| YouTube Channel

कङ्क (kaGka)

 
शब्दसागरः
English
कङ्क
m.
 (-ङ्कः)
1. A heron.
2. YAMA or death.
3. A false or pretended
Brahman.
4. A title of YUDISHṬHIRA, from his assuming the dis-
guise of a Brahman.
5. A man of the second or military tribe.
6.
One of the eighteen divisions of the continent.
7. The brother of
KANSA.
8. A kind of mango.
f.
 (-ङ्का)
1. A daughter of UGRASENA.
2. A sort of sandal.
E.
 ककि to go, अच्
aff.
Capeller Eng
English
कङ्क॑
m.
 heron
N.
 of a man,
pl.
 of a people.
Yates
English
कङ्क (ङ्कः) 1.
m.
 A heron
Yama or
death
name of Yudishthir.
Spoken Sanskrit
English
कङ्क kaGka
m.
 name assumed by yudhiSThira
कङ्क kaGka
m.
 kind of mango
कङ्क kaGka
m.
 false or pretended Brahman
कङ्क kaGka
m.
 man of the second or military tribe
कङ्क kaGka
m.
 one of the eighteen divisions of the continent
कङ्क kaGka
m.
 heron
Wilson
English
कङ्क
m.
 (-ङ्कः)
1 A heron.
2 YAMA or death.
3 A false or pretended Brahman.
4 A title of YUDHIṢṬHIRA, from his assuming the disguise of a Brahman.
5 A man of the second or military tribe.
6 One of the eighteen division of the continent.
7 The brother of KAṂSA.
8 A kind of mango.
f.
 (-ङ्का)
1 A daughter of UGRASENA.
2 A sort of sandal.
E.
 ककि to go, अच्
aff.
Apte
English
कङ्कः [kaṅkḥ], 1 A heron
Mb.
 * 11.16.7.
A variety of mango.
N.
 of Yama.
A Kṣatriya.
A Vṛiṣṇi.
A false or pretended Brāhmaṇa.
Name assumed by Yudhiṣṭhira in the palace of Virāṭa.
One of the 18 divisions of the continent.
N.
 of a people (pl. )
cf.
 कङ्कस्तरङ्गे गुप्ते च गृध्ने काके युधिष्ठिरे । कूले मधुरिपौ कोके पिके वैवस्वते$प्यथ ॥ Nm.
ङ्का A sort of sandal.
Scent of the lotus.
Comp.
 -त्रोटः, -टिः a kind of fish. -पत्र
a.
 furnished with the feathers of a heron. (-त्रः) an arrow furnished with a heron's feathers
नखप्रभाभूषितकङ्कपत्रे
R.*
 2.31
U.*
 4.2
Mv.*
 1.18. (-त्रम्) a heron's feather fixed on an arrow. -पत्रिन्
m.
=
 कङ्कपत्रः.
माला a kind of musical instrument.
beating time by the clapping of hands. -मुख, -वदन
a.
 shaped like a heron's mouth. (-खः, -खम्), -वदनम् a pair of tongs
शल्यानि व्यपनीयकङ्कवदनैरुन्मोचिते कङ्कटे
Ve.*
 5.1. -वासस्
m.
 An arrow (कङ्कपत्र)
असंपातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः
Rām.*
 5.21.26. -शायः a dog (sleeping like a heron).
Apte 1890
English
कंकः 1 A heron.
2 A variety of mango.
3 N. of Yama.
4 A Kṣatriya.
5 A Vṛ hṇi.
6 A false or pretended Brāhmaṇa.
7 Name assumed by Yudhiṣṭhira in the palace of Virāṭa.
8 One of the 18 divisions of the continent.
9 N. of a people (pl.)
का 1 A sort of sandal.
2 Scent of the lotus.
Comp.
त्रोटः
टिः a kind of fish.
पत्र a. furnished with the feathers of a heron. (
त्रः) an arrow furnished with a heron's feathers
R. 2. 31
U. 4. 20
Mv. 1. 18. (
त्रं) a heron's feather fixed on an arrow.
