कक्षा (kakSA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

कक्षा 	-	 kakSA 	-	 f.
  	-	 room
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	 room
कोष्ठ 	-	 koSTha 	-	 m.
  	-	 room
संलापशाला 	-	 saMlApazAlA 	-	 f.
  	-	 chatroom  [ computer ]
संलापप्रकोष्ठ  	-	 saMlApaprakoSTha 	-	 m.
  	-	 chatroom  [ computer ]
कोष्ठ 	-	 koSTha 	-	 m.
  	-	 storeroom
कोष्ठ 	-	 koSTha 	-	 m.
  	-	 innerroom
धारागृह 	-	 dhArAgRha 	-	 n.
  	-	 showerroom  [ shower stall ]
प्रतीक्षालय 	-	 pratIkSAlaya 	-	 m.
  	-	 waitingroom
वाचनालय 	-	 vAcanAlaya 	-	 m.
  	-	 readingroom
स्वागतकक्ष 	-	 svAgatakakSa 	-	 m.
  	-	 receptionroom
अस्य प्रकोष्ठस्य वस्नः 	-	 asyaprakoSThasyavasnaH 	-	 phrase 	-	 rentforthisroom
किम् अयम् तव प्रकोष्ठः? 	-	 kimayamtavaprakoSThaH? 	-	 sentence 	-	 Isthisyourroom?
कस्य अयम् प्रकोष्ठः? 	-	 kasyaayamprakoSThaH? 	-	 sentence 	-	 Whoseroomisthis?
आम् ,  अयं प्रकोष्ठः मदीयः 	-	 Am, ayaMprakoSThaHmadIyaH 	-	 sent.
  	-	 Yes, thisroomismine.
प्रकोष्ठ 	-	  prakoSTha 	-	 m.
  	-	 room
अवकाश 	-	  avakAza 	-	 m.
  	-	 room
लोक 	-	  loka 	-	 m.
  	-	 room
वर 	-	  vara 	-	 m.
  	-	 room
निवेशन 	-	  nivezana 	-	 n.
  	-	 room

कक्षा 	-	 kakSA 	-	 f.
  	-	 standard
स्तर 	-	 stara 	-	 m.
  	-	 standard
आदर्श 	-	 Adarza 	-	 m.
  	-	 standard  [ computer ]
उत्तिष्ठति  { उत्था } 	-	 uttiSThati{utthA} 	-	 verb 	-	 standup
तिष्ठामः  { स्था } 	-	 tiSThAmaH{sthA} 	-	 verb 1 	-	 westand
स्वतन्त्र 	-	 svatantra 	-	 f.
  	-	 standalone  [ computer ]
निर्णयस्थानक 	-	 nirNayasthAnaka 	-	 n.
  	-	 judgestand
अपावृतादर्श  	-	 apAvRtAdarza 	-	 m.
  	-	 openstandard  [ computer ]
मुक्तादर्श  	-	 muktAdarza 	-	 m.
  	-	 openstandard  [ computer ]
त्वम् उत्तिष्ठ 	-	 tvamuttiSTha 	-	 sent.
  	-	 youmaystandup
लोकादर्श  	-	 lokAdarza 	-	 m.
  	-	 defactostandard  [ computer ]
खेलबन्ध 	-	 khelabandha 	-	 m.
  	-	 standoff(tennis)
आरोग्यार्थं प्रतिदिनं प्रातः किञ्चित् कालम् आतपे तिष्टतु 	-	 ArogyArthaMpratidinaMprAtaHkiJcitkAlamAtapetiSTatu 	-	 sent.
  	-	 Forgoodhealth, standinthesuneverymorningforawhile.
वेदि 	-	  vedi 	-	 f.
  	-	 stand
सद्मन् 	-	  sadman 	-	 n.
  	-	 stand
वितिष्ठाते  { स्था } 	-	  vitiSThAte  { sthA } 	-	 verb 	-	 stand
प्रतितिष्ठते  { प्रतिष्ठा } 	-	  pratitiSThate  { pratiSThA } 	-	 verb 	-	 stand
प्रतितिष्ठति  { प्रतिष्ठा } 	-	  pratitiSThati  { pratiSThA } 	-	 verb 	-	 stand
अवतिष्ठति  { अव- स्था } 	-	  avatiSThati  { ava- sthA } 	-	 verb 1 	-	 stand
संसहते  { प्र- सह् } 	-	  saMsahate  { pra- sah } 	-	 verb 1 	-	 stand

