| YouTube Channel

कड्ड (kaDDa)

 
शब्दसागरः
English
कड्ड r. 1st cl. (कड्डति) To be rough, to be harsh or severe: the pen.
is originally द.
Yates
English
कड्ड (कड्गति) 1.
a. To be rough.
Wilson
English
कड्ड r. 1st cl. (कड्डति) To be rough, to be harsh or severe: the
pen. is originally द.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
कड्ड्
मूलधातुः:
कड्ड
धात्वर्थः:
कार्कश्ये (कठोरत्वं)
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
कड्डति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कड्ड कार्कश्ये इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वां--परं--अकं--सेट् ।) टवर्गतृतीयोपधः क्विपि संयोगान्तलोपेकड् कड्डति पद्ममृणालं कर्क्कशं स्यादित्यर्थः ।इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कड्ड कार्कश्ये
भ्वा०
पर०
अक० सेट् कड्डति अकड्डीत् ।चकड्ड--प्रनिकड्डति डोपधत्वात् क्विपि डट् कड्
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कड्ड कार्कश्ये”@} 2 अयं दोपधः।
कड्डकः-ड्डिका, कड्डकः-ड्डिका, चिकड्डिषकः-षिका, चाकड्डकः-ड्डिका
कड्डिता-त्री, कड्डयिता-त्री, चिकड्डिषिता-त्री, चाकड्डिता-त्री
कड्डन्-न्ती, कड्डयन्-न्ती, चिकड्डिषन्-न्ती -- कड्डिष्यन्-न्ती-ती, कड्डयिष्यन्-न्ती-ती, चिकड्डिषिष्यन्-न्ती-ती
-- कड्डयमानः, कड्डयिष्यमाणः, चाकड्ड्यमानः, चाकड्डिष्यमाणः
3 कत् 4 -कद्-कड्-ट्-कड्डौ-कड्डः
-- -- कड्डितम्-तः, कड्डितम्-तः, चिकड्डिषितः, चाकड्डितः-तवान्
कड्डः, कड्डः, चिकड्डिषुः, चिकड्डयिषुः, चाकड्डः
कड्डितव्यम्, कड्डयितव्यम्, चिकड्डिषितव्यम्, चाकड्डितव्यम्
कड्डनीयम्, कड्डनीयम्, चिकड्डिषणीयम्, चाकड्डनीयम्
कड्ड्यम्, कड्ड्यम्, चिकड्डिष्यम्, चाकड्ड्यम्
ईषत्कड्डः-दुष्कड्डः-सुकड्डः
-- कड्ड्यमानः, कड्ड्यमानः, चिकड्डिष्यमाणः, चाकड्ड्यमानः
कड्डः, कड्डः, चिकड्डिषः, चाकड्डः
कड्डितुम्, कड्डयितुम्, चिकड्डिषितुम्, चाकड्डितुम्
कड्डा, कड्डना, चिकड्डिषा, चिकड्डयिषा, चाकड्डा
कड्डनम्, कड्डनम्, चिकड्डिषणम्, चाकड्डनम्
कड्डित्वा, कड्डयित्वा, चिकड्डिषित्वा, चाकड्डित्वा
प्रकड्ड्य, प्रकड्ड्य, प्रचिकड्डिष्य, प्रचाकड्ड्य
कड्डम् २, कड्डित्वा २, कड्डम् २, कड्डयित्वा २, चिकड्डिषम् २, चिकड्डिषित्वा २, चाकड्डम्
चाकड्डित्वा २। 5
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५६)
02
=>
(१-भ्वादिः-३४९। अक। सेट्। पर।)
03
=>
[[१। डकारस्य ‘संयोगान्तस्य--’ (८-२-२३) इति लोपे, दकारस्य चर्त्वे रूपम्। क्षीरस्वामी तु डोपधममुं धातुं पठति। तत्पक्षे, डकारस्य संयोगान्तलोपे, उपधाडकारस्य चर्त्वविकल्पे ‘कट्-कड्--’ इति रूपम्।]]
04
=>
[[आ। ‘अकद्धरिक्रीडनधूततोडकान् प्रहूडितान् होडदरोड्यभिक्षुकैः। प्ररोडकानङ्गविलोलितैर्वृतान् रतावडद्भिर्ललनाजनैः कलैः।।’ धा। का। १-४६।]]
05
=>
[पृष्ठम्०१५१+ २९]