पत्रिन् m. = कंकपत्रः.
माला {1} a kind of musical instrument. {2} beating time by the clapping of hands.
मुख वदन a. shaped like a heron's mouth. (
खः
खं),
वदनं a pair of tongs
Ve. 5. 1.
शायः a dog (sleeping like a heron).
Monier Williams Cologne
English
कङ्क॑ अस्,
m.
 (fr. the above according to,
T.
 ), a heron (the first heron is supposed to be a son of Surasā,
MBh.
 i, 2633),
VS.
 xxiv, 31
SV.
MBh.
Mṛcch.
&c.
a kind of mango,
L.
N.
 of Yama,
L.
of several men,
MBh.
Hariv.
BhP.
&c.
a
N.
 assumed by Yudhiṣṭhira (before king Virāṭa, when in the disguise of a Brāhman),
MBh.
 iv
a false or pretended Brāhman,
L.
a man of the second or military tribe,
L.
one of the eighteen divisions of the continent,
W.
कङ्क॑ आस्,
m.
pl.
N.
 of a people,
MBh.
BhP.
VarBṛS.
कङ्का (आ and ई),
f.
 ,
N.
 of a daughter of Ugrasena (and sister of Kaṅka),
BhP.
VP.
Monier Williams 1872
English
कङ्क कङ्क, अस्, m. a heron (a bird of prey?)
a kind of mango
an epithet of Yama
N. of a
king
a Vṛṣṇi
a son of Ugra-sena, a son of Śūra
pl., N. of a people
a title of Yudhiṣṭhira (from his
assuming the disguise of a Brāhman before king
Virāṭa)
a false or pretended Brāhman
a man of
the second or military tribe (perhaps a man of that
caste pretending to be a Brāhman)
one of the
eighteen divisions of the continent
the brother of
Kaṃsa
(आ), f. a sort of sandal
scent of the lotus
N. of a daughter of Ugra-sena and sister of Kaṅka.
—कङ्क-चित्, त्, त्, त्, Ved. collected into a heap
resembling a heron.
—कङ्क-तुण्ड, अस्, m., N. of a
Rakṣas.
—कङ्क-त्रोट, अस्, or कङ्क-त्रोटि, इस्, m.
a kind of fish, commonly काङ्किला
Esox Kankila.
—कङ्क-पत्त्र, अम्, n. a heron's feather fixed on
an arrow
(अस्, आ, अम्), furnished with the feathers of
a heron
(अस्), m. an arrow furnished with heron's
feathers.
—कङ्कपत्त्रिन्, ई, इणी, इ, furnished with
heron's feathers.
—कङ्क-पर्वन्, आ, m., N. of a
serpent.
—कङ्क-माला, f. a kind of musical instru-
ment
beating time by clapping the hands.
—कङ्क-
मुख, अस्, ई, अम्, shaped like a heron's mouth
(अस्, अम्), m. n. a pair of tongs, a sort of forceps.
—कङ्क-शत्रु, उस्, m. the plant Desmodium
Gangeticum.
—कङ्क-शाय, अस्, m. a dog (sleeping
like a heron).
Macdonell
English
कङ्क kaṅká,
m.
 heron
N.:
pl.
 a people.
Benfey
English
कङ्क कङ्क,
I.
m.
1. A heron, Rām.
6, 90, 25.
2. The name of a king, MBh.
1, 227.
3. pl. The name of a people,
MBh. 2, 1850.
II.
f.
 का, A proper
name, Hariv. 2029.