कक्षा 	-	 kakSA 	-	 f.
  	-	 standard
स्तर 	-	 stara 	-	 m.
  	-	 standard
आदर्श 	-	 Adarza 	-	 m.
  	-	 standard  [ computer ]
अपावृतादर्श  	-	 apAvRtAdarza 	-	 m.
  	-	 openstandard  [ computer ]
मुक्तादर्श  	-	 muktAdarza 	-	 m.
  	-	 openstandard  [ computer ]
लोकादर्श  	-	 lokAdarza 	-	 m.
  	-	 defactostandard  [ computer ]
देश्य 	-	  dezya 	-	 adj.
  	-	 standard
प्रकृति 	-	  prakRti 	-	 f.
  	-	 standard
संस्था 	-	  saMsthA 	-	 f.
  	-	 standard
दृष्टान्त 	-	  dRSTAnta 	-	 m.
  	-	 standard
ध्वज 	-	  dhvaja 	-	 m.
  	-	 standard
न्याय 	-	  nyAya 	-	 m.
  	-	 standard
प्रमाण 	-	  pramANa 	-	 n.
  	-	 standard
मान 	-	  mAna 	-	 n.
  	-	 standard
ध्वजवत् 	-	  dhvajavat 	-	 m.
  	-	 standard-bearer
ध्वजिन् 	-	  dhvajin 	-	 m.
  	-	 standard-bearer
पारिध्वजिक 	-	  pAridhvajika 	-	 m.
  	-	 standard-bearer
ध्वजी करोति  { ध्वजीकृ } 	-	  dhvajI karoti  { dhvajIkR } 	-	 verb 	-	  raise a standard
ध्वज 	-	  dhvaja 	-	 m.
  	-	 standard (banner)
ध्वजाग्र 	-	  dhvajAgra 	-	 n.
  	-	  top of a standard
अमा 	-	  amA 	-	 f.
  	-	  non-standard action
न्यूनतर 	-	  nyUnatara 	-	 adj.
  	-	  falling below a standard
पताकिन् 	-	  patAkin 	-	 m.
  	-	  ensign or standard-bearer
प्रकृतिपुरुष 	-	  prakRtipuruSa 	-	 m.
  	-	 standard or model of a man
मानत्व 	-	  mAnatva 	-	 n.
  	-	  being a measure or standard
ध्वजाग्रकेयूर 	-	  dhvajAgrakeyUra 	-	 m.
  	-	  ring on the top of a standard
समावर्जितकेतु 	-	  samAvarjitaketu 	-	 adj.
  	-	  one who has lowered his standard
निकषायमान 	-	  nikaSAyamAna 	-	 adj.
  	-	  serving as a test or standard for
समावर्जितकेतु 	-	  samAvarjitaketu 	-	 adj.
  	-	  one who has lowered his standards
अप्रमाण 	-	  apramANa 	-	 n.
  	-	  rule which is no standard of action
दृष्टान्ततस् 	-	  dRSTAntatas 	-	 ind.
  	-	  as a standard or example or precedent
सूर्यध्वजपताकिन् 	-	  sUryadhvajapatAkin 	-	 adj.
  	-	  having the sun on his standard and flag
अवचूड 	-	  avacUDa 	-	 m.
  	-	  pendent crest or streamer of a standard
कल्पक 	-	  kalpaka 	-	 adj.
  	-	  conforming to a settled rule or standard
दृष्टार्थ 	-	  dRSTArtha 	-	 adj.
  	-	  practical serving for a pattern or standard
ध्वजीकरण 	-	  dhvajIkaraNa 	-	 n.
  	-	  raising a standard or making anything a plea
शब्दहीन 	-	  zabdahIna 	-	 n.
  	-	  use of a word in a form or meaning not sanctioned by standard authors

Monier Williams Cologne

English

 क॑क्षा f.
  painful boils in the armpit,  Suśr.
 

 a surrounding wall,  a wall,  any place surrounded by walls (as a court-yard,  a secluded portion of a building,  a private chamber or room in general),  MBh.
  
