| YouTube Channel

कडङ्गर (kaDaGgara)

 
शब्दसागरः
English
कडङ्गर
m.
 (-रः) Straw, chaff.
E.
 कड, रक affix, अङ्गच् inserted.
Yates
English
कडङ्गर (रः) 1.
m.
 Straw, chaff.
Wilson
English
कडङ्गर
m.
 (-रः) Straw, chaff.
E.
 कड, रक affix, अङ्गच् inserted.
Apte 1890
English
कडंग(क)रः Straw, the stalks of various sorts of pulse &c.
Monier Williams Cologne
English
कड—°ं-गर v.l. for कडं-कर above.
कडङ्गर a partic. weapon,
MBh.
Apte Hindi
Hindi
कडङ्गरः
पुं*
 - "कड-गृ-खच्, मुम्"
तिनका
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कडङ्कर-ङ्गर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧಾನ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೊಟ್ಟು /ಜಳ್ಳು, ಉದ್ದು ಹೆಸರು ಇವುಗಳ ಕಡ್ಡಿ
निष्पत्तिः - > कड (मदे) - घञर्थे "कः" (वा० ३-३-५८) । डुकृञ् (करणे)- "खच्" निपा० (५-१-६९) । मुमागमः (६-३-६७) । गॄ (निगरणे) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > कडति मद्यति । कडं करोति । कडस्य गरः
L R Vaidya
English
kaqaMga(ka)ra {% m. %} Straw.
Bopp
Latin
कडङ्गर m. palea, acus (eris). AM.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kaḍaṅgara,
(1) nt. (= Skt. Lex. and late lit., Schmidt, Nachtr., defined as straw
AMg. id., a kind of grass, Ratnach.
Pali kaliṅgara, kaḷi°, defined in comms. as stick of wood), stick of wood (? the mg. straw would also be appropriate
something thrown away as worthless): Ud 〔i.35〕 (kāyo 'yaṃ pṛthivīm adhiśeṣyati) … nirastaṃ vā kaḍaṅgaram (same vs in Pali, Dhp. 〔41〕, kaliṅgaraṃ)
(2) (= Pali Kāliṅga, Kal°) n. of an upāsaka in Nādikā: MPS 〔9.13〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
*कडंगर m. Spreu, S I, 453, 4 v.u. (Ko.)
H 28, 40. — eine best. Waffe, MBh. 7, 25, 58.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्तम्बस्तु गुच्छो धान्यादेर्नालं काण्डोऽफलस्तु सः ।
पलः पलालो धान्यत्वक्तुषो बुसे कडंगरः ॥ ११८२ ॥
-wordlist-
स्तम्ब (पुं), गुच्छ (पुं), नाल (क्ली), काण्ड (पुं), अफलकाण्ड (पुं), पल (पुंक्ली), पलाल (पुंक्ली), धान्यत्वच् (स्त्री), तुष (पुं), बुस (पुंक्ली), कडङ्गर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
बुश
बुश, कडङ्गर
बुशः कडङ्गरः प्रोक्तः कणः स्यात्क्षुद्रतण्डुलः ॥ ५७८ ॥
verse 2.1.1.578
page 0065
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कडङ्गरः,
पुं,
 (कडात् भक्षणीयतण्डुलादेः सकाशात्ग्रियते क्षिप्यते दूरीक्रियते इति भावः । कड +गिरतेः कर्म्मणि खच् । यद्वा कडं भक्षणीयंशस्यादि गिरति उद्गिरति आत्मनः सकाशात् ।गॄ + अच् ।) वुषं इत्यमरः । २ । ९ । २२ । आग्डाइति भाषा ॥
(“नीवारपाकादि कडङ्गरीयै-रामृश्यते जानपदैर्न कच्चित्” ।इति रघुः । ५ । ९ ॥
कडङ्गरं वुषम् अर्हन्तीतिकडङ्गरीया इति तट्टीकायां मल्लिनाथः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कडङ्गर
न०
 कडं भक्षणीयं शस्यादि गिरति अभ्यन्तरेनिवेशयति गॄ--अच् नि० मुम् । वुसे मुद्गादेःफलशून्यनाडिकाकाष्टे अमरः ।
Burnouf
French
कडङ्गर कडङ्गर
m.
 paille, chaume
balle de blé, etc.