Apte Hindi
Hindi
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
बगला
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
आम का एक प्रकार
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
यम
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
क्षत्रिय
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
बनावटी ब्राह्मण
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
विराट के महल में युधिष्ठिर द्वारा रखा गया अपना नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಹದ್ದು
निष्पत्तिः - > ककि (गतौ) - "अच्"(३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > कङ्कते
कङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಷಧಾರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ
कङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಂಡವರ ಅಜ್ಞಾತವಾಸದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜನ ಹೆಸರು
प्रयोगाः - > "विराटं समनुप्राप्य राजानं मात्स्यनन्दनम् । सभास्तारो भविष्यामि विराटस्येति मे मतिः ॥ कङ्को नाम ब्रुवणोऽहं मताक्षः साधुदेविता ।"
उल्लेखाः - > भा० विरा० २-२३
कङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಮ
विस्तारः - > "कङ्कच्छद्विजे ख्यातो लोहपृष्ठकृतान्तयोः" -मेदि० ।
L R Vaidya
English
kaMka {% m. %} 1. A heron
2. a kind of mango
3. an epithet of Yama
4. a Kshatriya
5. a false or pretended Brāhmaṇa, (e.g. Yudhishṭhira at the palace of Virāṭa).
Bopp
Latin
कङ्क m. (r. कङ्क् s. अ) ardea. H. 4. 9.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
कङ्क poet. Padyāvalī.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कङ्क 1. a), lies सुरसा st. सरसा.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kang ka
१) कङ्क २) जलाटन
kang sgra can
कङ्क
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अजातशत्रुः शल्यारिर्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कङ्कोऽजमीढो भीमस्तु मरुत्पुत्रो वृकोदरः ॥ ७०७ ॥
p{0030}
किर्मीरकीचकबकहिडम्बानां निषूदनः ।
-wordlist-
अजातशत्रु (पुं), शल्यारि (पुं), धर्मपुत्र (पुं), युधिष्ठिर (पुं), कङ्क (पुं), अजमीढ (पुं), भीम (पुं), मरुत्पुत्र (पुं), वृकोदर (पुं), किर्मीरनिषूदन (पुं), कीचकनिषूदन (पुं), बकनिषूदन (पुं), हिडम्बनिषूदन (पुं)
--source--
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटः कङ्कस्तु कमनच्छदः ॥ १३३३ ॥
लोहपृष्ठो दीर्घपादः कर्कटः स्कन्धमल्लकः ।
-wordlist-
भृङ्ग (पुं), कलिङ्ग (पुं), धूम्याट (पुं), कङ्क (पुं), कमनच्छद (पुं), लोहपृष्ठ (पुं), दीर्घपाद (पुं), कर्कट (पुं), स्कन्धमल्लक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कङ्क
कङ्क, पत्त्र, शर, मार्गण, बाण, चित्रपुङ्ख, विशिख, इषु, कलम्ब, सायक, प्रदर, काण्ड, पृषत्क, पत्त्रिन्, खग, शिलीमुख, रोप
कङ्कपत्त्रशरमार्गणबाणाश्चित्रपुङ्खविशिखेषुकलम्बाः ।
सायकप्रदरकाण्डपृषत्काः पत्त्रिणः खगशिलीमुखरोपाः ॥ ४६६ ॥
verse 2.1.1.466
page 0054
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कङ्कः
Root: कङ्क
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
Meaning(s):
⇒ A kind of vulture
Shloka(s):
2|3|31|1 ► कङ्कस्तु कर्कटस्कन्धः पर्कटः कमलच्छदः। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
2|3|31|2 ► दीर्घपादः प्रियापत्यो लोहपृष्ठश्च मल्लकः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|31|1 ⇢ कङ्कः (कङ्क) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|1 ⇢ कर्कटस्कन्धः (कर्कटस्कन्ध) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|1 ⇢ पर्कटः (पर्कट) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|1 ⇢ कमलच्छदः (कमलच्छद) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ दीर्घपादः (दीर्घपाद) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ प्रियापत्यः (प्रियापत्य) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ लोहपृष्ठः (लोहपृष्ठ) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ मल्लकः (मल्लक) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
Mahabharata
English
Kaṅka^1, an ancient king. § 6 (Anukram.): I, 1, 227 (in Sañjaya's enumeration of departed kings).
Kaṅka^2, a Vṛshṇi prince. § 232 (Svayaṃvarap.): I, 186, 6999 (present at the svayaṃvara of Draupadī).--§ 273 (Rājasūyārambhap.): II, 14, 623 (among the seven mahārathas of the Vṛshṇis).--§ 287 (Rājasūyikap.): II, 34, 1274 (came to the rājasūya of Yudhishṭhira). Cf. Kampa^1.