 BhP.
  
 Mn.
   &c.

 the orbit of a planet,  VarBṛS.
 
 Sūryas.
  &c.
  

 the periphery,  circumference,  Sūryas.
  xii,  65

 balance,  equality,  similarity,  resemblance,  MBh.
   xii,  7269
 VarBṛS.
  26,  6

 emulation,  rivalry,  object of emulation,  Naiṣ.

 the jeweller's weight called Retti,  L.
 

 objection or reply in argument,  L.
 

 a particular part of a carriage,  L.
 

Apte Hindi

Hindi

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"ककराली या काँख का फोड़ा,  जिसमें पीड़ा होती है"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"हाथों को बाँधने की रस्सी,  हाथी का तंग"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"स्त्री की तगड़ी,  कटिबन्ध,  करधनी,  कटिसूत्र"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
चहारदीवारी की दीवार

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"कमर,  मध्यभाग"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"आँगन,  सहन"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
बाड़ा

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"भीतर का कमरा,  निजी कमरा,  सामान्य कमरा"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
रनिवास

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
समानता

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
उत्तरीय वस्त्र

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"आपत्ति,  सतर्क उत्तर"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
"प्रतिस्पर्धा,  प्रतिद्वन्द्विता"

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
लाँग

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
लाँग बाँधना

कक्षा
स्त्री*
  - कष्-स-टाप्
कलाई

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಹಗ್ಗ
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಿತ್ತಿ /ಗೋಡೆ
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಡಾಬು /ಒಡ್ಯಾಣ
प्रयोगाः - > "युधे परैः सह दृडबद्धकक्षया कलक्वणन्मधुपकुलोपगीतया"
उल्लेखाः - > माघ० १७-२४
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಠಡಿ /ಕೋಣೆ
प्रयोगाः - > "अथोपकार्याममरेन्द्रकार्यात्कक्षासु रक्षाधिकृतैरदृष्टः"
उल्लेखाः - > नैष० ६-११
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೋರಾಣ /ಸ್ಪರ್ಧೆ /ಮೇಲಾಟ
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಮ್ಯ /ಹೋಲಿಕೆ
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಥದ ಒಂದು ಅವಯವ
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಕಳಿನ ಒಂದು ರೋಗ
प्रयोगाः - > "बाहुपार्श्वांसकक्षासु कृष्णस्फोटां सवेदनाम् । पित्तप्रकोपसम्भूतां कक्षामितिविनिर्दिशेत् ॥"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० निदान० १३-१६
कक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಡುವ ಪಂಚೆಯ ಸೆರಗು /ಕಚ್ಚೆ
विस्तारः - > "कक्षो वीरुधि दोर्मूले कच्छे शुष्कवने तृणे । पापे,  कक्षात्विभरज्जौ काञ्च्यां गेहप्रकोष्ठके । भित्तौ साम्ये रथभागेऽन्तरीयपश्चिमाञ्चले" - हेम०।

L R Vaidya

English

 kakzA {% f. %} 1. An elephant’s rope
a woman’s girdle
the wrist
a surrounding wall
a courtyard,  an enclosure
a room,  an apartment,  कक्षांतराण्यद्रिपतेर्विवेश K.S.vii.70,  गृहकलहंसकाननुसरन् कक्षांतरप्रधावितः Kad.,  M.vii.224
similarity
the armpit
the end of the lower garment,  which,  after the cloth is carried round the body,  is brought up behind and tucked into the waistband
the waist
tying up the waist
an upper garment
objection or reply in argument
emulation,  rivalry.

