| YouTube Channel

एवं (evaM)

 
Apte 1890
English
एवं ind. 1 Thus, so, in this manner or way
(referring to what precedes as well as to what follows): अस्त्येवं Pt. 1 it is so
एवंवादिनि देवर्षौ Ku. 6. 84
ब्रूया एवं Me. 101 (what follows)
एवमस्तु be it so, amen
यद्येवं if so
किमेवं why so
भैवं, मा भैवं oh, not so, (do not do so)
एवं has sometimes an adjectival force
एवं वचनं such words.
2 Yes, quite so (implying assent)
सीताअहो जाने तस्मिन्नेव काले वर्ते । रामः-एवं U. 1
एवं यदात्थ भगवन् Ku. 2. 31. It is also said to have the senses of (3) likeness
(4) sameness of manner
(5) affirmation or determination
(6) command
or it is often used merely as an expletive. (In the Vedas एवं occurs very rarely
its place being usually taken up by एव).
Comp.
अवस्थ a. so situated or circumstanced.
आदि,
आद्य a. of such qualities or kind, such and the like
एवमादिभिः Ś. 5
Ku. 5. 29.
कारं ind. in this manner.
काल a. containing so many syllabic instants.
क्रतु a. Ved. thus minded.
गत a. being in this condition or so circumstanced
एवं गते under these circumstances.
गुण a. possessing such virtues
पुत्रमेवंगुणोपेतं चक्रवर्तिनमाप्नुहि Ś. 1. 12.
नामन् a. so called, bearing this name.
प्रकार,
प्राय a. of such a kind
U. 5. 29
Ś. 7. 24.
भूत a. of such quality or description, so, such.
रूप a. of such a kind or form.
वादः such an expression.
विद्,
विद्वस् a. knowing so or such, well-informed.
विध a. of such a kind, such.
वीर्य a. possessing such a power.
वृत्त or वृत्ति a. behaving such
of such a kind.
Hindi
Hindi
इस प्रकार
Sanskrit Tibetan
Tibetan
de skad
एवं
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
एवं,
व्य,
 साम्यम् । सादृश्यम् । यथा । अग्निरेवं विप्रः ।अग्निरिवेत्यर्थः । तत्पर्य्यायः । वत् २ वा ३यथा ४ तथा ५ इव ६ । वत्स्थाने व इतिकेचित् पठन्ति । अयं प्रकारः । (यथा, कुमारे ।६ । ८४ ।“एवंवादिनि देवर्षौ पार्श्वे पितुरधोमुखी” ॥
)तत्पर्य्यायः । इत्थम् २ । अवधारणम् । इत्यमरः ॥
यथा । एवमेतत् । अस्य पर्य्यायः एवशब्दे लि-खितः । अङ्गीकारः । अर्थप्रश्नः । परकृतिः ।पृच्छा । इति मेदिनी ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“क्ष्मायी शब्दे विधूनने च”@} 2 इति पुक्।
‘लोपो व्योर्वलि’ 3 इति धातुयकारस्य लोपः।
एवं ण्यन्ते सर्वत्र बोध्यम्।]] क्ष्मापकः-पिका, चिक्ष्मायिषकः-षिका, 4 चाक्ष्मायकः-यिका
क्ष्मायिता-त्री, क्ष्मापयिता-त्री, चिक्ष्मायिषिता-त्री, चाक्ष्मायिता-त्री
5 -- क्ष्मापयन्-न्ती, क्ष्मापयिष्यन्-न्ती-ती
-- क्ष्मायमाणः, क्ष्मापयमाणः, चिक्ष्मायिषमाणः चाक्ष्माय्यमाणः
क्ष्मायिष्यमाणः, क्ष्मापयिष्यमाणः, चिक्ष्मायिषिष्यमाणः, चाक्ष्मायिष्यमाणः
6 प्रक्ष्माः-प्रक्ष्मौ-प्रक्ष्माः
-- -- -- 7 क्ष्मातम्-तः, क्ष्मापितः, चिक्ष्मायिषितः, चाक्ष्मायितः-तवान्
क्ष्मायः, 8 भरक्ष्मायः 9, क्ष्मायः, चिक्ष्मायिषुः, चाक्ष्मायः
क्ष्मायितव्यम्, क्ष्मापयितव्यम्, चिक्ष्मायिषितव्यम्, चाक्ष्मायितव्यम्
क्ष्मायणीयम्, क्ष्मापणीयम्, चिक्ष्मायिषणीयम्, चाक्ष्मायणीयम्
क्ष्माय्यम्, क्ष्माप्यम्, चिक्ष्मायिष्यम्, चाक्ष्माय्यम्
ईषत्क्ष्मायः-दुःक्ष्मायः-सुक्ष्मायः
-- -- क्ष्माय्यमाणः, क्ष्माप्यमाणः, चिक्ष्मायिष्यमाणः, चाक्ष्माय्यमाणः
क्ष्मायः, क्ष्मापः, चिक्ष्मायिषः, चाक्ष्मायः
क्ष्मायितुम्, क्ष्मापयितुम्, चिक्ष्मायिषितुम्, चाक्ष्मायितुम्
10 क्ष्माया, क्ष्मापणा, चिक्ष्मायिषा, चाक्ष्माया
क्ष्मायणम्, क्ष्मापणम्, चिक्ष्मायिषणम्, चाक्ष्मायणम्
क्ष्मायित्वा, क्ष्मापयित्वा, चिक्ष्मायिषित्वा, चाक्ष्मायित्वा
प्रक्ष्माय्य, प्रक्ष्माप्य, प्रचिक्ष्मायिष्य, प्रचाक्ष्माय्य
क्ष्मायम् २, क्ष्मायित्वा २, क्ष्मापम् २, क्ष्मापयित्वा २, चिक्ष्मायिषम् २, चिक्ष्मायिषित्वा २, चाक्ष्मायम् २
चाक्ष्मायित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (३२४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-४८६। सक। सेट्। आत्म। [[[अ] शब्दे अकर्मकः। विधूनने सकर्मकः।]] क्ष्मायकः-यिका, [[७। ‘अर्तिह्रीव्लीरीक्नूयीक्ष्माय्यातां पुग् णौ’ (७-३-३६)
03
=>
 (६-१-६६)
04
=>
 [[८। ‘यस्य हलः’ (६-४-४९) इति यकारलोपः। ‘अतो लोपः’ (६-४-४८) इति अलोपः।]]
05
=>
 [पृष्ठम्०३३८+ २५]
06
=>
 [[१। क्विपि वलि लोपः।]]
07
=>
 [[२। ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इति निष्ठायामिण्णिषेधः। वलि लोपः।]]
08
=>
 [[३। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्प्रत्ययो भवति।]]
09
=>
 [[आ। ‘प्रक्नोपयन्तं मुरलीं महीभरक्ष्मायं बलस्फीतसुपीनदोर्युगम्। अशेषतां भ्रूशलनैर्वलद्दृशा प्रवल्लमानं प्रियवल्लवीशुचम्।।’ धा। का। १-६३।]]
10
=>
 [[४। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति अप्रत्ययो भवति।]]
1 {@“दासृ दाने”@} 2 ‘दंसयेन्मोक्षणे, दस्येत् क्षये दंसयते णिचि।।
दंशदर्शनयोः, दासेर्दाने दासति दासते।’ 3 इति देवः।
दासकः-सिका, दासकः-सिका, दिदासिषकः-षिका, दादासकः-सिका
4 इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि पूर्वलिखितकासृधातुवत् 5 ज्ञेयानि।
अस्य धातोः परस्मैपदित्वात् शतरि एवं रूपमिति विशेषः--दासन्-न्ती, दासयन्- न्ती
इति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (८३६)
02
=>
 (१-भ्वादिः-८९४। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो १८६-१८७)
04
=>
 [पृष्ठम्०७४१+ २४]
05
=>
 (१८८)
1 {@“मव बन्धने”@} 2 मावकः-विका, मावकः-विका, मिमविषकः-षिका, मामवकः-विका
मविता-त्री, मावयिता-त्री, मिमविषिता-त्री, मामविता-त्री
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि विशेषरूपाणि विना भौवादिककसतिवत् 3 4 बोध्यानि।
क्विपि- 5स्रिव्यविमवामुपधायाश्च’ 6 इति उपधायाः वकारस्य च स्थाने ऊठादेशे सवर्णदीर्घे विसर्गे च रूपमेवम्।
एवं क्तिन्यपि ज्ञेयम्।]] मूः-मुवौ-मुवः, निष्ठायाम्- 7 मवितम्-तः-तवान्, मूतम्-मूतः-मूतवान्, क्तिनि 8 मूतिः
इमानि रूपाण्यस्य धातोः विशेषेण भवन्तीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१२२९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-५९९। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [पृष्ठम्१००७+ २९]
04
=>
 (१८०)
05
=>
 [[१। क्वौ परतः ‘ज्वरत्वर[श्रि]
06
=>
 (६-४-२०)
07
=>
 [[२। धातोरस्य सेट्त्वात् मवितम् इति रूपम्। काशिकायां तु (६-४-२०) मूतम्-तः-तवान् इति दृश्यते।]]
08
=>
 [[आ। ‘कृण्वन्तमाश्चर्यगतीरमूतिदं जगन्त्यवन्तं त्रिदशोपधावितम्।।’ धा। का। १। ७६।]]
1 {@“लिश गतौ”@} 2 ‘लिश्यते लिशतीत्येवमल्पीभावे गतौ क्रमात्।।’ 3 इति देवः।
4 “तुदादिश्चायं 5 क्षीरस्वामिधनपालयोः।
‘लिश गतौ’।
तुदादिः तयोरनुमतोऽयं पाठः।
द्विष्पाठस्त्वेवमर्थमेदान्नूनम्।
एवं तु ‘लिश गत्यल्पीभावयोः’ इत्यनुक्तिर्वैचित्र्यार्था” इति पुरुषकारोक्तमिहानुसन्धेयम्।]] लेशकः-शिका, लेशकः-शिका, लिलिक्षकः-क्षिका, लेलिशकः-शिका
लेष्टा-लेष्ट्री, लेशयिता-त्री, लिलिक्षिता-त्री, लेलिशिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि तौदादिकदिशतिवत् 6 ऊह्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१४९०)
02
=>
 (६-तुदादिः-१४२१। सक। अनि। पर।)
03
=>
 (श्लो। १६५)
04
=>
 [[[अ]
05
=>
 [‘--अल्पीभावे]
06
=>
 (८४१)