| YouTube Channel

ककुद (kakuda)

 
Capeller Eng
English
क॑कुद
n.
(m. ) the same.
Spoken Sanskrit
English
ककुद kakuda
m.
n.
pre-eminent
ककुद kakuda
m.
n.
peak
ककुद kakuda
m.
n.
hump on the shoulders of the Indian bullock
ककुद kakuda
m.
n.
summit
ककुद kakuda
m.
n.
species of serpent
ककुद kakuda
m.
n.
chief
ककुद kakuda
m.
n.
ensign or symbol of royalty
ककुद kakuda
m.
n.
head
ककुद kakuda
n.
hump
Apte
English
ककुदः [kakudḥ] दम् [dam], दम् 1 The peak or summit of a mountain.
A hump (on the shoulders of an Indian bull). किं यत्तत्सास्नालाङ्गूलककुदखुरविषाण्यर्थरूपं शब्दः Mbh.I.1.1.
Chief, foremost, pre-eminent
ककुदं वेदविदां तपोधनश्च
Mk.*
1.5
इक्ष्वाकुवंश्यः ककुदं नृपाणाम्
R.*
6.71.
A sign or symbol of royalty
नृपतिककुदम्
R.*
3.7, 17, 27.
A species of serpent.
Apte 1890
English
ककुदः
दं 1 The peak or summit of a mountain.
2 A hump (on the shoulders of an Indian bull).
3 Chief, foremost, pre-eminent
ककुदं वेदविदां तपोधनश्च Mk. 1. 5
इक्ष्वाकुवंश्यः ककुदं नृपाणां R. 6. 71.
4 A sign or symbol of royalty
नृपतिककुदं R. 3. 70, 17. 27.
5 A species of serpent.
Monier Williams Cologne
English
क॑कुद mn. a peak, summit (of a mountain
&c.
)
chief, head, pre-eminent,
AV.
x, 10, 19
ŚBr.
Ragh.
&c.
the hump on the shoulders of the Indian bullock,
MBh.
a species of serpent,
Suśr.
an ensign or symbol of royalty (as the white parasol
&c.
),
Ragh.
क॑कुद
m.
N.
of a king,
VP.
Monier Williams 1872
English
ककुद, अस्, अम्, m. n. the summit of a moun-
tain
chief, pre-eminent
the hump on the shoulders
of the Indian bull
a species of serpent
an ensign
or symbol of royalty, as the white parasol, &c.
—ककुद-कात्यायन, अस्, m., N. of a Brāhman
who was a violent adversary of Śākya-muni.
—क-
कुदाक्ष (°द-अक्°), अस्, m., N. of a man.
Macdonell
English
ककुद kákuda,
n.
(m. ) id..
Benfey
English
ककुद ककुद् + अ,
m.
and
n.
1. Chief,
Rām. 6, 37, 12.
2. The hump of the
Indian bull, MBh. 13, 835.
3. An en-
sign or symbol of royalty, Ragh. 3, 70.
--
Comp.
त्रि-,
adj.
having three horns,
MBh. 12, 13252.
Apte Hindi
Hindi
ककुदः
पुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
पहाड़ का शिखर या चोटी
ककुदः
पुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
कूबड़ या डिल्ला
ककुदः
पुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
"मुख्य, सर्वोत्तम, प्रमुख"
ककुदः
पुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
राजचिह्न
ककुदम्
नपुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
पहाड़ का शिखर या चोटी
ककुदम्
नपुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
कूबड़ या डिल्ला
ककुदम्
नपुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
"मुख्य, सर्वोत्तम, प्रमुख"
ककुदम्
नपुं*
- कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति-दा-क
राजचिह्न
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ककुद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ककुद् ಪದದ ಅರ್ಥ
निष्पत्तिः - > डुदाञ् (दाने) - "कः" (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > कस्य सुखस्य कुं भूमिं ददाति
विस्तारः - > "प्रधाने राजचिह्ने वृषाङ्गे ककुदोऽस्त्रियाम्" - अम०
ककुद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯ ಮೇಢ್ರ /ಶಿಶ್ನ/ಜನನೇಂದ್ರಿಯ
विस्तारः - > "अत्यूहः ककुदः मेढ्रे" - वैज०
L R Vaidya
English
kakuda {% m.n. %} 1. The hump on the shoulders of the Indian bull
2. head, chief, इक्ष्वाकुवंश्यः ककुदं नृपाणाम् R.vi.71
ककुदं वेदविदाम् Mrich.i.