Kaṅka^3, the name which Yudhishṭhira assumed when he lived disguised as a brahman in the palace of Virāṭa. § 549 (Pāṇḍavapraveśap.): IV, 1, 23
7, †224 (Vaiyāghrapadyaḥ), †227.--§ 551 (Kīcakavadhap.): IV, 18, 548 (devitā rājñaḥ)
21, 674, 675.--§ 552 (Goharaṇap.): IV, 31, 1020
68, 2191, (2195), 2220, 2229.--§ 553 (Vaivāhikap.): IV, 70, 2265. Cf. Vaiyāghrapadya.
Kaṅka^4 (“heron”). § 127 (Aṃśāvat.): I, 66, 2633 (son of Surasā).
Kaṅka, pl. (ºāḥ), a people. § 295 (Dyūtap.): II, 51, 1850 (brought tribute to Yudhishṭhira). § 641 (Rājadh.): XII, 65, 2429 (enumeration of barbarous or low peoples).
पुराणम्
English
कंक १ / KAṄKA I. One of the seven famous archers of the vṛṣṇi dynasty. The seven are: kṛtavarmā, anādhṛṣṭi, Samīka, samitiñjaya, kaṅka, śaṅku and kunti. (Chapter 14, Sabhā Parva).
कंक २ / KAṄKA II. A King of ancient india. (Śloka 233, Chapter 1, Ādi Parva).
कंक ३ / KAṄKA III. A bird, son of surasā. (Śloka 69, Chapter 66, Ādi Parva).
कंक ४ / KAṄKA IV. The name which dharmaputra bore when he spent his life incognito at the palace of the King of virāṭa. (See under dharmaputra).
कंक ५ / KAṄKA V. A place of habitation of ancient india. This place was given to dharmaputra as a gift by the inhabitants of the place. (Chapter 51, Sabhā Parva).
Vedic Reference
English
Kaṅka is the name of a bird, usually taken to mean ‘heron, ’^1
but, at any rate in some passages, rather denoting some bird of
prey.^2 It first appears in the Yajurveda Saṃhitās.^3
1) Zimmer, Altindisches Leben, 92.
2) Roth. St. Petersburg Dictionary,
s.v. Cf. Sāṅkhāyana Āraṇyaka, xii. 13.
3) Taittirīya Saṃhitā, v. 4, 11, 1
(kaṅka-cit, an altar ‘piled in the form of a
heron’)
Vājasaneyi Saṃhitā, xxiv. 31
Maitrāyaṇī Saṃhitā, iii. 14, 12
Sāma-
veda, ii. 9, 3, 6, 1
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कङ्कः
Root: कङ्क
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ heron
⇒ kind of mango
⇒ false or pretended Brahman
⇒ name assumed by yudhiSThira
⇒ man of the second or military tribe
⇒ one of the eighteen divisions of the continent
Shloka(s):
2|5|16|1 ► लोहपृष्ठस्तु कङ्कः स्यादथ चाषः किकीदिविः। (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|5|16|1 ⇢ लोहपृष्ठः (लोहपृष्ठ) (पुं) ⇒ heron, iron-backed, species of bird reckoned among the pratudas
➠ 2|5|16|1 ⇢ कङ्कः (कङ्क) (पुं) ⇒ heron, kind of mango, false or pretended Brahman, name assumed by yudhiSThira, man of the second or military tribe, one of the eighteen divisions of the continent
