कण्ठेकाल (kaNThekAla)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishWilson
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishकण्ठेकालः [kaṇṭhēkālḥ], of Śiva (blue on the neck). कण्ठेकालेन कैलासः ...... । Śiva. B.16.59.
Apte Hindi
Hindiकण्ठेकालः
- कण्ठे कालो विषपानजो नीलिमा यस्य
शिव
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकण्ठेकाल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿವ /ಮಹಾದೇವ
निष्पत्तिः - > सप्तम्या अलुक् (६-३-१२)
व्युत्पत्तिः - > कण्ठे कालोऽस्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritशंभुः शर्वः स्थाणुरीशान ईशो रुद्रोड्डीशौ वामदेवो वृषाङ्कः ।
कण्ठेकालः शंकरो नीलकण्ठः श्रीकण्ठोग्रौ धूर्जटिर्भीमभर्गौ ॥ १९५ ॥
मृत्युंजयः पञ्चमुखोऽष्टमूर्तिः श्मशानवेश्मा गिरिशो गिरीशः ।
षण्ढः कपर्दीश्वर ऊर्ध्वलिङ्ग एकत्रिदृग्भालदृगेकपादः ॥ १९६ ॥
मृडोऽट्टहासी घनवाहनोऽहिर्बुध्नो विरूपाक्षविषान्तकौ च ।
महाव्रती वह्निहिरण्यरेताः शिवोऽस्थिधन्वा पुरुषास्थिमाली ॥ १९७ ॥
स्याव्द्योमकेशः शिपिविष्टभैरवौ दिक्कृत्तिवासा भवनीललोहितौ ।
सर्वज्ञनाट्यप्रियखण्डपर्शवो महापरा देवनटेश्वरा हरः ॥ १९८ ॥
पशुप्रमथभूतोमापतिः पिङ्गजटेक्षणः ।
पिनाकशूलखट्वाङ्गगङ्गाहीन्दुकपालभृत् ॥ १९९ ॥
गजपूषपुरानङ्गकालान्धकमखासुहृत् ।
शम्भु (पुं), शर्व (पुं), स्थाणु (पुं), ईशान (पुं), ईश (पुं), रुद्र (पुं), उड्डीश (पुं), वामदेव (पुं), वृषाङ्क (पुं), कण्ठेकाल (पुं), शङ्कर (पुं), नीलकण्ठ (पुं), श्रीकण्ठ (पुं), उग्र (पुं), धूर्जटि (पुं), भीम (पुं), भर्ग (पुं), मृत्युञ्जय (पुं), पञ्चमुख (पुं), अष्टमूर्ति (पुं), श्मशानवेश्मन् (पुं), गिरिश (पुं), गिरीश (पुं), षण्ढ (पुं), कपर्दिन् (पुं), ईश्वर (पुं), ऊर्ध्वलिङ्ग (पुं), एकदृश् (पुं), त्रिदृश् (पुं), भालदृश् (पुं), एकपाद् (पुं), मृड (पुं), अट्टहासिन् (पुं), घनवाहन (पुं), अहिर्बुध्न (पुं), विरूपाक्ष (पुं), विषान्तक (पुं), महाव्रतिन् (पुं), वह्निरेतस् (पुं), हिरण्यरेतस् (पुं), शिव (पुं), अस्थिधन्वन् (पुं), पुरुषास्थिमालिन् (पुं), व्योमकेश (पुं), शिपिविष्ट (पुं), भैरव (पुं), दिग्वासस् (पुं), कृत्तिवासस् (पुं), भव (पुं), नीललोहित (पुं), सर्वज्ञ (पुं), नाट्यप्रिय (पुं), खण्डपर्शु (पुं), महादेव (पुं), महानट (पुं), महेश्वर (पुं), हर (पुं), पशुपति (पुं), प्रमथपति (पुं), उमापति (पुं), पिङ्गजट (पुं), पिङ्गेक्षण (पुं), पिनाकभृत् (पुं), शूलभृत् (पुं), खट्वाङ्गभृत् (पुं), गङ्गाभृत् (पुं), अहिभृत् (पुं), इन्दुभृत् (पुं), कपालभृत् (पुं), गजासुहृद् (पुं), पूषासुहृद् (पुं), अनङ्गासुहृद् (पुं), कालासुहृद् (पुं), अन्धकासुहृद् (पुं), मखासुहृद् (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकण्ठेकालः, (कण्ठे + कालः क्षीरोदमन्थनोद्भव-विषपाननिदर्शनरूपनीलवर्णो यस्य । सप्तम्या अ-लुक् ।) महादेवः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(कण्ठेजीवानां कण्ठदेशे कालः कालस्वरूपेण वर्त्तते ।यद्वा कण्ठदेशपर्य्यन्तं आक्रम्य तमःप्रधाना मायाअस्त्यस्य । परमात्मनः मायाशवलितत्रिपादत्वात्तथात्वम् । एष सर्व्वज्ञः सर्व्वान्तर्यामीश्वरः । एत-स्मात् पादत्रयादन्यत् तुरीयं निष्कलं निरुपा-धिकं शिवपादमस्ति ॥
यथा, माण्डुक्योपनिषदि ।“सर्व्वं ह्येतद्ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्माचतुष्पात्” ॥
२ ॥
“जागरितस्थानो वहिःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविं-शतिमुखः स्थूलभुक् वैश्वानरः प्रथमः पादः” ॥
३ ॥
“स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशति-मुखः प्रविविक्तभुक् तैजसो द्वितीयः पादः” ॥
४ ॥
“यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चनस्वप्नं पश्यति तत्सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतःप्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभूक् चेतोमुखःप्राज्ञस्तृतीयः पादः” ॥
५ ॥
“एष सर्व्वेश्वरः एष सर्व्वज्ञ एषोऽन्तर्याम्येष-योनिः सर्व्वस्य प्रभावाप्ययो हि भूतानाम्” ॥
६ ॥
“नान्तः प्रज्ञं न वहिःप्रज्ञं नोभयतः प्रज्ञं नप्रज्ञानघनं न प्रज्ञं नाप्राज्ञमदृष्टमव्यवहार्य्यम-ग्राह्यमलक्षणमचिन्त्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययसारंप्रपञ्चोपशमं शान्तं शिवमद्वैतं चतुर्थंमन्यन्ते सआत्मा स विज्ञेयः” ॥
७ ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.