3. a peak, a summit
4. a symbol of royalty, R.iii.70.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वहः स्कन्धोंऽसकूटं तु ककुदं नैचिकं शिरः
-wordlist-
वह (पुं), स्कन्ध (पुं), अंसकूट (क्ली), ककुद (पुंक्ली), नैचिक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अंसकूट
अंसकूट, ककुद
अंसकूटस्तु ककुदं सास्ना स्याद् गलकम्बलः २६६
verse 2.1.1.266
page 0032
ककुद
ककुद, शृङ्ग, प्रधान
समितिः सङ्गतिसभयोः ककुदं शृङ्गे विदुः प्रधानेऽपि
verse 5.1.1.821
page 0094
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ककुदः, पुं
क्ली,
(कं सुखं उत्कर्षं वा कौति प्रकाश-यति धातूनामनेकार्थत्वात् कुधातुरत्र प्रकाशनार्थःअन्तर्ण्यन्तार्थश्च कु + क्विप् तुक् पृषोदरादि-त्वात् तस्य दः यद्वा कस्य सुखस्य शरीरस्य वा कुंभूभिं मूलं आकरमिति यावत् ददातीति ककु +दा + कः यद्वा “ककुदस्यावस्थायां लोपः” ।४ १४६ अर्द्धर्च्चादि-पां ३१ ।) प्राधा-न्यम् (यथा अथर्व्ववेदे १० १० १९ ।“ऊर्द्ध्वो विन्दुरुदचरद् ब्रह्मणः ककुदादधि” ।रघुश्च ७१
“इक्षाकुवंश्यः ककुदं नृपाणांककुत्स्थ इत्याहितलक्षणोऽभूत् ।काकुत्स्थशब्दं यत उन्नतेच्छाःश्लाघ्यं दधत्युत्तरकोशलेन्द्राः”
)राजचिह्नम् तत्तु श्वेतच्छत्रादि (यथा रघुः ।३ ७० ।“अथ विषयव्यावृत्तात्मा यथाविधि सूनवेनृपतिककुदं दत्त्वा यूने सितातपवारणम्”
)वृषाङ्गम् झुँट इति भाषा इत्यमरः
।९१
(यथा महाभारते १३ १४ २३६-२३९ ।“वृषरूपधरं साक्षात् क्षीरोदमिव सागरम् ।कृष्णपुच्छं महाकायं मधुपिङ्गललोचनम्
वज्रसारमयैः शृङ्गैर्निष्टप्तकनकप्रभैः ।सुतीक्ष्णैर्मृदुरक्ताग्रैरुत्किरन्तमिवावनिम्
जाम्वूनदेन दाम्ना सर्व्वतः समलङ्कृतम् ।सुवक्त्रखुरनासञ्च सुकर्णं सुकटीतटम्
सुपार्श्वं विपुलस्कन्धं सुरूपं चारुदर्शनम् ।ककुदं तस्य चाभाति स्कन्धमापूर्य्य धिष्ठितम्”
)पर्ब्बताग्रभागः इति अमरटीकायां स्वामी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ककुद
पु०
न०
कस्य देहस्य सुखस्य वा कुं भूमिं ददाति दा ।(झुँट) इति ख्याते वृषाङ्गभेदे, प्रधाने, नृपचिह्ने, छत्रादौ, पर्व्वताग्रभागे “इक्षाकुवंश्यः ककुदं नृपा-णाम्” रघुः “नृपतिककुदं दत्त्वा यूने सितातपवारणम्”रघुः “स राजककुदव्यग्रपाणिभिः पार्श्ववर्त्तिभिः”रघुः बहु० अवस्थायामन्त्यसोपः समा० अजातककुत्अल्पवयाः वृषः पूर्ण्णककुत् तरुणः पर्व्वतभेदे चान्त्य-लोपःत्रिककुत् त्रिकूटगिरिः
Capeller
German
क॑कुद
n.
(m. ) dass.