaṇīyā Mv 〔iii.331.8, 10, 15〕, jñānakar° 11 (of the madhyamā pratipadā), having insight (knowledge) as its business, i.e. cause of insight (knowledge)
in Pali parallels cakkhu-karaṇī, ñāna-karaṇī.
Kridanta Forms
Sanskrit
कृ (कृ॒ञ् करणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = करणम्
अनीयर् = करणीयः - करणीया
ण्वुल् = कारकः - कारिका
तुमुँन् = कर्तुम्
तव्य = कर्तव्यः - कर्तव्या
तृच् = कर्ता - कर्त्री
क्त्वा = कृत्वा
ल्यप् = प्रकृत्य
क्तवतुँ = कृतवान् - कृतवती
क्त = कृतः - कृता
शतृँ = करन् - करन्ती
शानच् = करमाणः - करमाणा
कृ (कृ॒ञ् हिंसायाम् - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = करणम्
अनीयर् = करणीयः - करणीया
ण्वुल् = कारकः - कारिका
तुमुँन् = कर्तुम्
तव्य = कर्तव्यः - कर्तव्या
तृच् = कर्ता - कर्त्री
क्त्वा = कृत्वा
ल्यप् = प्रकृत्य
क्तवतुँ = कृतवान् - कृतवती
क्त = कृतः - कृता
शतृँ = कृण्वन् - कृण्वती
शानच् = कृण्वानः - कृण्वाना
कॄ (कॄ꣡ विक्षेपे निक्षेपे - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = करणम्
अनीयर् = करणीयः - करणीया
ण्वुल् = कारकः - कारिका
तुमुँन् = करितुम् / करीतुम्
तव्य = करितव्यः / करीतव्यः - करितव्या / करीतव्या
तृच् = करिता / करीता - करित्री / करीत्री
क्त्वा = कीर्त्वा
ल्यप् = प्रकीर्य
क्तवतुँ = कीर्णवान् - कीर्णवती
क्त = कीर्णः - कीर्णा
शतृँ = किरन् - किरन्ती / किरती
कृ (डुकृ॒ञ् करणे - तनादिः - अनिट्)
ल्युट् = करणम्
अनीयर् = करणीयः - करणीया
ण्वुल् = कारकः - कारिका
तुमुँन् = कर्तुम्
तव्य = कर्तव्यः - कर्तव्या
तृच् = कर्ता - कर्त्री
क्त्वा = कृत्वा
ल्यप् = प्रकृत्य
क्तवतुँ = कृतवान् - कृतवती
क्त = कृतः - कृता
शतृँ = कुर्वन् - कुर्वती
शानच् = कुर्वाणः - कुर्वाणा
कॄ (कॄ꣡ञ् हिंसायाम् - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = करणम्
अनीयर् = करणीयः - करणीया
ण्वुल् = कारकः - कारिका
तुमुँन् = करितुम् / करीतुम्
तव्य = करितव्यः / करीतव्यः - करितव्या / करीतव्या
तृच् = करिता / करीता - करित्री / करीत्री
क्त्वा = कीर्त्वा
ल्यप् = प्रकीर्य
क्तवतुँ = कीर्णवान् - कीर्णवती
क्त = कीर्णः - कीर्णा
शतृँ = कृणन् - कृणती
शानच् = कृणानः - कृणाना
कॄ (कॄ꣡ हिंसायाम् - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = करणम्
अनीयर् = करणीयः - करणीया
ण्वुल् = कारकः - कारिका
तुमुँन् = करितुम् / करीतुम्
तव्य = करितव्यः / करीतव्यः - करितव्या / करीतव्या
तृच् = करिता / करीता - करित्री / करीत्री
क्त्वा = कीर्त्वा
ल्यप् = प्रकीर्य
क्तवतुँ = कीर्णवान् - कीर्णवती
क्त = कीर्णः - कीर्णा
शतृँ = कृणन् - कृणती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
करणीय n. Geschäft, Ragh. 9, 69.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
करणीय, कृत्य, कल्प, साध्य
adjective
कर्तुं योग्यः।
"चौर्यं कापट्यादीनि करणीयानि कर्माणि सन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
bgyi ba
१) करण २) करणीय ३) कारयितव्य ४) कार्य ५) प्रयोजन ६) विधि ७) ८) ९)
bgyi 'tshal ba
करणीय
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
करणीयं, त्रि, (कर्त्तुमुचितं कर्त्तुमर्ह्यं वा कृ + अनी-यर् ।) कर्त्तव्यम् कार्य्यम् इति व्याकरणम्
(यथा रामायणे १४ १० ।“मया किं करणीयञ्च इत्युक्ते द्विजसन्निधौ ।सर्व्वैरेव तैरार्त्तैर्वागियं समुदाहृता”
)
Capeller
German
करणीय zu thun
n.
Geschäft.
Stchoupak
French
करणीय-
a. v. qui doit être fait, accompli ou produit
nt.
affaire.