Bopp

Latin

 कक्षा f. septum,  pars domûs. N. 21. 17.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

कक्षा
स्त्री
कक्षा,  भवनान्तर्भू,  मेखला,  गजरज्जु
कक्षेति भवनान्तर्भूर्मेखलागजरज्जुषु ॥ ४ ॥
verse 2.1.1.4
page 0008

Lanman

English

 kakṣā,  f.
	—1. region of the girth
	—2.
girdle,  cincture
	—3. (like French ceinture)
circular wall
 and so the enclosed court.
[cf. kaṅkaṇa: cf. Lat. cinc-tus,  ‘girded’
for 1,  cf. coxa,  ‘hip’
 for 3,  cf. canc-er, 
‘fence.’]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वर्गः,  कक्षा,  छात्रसमूहः
noun
 
सहाध्यायिनां छात्राणां गणः।
 "छात्रस्य एकस्य प्रमादात् समग्रः वर्गः शासनम् अन्वभवत्।"

Synonyms:
  कक्षा,  प्रकोष्ठः
noun
 
कक्षे उपस्थिताः जनाः।
 "तस्य वचनं श्रुत्वा कक्षा हसति।"

Synonyms:
  बाह्यकोष्ठः,  कक्षा,  मण्डपः
noun
 
विशालः महान् वा कक्षः।
 "अतिथयः बाह्यकोष्ठे उपविश्य दूरदर्शनं पश्यन्ति।"

Synonyms:
  दूष्या,  कक्षा,  वरत्रा,  चूषा
noun
 
हस्तिबन्धनरज्जुः।
 "हस्तिनः बलेन आघातात् दूष्या भग्ना।"

Synonyms:
  कक्षा,  परिमण्डलम्
noun
 
नियतः प्रायः वर्तुलाकारः मार्गः यस्मिन् किमपि वस्तु विशेषतः खगोलीयगोलकः नियतरूपेण परिभ्रमति।
 "पृथिवी स्वस्य कक्षायाम् एव परिभ्रमति।"

Synonyms:
  कक्षा,  वर्गः
noun
 
अध्ययनस्य क्रमे कृतः विभागः।
 "भवान् कस्यां कक्षायां पठति।"

Synonyms:
  कक्षः,  कक्षा,  कच्छटिका
noun
 
करच्छदस्य सः भागः यः पार्श्वे अभ्यन्तरीक्रियते।
 "पिता करच्छदस्य कक्षः अभ्यन्तरीकुर्वन् बहिः गतः।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भुजो बाहुः प्रवेष्टो दोर्वाहाथ भुजकोटरः ।
दोर्मूलं खण्डिकः कक्षा पार्श्वं स्यादेतयोरधः ॥ ५८९ ॥
-wordlist-
 
भुज (पुं),  बाहु (पुंस्त्री),  प्रवेष्ट (पुं),  दोस् (पुंस्त्री),  वाहा (स्त्री),  भुजकोटर (पुंक्ली),  दोर्मूल (क्ली),  खण्डिक (पुं),  कक्षा (पुंस्त्री),  पार्श्व (पुंक्ली)

--source--
 
कच्छा कच्छाटिका कक्षा परिधानापराञ्चले ॥ ६७५ ॥
-wordlist-
 
कच्छा (स्त्री),  कच्छाटिका (स्त्री),  कक्षा (स्त्री)

--source--
 
औपम्यमनुकारोऽनुहारः साम्यं तुलोपमा ।
कक्षोपमानमर्चा तु प्रतेर्मा यातना निधिः ॥ १४६३ ॥
छाया छन्दः कायो रूपं बिम्बं मानकृती अपि ।
-wordlist-
 
औपम्य (क्ली),  अनुकार (पुं),  अनुहार (पुं),  साम्य (क्ली),  तुला (स्त्री),  उपमा (स्त्री),  कक्षा (स्त्री),  उपमान (क्ली),  अर्चा (स्त्री),  प्रतिमा (स्त्री),  प्रतियातना (स्त्री),  प्रतिनिधि (पुं),  प्रतिच्छाया (स्त्री),  प्रतिच्छन्द (पुं),  प्रतिकाय (पुं),  प्रतिरूप (क्ली),  प्रतिबिम्ब (क्ली),  प्रतिमान (क्ली),  प्रतिकृति (स्त्री)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
शृङ्खलो निगलोऽन्दूश्च कक्षा कक्ष्याऽपि वाल्हिके ॥ ११० ॥
वाल्हीको वल्गवागे च खलिनं च खलीनवत् ।
-wordlist-
 
