धातुः: कठ्
मूलधातुः: कठ
धात्वर्थः: कृच्छ्रजीवने
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: कठति
अनुबन्धादिविशेषः: कठिनम्


कठँ कठ  कुच्छ्रजीवने 
- कठति । कठनम् । कठः । प्रोक्तार्थे कलापिवैशम्पायनान्तेवासिभ्यश्च (4/3/104) इति णिनिः । तस्य कठचरकाल्लुग् (4/3/107) इति लुक् । ततस्तदधीत इत्यण् । तस्य प्रोक्ताल्लुग् (4/2/64) इति लुक् । ततस्तस्येदमित्यर्थे गोत्रचरणाद् वुञ् (4/3/126) काठकं छन्दः। शाकाविशेषः ।। 335 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“कठ कृच्छ्रजीवने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> <a href="#foot_krm03">3</a> ‘--अथ कण्ठते। </li> <li>शोके यो कण्ठयेत् कण्ठेत्, कठेत् स्यात् कृच्छ्रजीवने।।’ <a href="#foot_krm04">4</a> इति देवः। </li> <li>काठकः-ठिका, काठकः-ठिका, चिकठिषकः-षिका, चाकठकः-ठिका;</li> <li> कठिता-त्री, काठयिता-त्री, चिकठिषिता-त्री, चाकठिता-त्री;</li> <li> कठन्-न्ती, काठयन्-न्ती, चिकठिषन्-न्ती;</li> <li> कठिष्यन्-न्ती-ती, काठयिष्यन्-न्ती-ती, चिकठिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- काठयमानः, काठयिष्यमाणः, चाकठ्यमानः, चाकठिष्यमाणः;</li> <li> कट्-कड्-कठौ-कठः;</li> <li> -- -- -- कठितम्-तः-काठितः-तम्, चिकठिषितः, चाकठितः-तवान्;</li> <li> कठः, काठः, चिकठिषुः, चिकाठयिषुः, चाकठः;</li> <li> कठितव्यम्, काठयितव्यम्, चिकठिषितव्यम्, चाकठितव्यम्;</li> <li> कठनीयम्, काठनीयम्, चिकठिषणीयम्, चाकठनीयम्;</li> <li> काठ्यम्, काठ्यम्, चिकठिष्यम्, चाकठ्यम्;</li> <li> ईषत्कठः, दुष्कठः, सुकठः;</li> <li> -- कठ्यमानः, काठ्यमानः, चिकठिष्यमाणः, चाकठ्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm05">5</a> <a href="#foot_krm06">6</a> काठः, काठः, चिकठिषः, चाकठः;</li> <li> कठितुम्, काठयितुम्, चिकठिषितुम्, चाकठितुम्;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> कट्टिः, काठना, चिकठिषा, चिकाठयिषा, चाकठा;</li> <li> कठनम्, काठनम्, चिकठिषणम्, चाकठनम्;</li> <li> कठित्वा, काठयित्वा, चिकठिषित्वा, चाकठित्वा;</li> <li> प्रकठ्य, प्रकाठ्य, प्रचिकठिष्य, प्रचाकठ्य;</li> <li> काठम् २, कठित्वा २, काठम् २, काठयित्वा २, चिकठिषम् २, चिकठिषित्वा २, चाकठम् २;</li> <li> चाकठित्वा २;</li> <li> <a href="#foot_krm08">8</a> कठिनम्, <a href="#foot_krm09">9</a> कठोरम्।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१४८)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-३३३। अक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[* ‘मठ कठ मदनिवासयोः’ इति मैत्रेयरक्षितसम्मतः पाठः।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => (श्लो-७९)</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०१४७+ २२]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[आ। ‘वनाश्रयत्वेऽपि सकाठपर्यठद्रठन्मृगालीहठकर्मवर्जितान्। रोठन्नृशंसालुठितैः अनोठकैर्वृतान् धनाढ्यैर्मणिपीठसंश्रयैः।।’ धा। का। १-४४।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[१। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इति नेट्। ‘ष्टुना ष्टुः’ (८-४-४१।) इति ष्टुत्वम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[२। औणादिके (द। उ। ५-१५) इनच् प्रत्यये रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[३। औणादिके (द। उ। ८-२९) ओरप्रत्यये रूपम्।]]</li></ul>

कठ् (क꣡ठँ꣡ कृच्छ्रजीवने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कठनम्
अनीयर् = कठनीयः - कठनीया
ण्वुल् = काठकः - काठिका
तुमुँन् = कठितुम्
तव्य = कठितव्यः - कठितव्या
तृच् = कठिता - कठित्री
क्त्वा = कठित्वा
ल्यप् = प्रकठ्य
क्तवतुँ = कठितवान् - कठितवती
क्त = कठितः - कठिता
शतृँ = कठन् - कठन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

कठँ कठ  कृच्छ्रजीवने
- कठति  कठः  कठिचकिभ्यामोरः (उ0 1 65) कठोरः  बहुलमन्यत्रापि (उ0 249) इतीनच्- कठिनः  327

कृच्छ्रजीवे
1.1.6
क्षञ्जयति कठति आतङ्कति

कठ - कृच्छ्रजीवने (भ्वा० पर० अक० से०) कठति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಕಷ್ಟದಿಂದ ಜೀವಿಸು

कठति (kaThati)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika