| YouTube Channel

ओघः (oghaH)

 
Apte
English
ओघः [ōghḥ], [उच्-घञ् पृषो˚ घ]
A flood, stream, current
नायं शक्यस्त्वया बद्धुं महानोघस्तपोधन
Mb.
 * 3.135.37
पुनरोघेन हि युज्यते नदी
Ku.*
 4.44
so रुधिर˚, बाष्प˚
&c.
An inundation.
A heap, quantity, mass, multitude
सन्ति चौघबलाः केचित्
Rām.*
 5.43.23. दीपयन्नथ नभः किरणौघैः
Ki.*
 9.23. बाण˚, अघ˚, जन˚
&c.
The whole.
Continuity.
Quick time in music.
Tradition, traditional instruction.
A kind of dance.
One of the three वाद्यविधिs, the other two being तत्त्व and अनुगत (cf. तत्त्वं भवेदनुगतमोघश्चेति निरूपितम् । गीतानुगं त्रिप्रकारं वाद्यं तल्लक्ष्म कथ्यते ॥ त्रिविधं गीते कार्यं वादित्रं वैणमेव वाद्यजैः । तत्त्वं तथाप्यनुगतमोघो वा नैककरणं तु ॥) तत्त्वौघानुगताश्च वाद्यविधयः सम्यक् त्रयो दर्शिताः Nāg.1.14.
Comp.
 -निर्युक्तिः
N.
 of some Buddhist and Jaina works
Apte 1890
English
ओघः [उच्-घञ् पृषो° घ] 1 A flood, stream, current
पुनरोधेन हि युज्यते नदी Ku. 4. 44
so रुधिर°, बाष्प° &c.
2 An inundation.
3 A heap, quantity, mass, multitude
बाण°, अघ°, जन° &c.
4 The whole.
5 Continuity.
6 Quick time in music.
7 Tradition, traditional instruction.
8 A kind of dance.
Apte Hindi
Hindi
ओघः
पुं*
 - "उच्-घञ्, पृषो*"
"जलप्लावन, नदी, धारा"
ओघः
पुं*
 - "उच्-घञ्, पृषो*"
जल की बाढ़
ओघः
पुं*
 - "उच्-घञ्, पृषो*"
"राशि, परिमाण, समुदाय"
ओघः
पुं*
 - "उच्-घञ्, पृषो*"
समग्र
ओघः
पुं*
 - "उच्-घञ्, पृषो*"
सातत्य
ओघः
पुं*
 - "उच्-घञ्, पृषो*"
"परम्परा, परम्पराप्राप्त उपदेश"
ओघः
पुं*
 - "उच्-घञ्, पृषो*"
एक प्रमुख नृत्य
ओघः
पुं - "उच्+घञ्, पृषो*घ*"
तीन वाद्य विधियों मे से एक
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) ऊह्यते अनेन । आ+वह(प्रापणे)+घञ् । ‘हलश्च’ ३.३.१२१। १.समूहः। ‘अघौघविध्वंसविधौ घटीयसीर्नतेन मूर्ध्ना हरिरग्रहीदपः’ माघः१.१८। २.जलप्रवाहः। ‘पुनरोघेन हि युज्यते नदी’ कुमार०४.४४। ३.परम्परा । ४.द्रुतनृत्यम् । ५.उपदेशः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सङ्ग्रहः, गणः, संवः, समवायः, निवहः, चयः, समूहः, ओघः, समुच्चयः, समाहारः. समुदायः, वृन्दम्, संकलः, समवहारः, समाहृतिः
noun
कानिचित् वस्तूनि एकस्मिन् स्थाने एकत्र वा स्थापनस्य क्रिया भावः वा।
"कपिलः ऐतिहासिकानां वस्तूनां सङ्ग्रहं करोति।"
Synonyms:
 समुदायः, सङ्घः, समूहः, सङ्घातः, समवायः, सञ्चयः, गणः, गुल्मः, गुच्छः, गुच्छकः, गुत्सः, स्तवकः, ओघः, वृन्दः, निवहः, व्यूहः, सन्दोहः, विसरः, व्रजः, स्तोमः, निकरः, वातः, वारः, संघातः, समुदयः, चयः, संहतिः, वृन्दम्, निकुरम्बम्, कदम्बकम्, पूगः, सन्नयः, स्कन्धः, निचयः, जालम्, अग्रम्, पचलम्, काण्डम्, मण्डलम्, चक्रम्, विस्तरः, उत्कारः, समुच्चयः, आकरः, प्रकरः, संघः, प्रचयः, जातम्
noun
एकस्मिन् स्थाने स्थापितानि स्थितानि वा नैकानि वस्तूनि।
"अस्मिन् समुदाये नैकाः महिलाः सन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ओघः,
पुं,
 (उच् समवाये + घञ् । पृषोदरादित्वात्साधुः ।) द्रुतनृत्यगीतवाद्यम् । समूहः । इत्यमरः ॥
जलवेगः । (यथा कुमारे ४ । ४४ ।“रविपीतजला तपात्यये पुनरोघेन हि युज्यतेनदी” ॥
) परम्परा । उपदेशः । इति मेदिनी ॥