निगल (पुं),  अन्दू (पुं),  कक्षा (स्त्री),  वाल्हिक (पुं),  वाल्हीक (पुं),  वल्ग (पुं),  वागा (स्त्री),  खलिन (पुंक्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कक्षा
कक्षा,  बाहुमूल
कक्षां च बाहुमूलं घाटामवटुं कृकाटिकामाहुः ॥ ५२५ ॥
verse 2.1.1.525
page 0060

कक्षा
कक्षा,  गुह्यपिधान,  काञ्ची,  गेह,  प्रकोष्ठ
कक्षा गुह्यपिधाने काञ्च्यां गेहे प्रकोष्ठे च ॥ ८४२ ॥
verse 5.1.1.842
page 0096

नाममाला

Sanskrit

सम,  सवर्ण,  सज्ञाति,  सदृक्ष,  सदृश,  सदृश्,  तुल्य,  सधर्म,  सरूप,  तुला,  कक्षा,  उपमा,  विधा
समः सवर्णः सज्ञातिः सदृक्षः सदृशः सदृक् ।
तुल्यः सधर्मरूपश्च तुला कक्षोपमा विधा ॥ १३६ ॥
verse 0.1.1.136
page 0068

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कक्षा,  स्त्री,
   (कष-हिंसादौ + सः टाप् च ।) हस्ति-रज्जुः । काञ्ची । गेहप्रकोष्ठकः ।(यथा,  भागवते ३ । १५ । २७ ।“तस्मिन्नतीत्य मुनयः सडसज्जमानाःकक्षाः समानवयसावथ सप्तमायाम्” ॥
)भित्तिः । साम्यम् । रथभागः । अन्तरीयपश्चिमा-ञ्चलम् । परिधानवस्त्रस्य पृष्ठतो निहिताञ्चलम् ।उद्ग्राहिणी । इति हेमचन्द्रः ॥
 (काछा कोँचाआँचल् इत्यादि भाषा ॥
 यथाह योगियाज्ञवल्क्यः ।“परिधानात् वहिः कक्षा निबद्धा ह्यासुरी भवेत्” ॥
)“वामे पृष्ठे तथा नाभौ कक्षात्रयमुदाहृतम् ।एभिः कक्षैः परीधत्ते यो विप्रः स शुचिः स्मृतः” ॥
इति स्मृतिः ॥
स्पर्द्धापदम् । इति मेदिनी रुद्रश्च ॥
 कक्ष्या । हस्ति-मध्यदेशब्न्धनरज्जुः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
क्षुद्ररोगविशेषः । तस्य लक्षणं यथा,  --“बाहुपार्श्वांसकक्षेषु कृष्णस्फोटां सवेदनाम् ।पित्तप्रकोपसम्मूतां कक्षामित्यभिनिर्दिशेत्” ॥
इति माधवकरः ॥
 तच्चिकित्सा यथा,  --“कक्षाञ्च गन्धनाम्नीञ्च चिकित्सति चिकित्सकः ।पैत्तिकस्य विसर्पस्य क्रियया पूर्व्वमुक्तया” ॥
इति भावप्रकाशः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कक्षा स्त्री कष--स । १ उत्तरीयवस्त्रे २ काञ्च्याम् ३ मध्य-बन्धने ४ हस्तिबन्धने च विश्वः ५ मध्ये ६ संशयकोटौ७ तुल्यतायाञ्च । समकक्षः । कक्षीकृतः क्रोडीकृतः । ८ रा-जान्तःपुरे च तत्र मध्यबन्धने “युधे परैःसह दृढबद्धकक्षया”माघः “कक्षा मध्यबन्धनम्” मल्लि० कक्षशब्दे उक्तार्थेषु च

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.