| YouTube Channel

एकाक्ष (ekAkSa)

 
शब्दसागरः
English
एकाक्ष
mfn.
 (-क्षः-क्षा-क्षं) One-eyed.
m.
 (-क्षः) A crow.
E.
 एक and अक्षि an
eye.
Capeller Eng
English
1 एकाक्ष
a.
 having only one axle.
2 एकाक्ष
a.
 one-eyed.
Yates
English
एका_क्ष (क्षः) 1.
m.
 A crow.
a. One-eyed.
Spoken Sanskrit
English
एकाक्ष - ekAkSa -
adj.
 - one-eyed
एकाक्ष - ekAkSa -
adj.
 - having an excellent eye
एकाक्ष - ekAkSa -
adj.
 - having only one axle
एकाक्ष - ekAkSa -
m.
 - crow
Wilson
English
एकाक्ष
mfn.
 (-क्षः-क्षा-क्षं) One-eyed.
m.
 (-क्षः) A crow.
E.
 एक and अक्षि an eye.
Monier Williams Cologne
English
1. एकाक्ष
mfn.
 (fr. 1. अक्ष with एक), having only one axle,
BhP.
 iv, 26, 1.
2. एकाक्ष
mfn.
 (fr. अक्षि with एक), one-eyed,
VarYogay.
having an excellent eye,
L.
एकाक्ष
m.
 a crow,
L.
N.
 of Śiva
of a Dānava
of a being attending on Skanda.
Macdonell
English
एकाक्ष eka‿akṣa,
a.
 one-eyed
having but 🞄[Page58-2] 🞄one axle
-akṣará,
n.
 the imperishable One
🞄a single syllable
a.
 (é-) monosyllabic
n.
 🞄monosyllabic word
the syllable Om.
Apte Hindi
Hindi
एकाक्ष
वि* एक-अक्ष -
एक धुरी वाला
एकाक्ष
वि* एक-अक्ष -
एक आँख वाला
एकाक्षः
पुं*
 एक-अक्षः -
कौआ
एकाक्षः
पुं*
 एक-अक्षः -
शिव
Shabdartha Kaustubha
Kannada
एकाक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಸ /ಕಾಗೆ
एकाक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಕಣ್ಣುಳ್ಳವನು /ಕುರುಡ
निष्पत्तिः - > "षच्" (५-४-११३)
व्युत्पत्तिः - > एकं अक्षि यस्य
एकाक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ದೂರಿಯುಳ್ಳ /ಒಂದು ಅಚ್ಚುಳ್ಳ ಗಾಡಿ
व्युत्पत्तिः - > एकोऽक्षो रथावयवो यस्य
L R Vaidya
English
eka-akza {% (I) a. %} 1. having only one axle
2. having one eye.
eka-akza {% (II) m. %} a crow.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
2. एकाक्ष 1. Adj. einäugig, auch S II, 351, 21.
Mahabharata
English
Ekāksha^1, an Asura. § 93 (Aṃśāvat.): I, 65, 2537 (son of Danu).
Ekāksha^2, a warrior of Skanda. § 615u (Skanda): IX, 45, 2560.
Ekāksha^3 = Śiva: XIII, 7503.
पुराणम्
English
एकाक्ष १ / EKĀKṢA I. A demon born to Kaśyapaprajāpati of his wife danu. (Śloka 29, Chapter 65, Ādi Parva, M.B.).
एकाक्ष २ / EKĀKṢA II. A soldier of Skandadeva. (Śloka 58, Chapter 45, śalya Parva, M.B.).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
एकाक्षः,
पुं,
 (एकमक्षि यस्य । सक्थ्यक्ष्णोः साङ्गात्षच् ।) काकः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(काकस्य यथाएकनेत्रत्वं जातम् । तत् पाद्मे भरतस्यायोध्यांप्रतिनिवृत्त्यनन्तरमुक्तम् । तद्यथा, --“राघवश्चित्रकूटाद्रौ सानुजोऽरमत स्त्रिया ।कदाचिदङ्के वैदेह्या निद्राणे रघुनन्दने ॥
ऐन्द्रः काकः समागम्य जानकीं वीक्ष्य कामुकः ।विददार नखैस्तीक्ष्णैः पीनोन्नतपयोधरम् ॥
तत् दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धः कुशं जग्राह पाणिना ।ब्राह्मेणास्त्रेण संयोज्य चिक्षेप धाङ्क्षमारणे ॥
तत् दृष्ट्वा घोरसङ्काशं ज्वलत्कालानलोपमम् ।दृष्ट्वा काकः प्रदुद्राव निनदन् दारुणस्वनम् ॥
वायसस्त्रिषु लोकेषु बभ्राम भयपीडितः ।यत्र यत्र ययौ काकः शरणार्थी च वायसः ॥
तत्र तत्र तदस्त्रं तु प्रविवेश भयावहम् ।ब्रह्माणमिन्द्रं रुद्रं मां शरणार्थी जगाम सः ॥
तत् दृष्ट्वा वायसं भीतं देवता न ररक्षिम ।न शक्ताः स्म वयं त्रातुं राघवास्त्राद्भयङ्करात् ॥
इत्यब्रूम महादेवा अन्यथास्त्रं दहेच्च नः ।पुनश्चागात् विधिं काको दयया विधिराह तम् ॥
भो भो बलिभुजां श्रेष्ठ तमेव शरणं व्रज ।स एव रक्षकः श्रीशः शरणागतवत्सलः ॥
इत्युक्तः सोऽथ बलिभुक् ब्रह्मणा रघुनन्दनम् ।उपेत्य सहसा भूमौ निपपात भयातुरः ॥
प्राणसंशयमापन्नं दृष्ट्वा सीता तु वायसम् ।त्राहि त्राहीति भर्त्तारमुवाच दयिता विभुम् ॥
तच्छिरः पादयोस्तस्य युयुजे चाथ जानकी ।तमुत्थाप्य करेणाथ कृपापीयूषसागरः ।ररक्षामौ निजास्त्राय तदेकाक्षि ददौ तदा ॥
वावसोऽपि मुहुर्नत्वा सीतायै राघवाय च ।स्वर्लोकं प्रययौ हृष्टो राघवेणाभिपालितः” ॥
)एकनेत्रविशिष्टे काणे त्रि ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
एकाक्ष
पु०
 एकमक्षि यस्य षच् समा० । १ काके । २ काणेत्रि० । स्त्रियां ङीष् । काकस्य यथा तथात्वं तथोक्तंरामा० अ० का० १०५ अ० यथा“एवमुक्तस्तु रामेण संप्रधर्य्य स वायसः । अध्यगच्छद्-द्वयोरक्ष्णोस्त्यागमेकस्य पण्डितः । सोऽब्रवीद्राघवं काकोनेत्रमेकं त्यजाम्यहम् । एकनेत्रोऽपि जीवेयं त्वत्प्रसा-दान्नराधिप! रामानुज्ञातमेकं तत् (इषोकास्त्रम्) काक-नेत्रमशातयत्” । तज्जातीयत्वादन्येषामपि तथात्वम् ।एकनेत्रादयोऽप्युभयत्र । स्त्रियामुभयार्थे टाप ।
Capeller
German
एकाक्ष einachsig
einäugig.
Burnouf
French
एकाक्ष एकाक्ष a. (अक्ष œil) qui n'a qu'un œil. -- S.
m.
 corneille.