| YouTube Channel

औचित्य (aucitya)

 
शब्दसागरः
English
औचित्य nf. (-त्यं-ती) Propriety, aptness, fitness.
E.
 उचित proper, ष्यञ्
affix in the abstract sense.
Capeller Eng
English
औचित्य
n.
 fitness, propriety
wont, habit
pleasure at
(—°).
Yates
English
औचित्य (त्यं) 1.
n.
 Propriety, fitness.
Wilson
English
औचित्य
nf. (-त्यं-ती) Propriety, aptness, fitness.
E.
 उचित proper, ष्यञ् affix in the abstract sense.
Apte
English
औचित्यम् [aucityam] औचिती [aucitī], औचिती [उचित-ष्यञ् यलोपे ङीष्]
Aptness, fitness, propriety, suitableness.
Congruity or fitness, as one of the several circumstances which determine the exact meaning of a word in a sentence (such as संयोग, वियोग
&c.
 )
सामर्थ्यमौचिती देशः कालो व्यक्तिः स्वरादयः S. D.* 2
in the example पातु वो दयितामुखम् there is औचिती or fitness in taking मुख to mean सांमुख्यम् (meeting) instead of आननम्.
Habituation.
Comp.
 -अलङ्कारः
N.
 of a work.
Apte 1890
English
औचित्यं, ओचिती [उचित-ष्यञ् यलोपे ङीष्] 1 Aptness, fitness, propriety, suitableness.
2 Congruity or fitness, as one of the several circumstances which determine the exact meaning of a word in a sentence (such as संयोग, वियोग &c.)
सामर्थ्यमौचिती देशः कालो व्यक्तिः स्वरादयः S. D. 2
in the example पातु वो दयितामुखं there is औचिती or fitness in taking मुख to mean सांमुख्यं (meeting) instead of आननं.
3 Habituation.
Monier Williams Cologne
English
औचित्य
n.
 fitness, suitableness, decorum,
Sāh.
Kathās.
Kṣem.
&c.
the state of being used to, habituation,
Kathās.
 xxiv, 95
Suśr.
&c.
Monier Williams 1872
English
औचित्य औचित्य, अम्, n. or औचिती, f. (fr.
उचित), aptness, fitness, propriety, suitableness
taking
pleasure in anything, habituation.
Apte Hindi
Hindi
औचित्यम्
नपुं*
 - उचित-ष्यञ्
"उपयुक्तता, योग्यता, उचितपना"
औचित्यम्
नपुं*
 - उचित-ष्यञ्
"संगति या योग्यता, वाक्य में शब्द के यथार्थ अर्थ का निर्धारण करने के लिए कल्पित परिस्थितियों में से एक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
औचित्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕೃತಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವಿಕೆ /ಪ್ರಕೃತಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿರುವಿಕೆ /ಪ್ರಕೃತಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿರುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > उचितस्य भावः
L R Vaidya
English
Ocitya {% n. %} See औचिती.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
औचित्यं
क्ली,
 (उचित + ष्यञ् ।) उचितस्य भावः ।उपयुक्तता । योग्यत्वम् । इत्यमरः ॥
(यथा साहित्यदर्पणे ३ य परिच्छेदे ।“एता अपि यथौचित्यादुत्तमाधममध्यमाः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
औचित्य
न०
 उचितस्य भावःष्यञ् । युक्तत्वे । “एता अपियथौचित्यादुत्तमाधममध्यभाः” सा० द० । षित्त्वसामर्थ्यात्स्त्रीत्वमपि तत्र ङीष् यलोपश्च । औचिती तत्रार्थे ।सामर्थ्यमौचिती देशः कालोव्यक्तिः स्वरादयः” सा० द०दृढा० इमनिच् उचितिमाप्यत्र
पु०
 ।
Capeller
German
औचित्य
n.
 Gewöhnung (an —°)
Schicklichkeit,
Angemessenheit.
Burnouf
French
औचित्य औचित्य
n.
 et औचिती
f.
 (उचित) aptitude,
convenance, propriété.
Stchoupak
French
औचित्य-
nt. fait d'être convenable ou apte
conformité
fait de
trouver plaisir à
expérience.