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कङ्कः,
पुं,
 (कङ्कते उद्गच्छति इति । ककि गतौ । कक्+ अच् + इदित्वान्नुम् ।) पक्षिविशेषः । काँक् इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । लोहपृष्ठः २ । इत्यमरः २ । ५ ।१६ ॥
सदंशवदनः ३ खरः ४ रणालङ्करणः ५ क्रूरः ६आमिषप्रियः ७ । इति राजनिर्घण्टः ॥
अरिष्टः ८कालपुष्टः ९ किंशारुः १० लोहपृष्टकः ११ । इतिजटाधरः ॥
दीर्घपादः १२ दीर्घपात् १३ । इतिशब्दरत्नावली ॥
(यथा भागवते ३ । १० । २३ ।“कङ्कगृध्रवटश्येनभासभासकवर्हिणः” ।) यमः ।छद्मद्विजः । इति मेदिनी ॥
युधिष्ठिरराजः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा, महाभारते । ४ । ६ । १४ ।“शृण्वन्तु मे जानपदाः समागताःकङ्को यथाहं विषये प्रभुस्तथा” ॥
शाल्मलिद्वीपान्तर्गतपञ्चमवर्षपर्ब्बतः । तद्विव-रणं विष्णुपुराणे २ अंशे ४ अध्याये द्रष्टव्यम् ।क्षत्त्रियः । इति शब्दमाला ॥
कंसासुरभ्राता । सतु उग्रसेनपुत्त्रः । (यथा, भागवते ९ । २४ । २४ ।“कंसः सुनामा न्यग्रोधः कङ्कः शङ्कुः सुहूस्तथा” ॥
)महाराजचूतः । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कङ्क पुंस्त्री ककि--अच् । १ पक्षिभेदे । (काँक) । “कङ्खपत्रःशिलीमुखः” इत्युक्तेस्तस्य पक्षेण शरपुङ्खः क्रियते । “श-रास्तयोस्तुं बभूवुः कङ्कवर्हिणवाससः” भा० वि० ५८ ।सच पक्षी सुरमासुतकुलजः “अनलायाःशुकी पुत्री कङ्कस्तुसुरमासुतः” भा० आ० ६६ अ० । २ महाराजचूते राजनि० ।३ क्षत्रियमात्रे शब्दमाला । ४ यमे ५ छद्मना द्विजवेशधरेझेदि० “कङ्कोनाम द्विजोभूत्वा मताक्षः प्रियदेवनः” भा०व० २ अ० । युधिष्ठिरस्य छद्मना द्विजवेशतया तथात्वम् ।६ सुदेवानुजभेदे “देवमीढस्य शूरस्य मारिषा नाम पत्न्य-भूत् । तस्यां स जनयामास दश पुत्रान् कमेण च । वसुदेवंदेवभागं देवश्रवसमानकम् । सृञ्जयं श्यामकं कङ्कं शमीकंवत्सकं वृकम्” इत्युक्त्वा “कङ्कस्य कर्पिकायां वै ऋतधामा-जयावपि” इति तत्पुत्रोत्पत्तिरुक्ता ।“कृतवर्म्मा ह्यनाधृष्टिः शमीकः समितिञ्जयः । कङ्कःशङ्कुश्च कुन्तिश्च सप्तैते वै महारथाः” भा० स० १३ ।७ उग्रमेनकन्याभेदे स्त्री । “तेषां (उग्रसेनसुतानाम्)स्वसारः पञ्चासन् कंसा कंसवती तथा । सुतनूराष्ट्रपाली चकङ्का चैव वराङ्गना” हरि० ३८ ।
Capeller
German
कङ्क॑
m.
 Reiher
Mannsname
Pl. Volksname.
Burnouf
French
कङ्क कङ्क
m.
 (कङ्क्) héron.
Au fig.
faux-brâhmane
kṣatriya prenant le costume et les manières d'un
brâhmane
surnom de Yudhiṣṭhira.
Une des 18 divisions du
continent.
Stchoupak
French
कङ्क-
m.
 héron
n.
 de divers personnages
pl.
n.
 d'un peuple
-आ-
f.
 fille d'Ugrasena et sœur de Kaṅka.
°तुण्ड-
m.
n.
 d'un Rakṣas.
°पत्त्र- nt. plume de héron
a. garni de plumes de héron
m.
 flèche
garnie de plumes de héron
-इन्- a. garni de plumes de héron.
°मुख- a. qui a la forme d'un bec de héron.
°वाजित- a. = °पत्त्रिन्।